Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Հուլիս, թիվ 7)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ (1979, Հուլիս, թիվ 7)
    Online

    History

    Армяне в России

    Աշխատությունը նվիրված է Ռուսաստանում հայերի պատմական ներկայության, համայնքային կյանքի և հասարակական-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հայ-ռուսական պատմական կապերն են, Ռուսաստանի տարբեր շրջաններում հայկական բնակչության ձևավորումն ու տարածումը, ինչպես նաև այն քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգացել է հայ համայնքների կյանքը։ Աշխատանքը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններ՝ անդրադառնալով Ռուսաստանի տարածքում հայերի վաղ ներկայությանը, միջնադարյան և նոր ժամանակների գաղթերին, կայսերական շրջանի ժողովրդագրական գործընթացներին և հետագա համայնքային զարգացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքների ձևավորման պատճառներին, որոնց թվում կարևոր դեր են ունեցել առևտրական կապերը, տնտեսական հնարավորությունները, քաղաքական իրադարձությունները, պատերազմները, բնակչության տեղաշարժերը և տարածաշրջանային փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում Ռուսաստանի քաղաքներում և այլ բնակավայրերում հայկական համայնքների հասարակական կազմակերպվածությունը։ Ներկայացվում են եկեղեցական, կրթական, բարեգործական և մշակութային հաստատությունների ձևավորման գործընթացները, որոնք նպաստել են համայնքային ինքնության պահպանմանը և սերունդների միջև մշակութային կապի շարունակականությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի հայկական եկեղեցու գործունեությունը, որը տարբեր պատմական փուլերում հանդես է եկել որպես հոգևոր կենտրոն և համայնքային կյանքի կազմակերպման կարևոր հենարան։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Ռուսաստանում հայերի տնտեսական գործունեությանը։ Հայ վաճառականները, արհեստավորները, ձեռնարկատերերը և մասնագետները տարբեր ժամանակաշրջաններում մասնակցել են քաղաքային տնտեսական կյանքի զարգացմանը՝ ներգրավվելով առևտրի, արտադրության, ֆինանսների և այլ ոլորտներում։ Նրանց գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու հայ համայնքների սոցիալ-տնտեսական դերը և ռուսական հասարակության հետ նրանց փոխհարաբերությունների բնույթը։ Կարևոր ուղղություն է նաև կրթության և մշակույթի զարգացումը։ Հայկական դպրոցների, տպագրության, մամուլի, գրականության, արվեստի և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը նպաստել է ազգային ինքնության պահպանմանը՝ միաժամանակ ստեղծելով ռուսական մշակութային միջավայրի հետ փոխազդեցության պայմաններ։ Աշխատանքը կարող է դիտարկել նաև երկլեզվության, մշակութային փոխներթափանցման և ինքնության պահպանման խնդիրները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են Ռուսաստանի հայերը համադրել իրենց ազգային ավանդույթները բնակության երկրի հասարակական և մշակութային իրականության հետ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել 19-րդ և 20-րդ դարերի քաղաքական իրադարձություններին, որոնք զգալի ազդեցություն են ունեցել հայկական համայնքների թվաքանակի և տեղաբաշխման վրա։ Տարբեր ժամանակներում Ռուսաստանի տարածքում հայերի թվի աճը կապված է եղել ինչպես բնական ժողովրդագրական գործընթացների, այնպես էլ պատմական իրադարձությունների հետևանքով նոր բնակչության ներհոսքի հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայերի հասարակական և քաղաքական մասնակցությանը՝ նրանց ներգրավվածությանը քաղաքային կառավարման, հասարակական շարժումների, գիտության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում։ Հայ-ռուսական հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից կարևոր է նաև փոխադարձ ազդեցության խնդիրը։ Հայ համայնքները ոչ միայն պահպանել են սեփական մշակութային առանձնահատկությունները, այլև ակտիվորեն մասնակցել են Ռուսաստանի հասարակական ու մշակութային կյանքին՝ իրենց ներդրումն ունենալով գիտության, գրականության, արվեստի, կրթության և տնտեսական զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել նաև հայկական ինքնության պահպանման ժամանակակից խնդիրները՝ կապված լեզվի, կրոնական կյանքի, ազգային մշակույթի, համայնքային կազմակերպությունների և սերունդների միջև մշակութային ժառանգության փոխանցման հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ռուսաստանում հայերի բազմադարյա ներկայությունը՝ համադրելով պատմական, ժողովրդագրական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային դիտարկումները։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու հայկական համայնքների ձևավորման ու զարգացման հիմնական փուլերը, նրանց հասարակական դերակատարությունը, ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմները և ռուսական միջավայրի հետ փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Թեման արժեքավոր է հայ-ռուսական պատմական կապերի, հայկական սփյուռքի ձևավորման, Ռուսաստանի բազմազգ հասարակության և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-13
    Армяне в России
    Online

    History

    Երևանի խանության XVIII դարի երկրորդ կեսի պատմության հիմնախնդիրները ըստ Մատենադարանի պարսկերեն վավերագրերի

    Այս աշխատանքը նվիրված է XVIII դարի երկրորդ կեսին Երևանի խանության պատմության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով Մատենադարանում պահպանվող պարսկերեն վավերագրերի վրա՝ որպես առաջնային աղբյուրային նյութի, որը հնարավորություն է տալիս վերականգնել տարածաշրջանի քաղաքական, վարչական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը։ Հեղինակը վերլուծում է խանության վարչական կառուցվածքը, տեղական իշխանության համակարգը և Օսմանյան ու Պարսկական ազդեցությունների փոխազդեցությունը՝ ընդգծելով Երևանի խանության ռազմավարական նշանակությունը Հարավային Կովկասում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարսկերեն փաստաթղթերում արտացոլված հարկային քաղաքականությանը, հողային հարաբերություններին և բնակչության սոցիալական կազմին, որոնք կարևոր տեղեկություններ են տալիս ժամանակաշրջանի ներքին կյանքի մասին։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է տեղական վարչական էլիտայի և կենտրոնական իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի քաղաքական անկայունության պատճառները XVIII դարի երկրորդ կեսին։ Ներկայացվում է աղբյուրների քննադատական վերլուծության մեթոդաբանությունը՝ շեշտելով փաստաթղթերի լեզվաբանական, պատմական և համատեքստային մեկնաբանության կարևորությունը։ Շեշտվում է, որ Մատենադարանի պարսկերեն վավերագրերը բացառիկ արժեք ունեն Երևանի խանության պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել տարածաշրջանի իրական պատմական պատկերը և լրացնել հայ և արևելյան աղբյուրների միջև առկա տեղեկատվական բացերը։

    Updated: 2026-09-01
    Երևանի խանության XVIII դարի երկրորդ կեսի պատմության հիմնախնդիրները ըստ Մատենադարանի պարսկերեն վավերագրերի
    Online

    Mathematics

    Ակտիվ գալակտիկական միջուկների ռադիո և օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրություն

    Գիրքը նվիրված է ակտիվ գալակտիկական միջուկների ռադիո և օպտիկական հատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ֆիզիկական բնույթը, ճառագայթման մեխանիզմները և աստղաֆիզիկական նշանակությունը։ Այն ներկայացնում է ակտիվ գալակտիկաների կառուցվածքի, կենտրոնական գերզանգվածային սև խոռոչների, նյութի կուտակման գործընթացների և բարձր էներգիայի երևույթների վերաբերյալ տեսական ու դիտարկողական մոտեցումները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ակտիվ գալակտիկական միջուկների ռադիոճառագայթման և օպտիկական սպեկտրային բնութագրերը, դրանց փոփոխականությունը, արտանետման առանձնահատկությունները և տարբեր դիտարկումներից ստացված տվյալների վերլուծության մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռադիո և օպտիկական տիրույթներում ստացվող տեղեկատվության համադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այդ տիեզերական օբյեկտների կառուցվածքի և էվոլյուցիայի մասին։ Գիրքը ներառում է ժամանակակից աստղագիտական հետազոտությունների մեթոդներ և արժեքավոր նյութ է աստղաֆիզիկոսների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և տիեզերական երևույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Ակտիվ գալակտիկական միջուկների ռադիո և օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրություն
    Online

    Technology

    Теоретические и технологические основы повышения несущей способности тяжелонагруженных резьбовых соединений

    Աշխատությունը նվիրված է ծանրաբեռնվածության պայմաններում աշխատող պարուրակային միացումների կրողունակության բարձրացման տեսական և տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդիրներն են, որոնք առաջանում են մեքենաների, մեխանիզմների և տարբեր ինժեներական համակարգերի շահագործման ընթացքում, երբ պարուրակային միացումները ենթարկվում են մեծ ստատիկ, դինամիկ, ցիկլային կամ համակցված բեռնվածությունների։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են պարուրակային միացումների ուժային աշխատանքի առանձնահատկությունները, լարումների բաշխումը, բեռնվածության փոխանցման մեխանիզմները և այն գործոնները, որոնք սահմանափակում են դրանց ամրությունն ու հուսալիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարուրակի երկրաչափական պարամետրերին, քայլի մեծությանը, պրոֆիլի ձևին, միացման երկարությանը, նյութերի մեխանիկական հատկություններին և կոնստրուկտիվ լուծումներին, որոնք կարող են ազդել միացման կրողունակության վրա։ Կարևոր ուղղություն է նաև այն երևույթների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են հանգեցնել պարուրակային միացումների վնասմանը՝ ներառյալ տեղային լարումների կենտրոնացումը, պարուրակի աշխատանքային մակերևույթների մաշվածությունը, պլաստիկ դեֆորմացիան, հոգնածային քայքայումը և նախնական ձգման ուժի փոփոխությունը շահագործման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է ներառել պարուրակային միացումների ամրության տեսական հաշվարկներ և դրանց արդյունավետության փորձարարական գնահատում՝ տարբեր բեռնվածության պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է բարձրացնել միացումների շահագործման հուսալիությունը։ Դրանք կարող են ներառել պարուրակի պատրաստման և մշակման եղանակների կատարելագործում, մակերևույթների որակի բարելավում, նյութերի և ջերմամշակման ռեժիմների ընտրություն, ինչպես նաև հավաքման տեխնոլոգիայի և նախնական ձգման պայմանների օպտիմալացում։ Հատուկ նշանակություն ունի կոնստրուկտիվ և տեխնոլոգիական գործոնների համատեղ դիտարկումը, քանի որ բարձր կրողունակության ապահովումը կախված է ոչ միայն միացման երկրաչափությունից, այլև դրա արտադրության ճշգրտությունից, նյութի հատկություններից և հավաքման պայմաններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր տեսակի պարուրակային միացումների համեմատական գնահատմանը և դրանց կիրառման նպատակահարմարությանը ծանր շահագործման պայմաններում։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել մեքենաշինության, սարքաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, էներգետիկայի և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է ապահովել բարձր ամրություն, երկարատև աշխատանքային ռեսուրս և միացումների հուսալիություն։ Ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մեքենաշինական կոնստրուկտորների, ինժեներ-տեխնոլոգների, նյութագետների, մեխանիկական համակարգերի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է պարուրակային միացումների ամրության տեսական վերլուծությունը և դրանց արտադրության ու շահագործման տեխնոլոգիական խնդիրները՝ նպատակ ունենալով մշակել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան բարձրացնել ծանրաբեռնված միացումների կրողունակությունը, ամրությունը, հուսալիությունը և ծառայության ժամկետը։

    Updated: 2026-09-16
    Теоретические и технологические основы повышения несущей способности тяжелонагруженных резьбовых соединений
    Online

    Technology

    Выбор оптимальных параметров жесткостей элементов рамных конструкций при сейсмических воздействиях с использованием акселерограмм

    Այս աշխատանքը նվիրված է շինարարական և կառուցվածքային ինժեներիայի այն խնդիրներին, որոնք վերաբերում են շրջանակային կոնստրուկցիաների օպտիմալ նախագծմանը սեյսմիկ ազդեցությունների պայմաններում՝ օգտագործելով իրական կամ սինթետիկ ակսելերոգրամներ։ Նյութում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարելի է ընտրել կոնստրուկտիվ տարրերի կոշտության օպտիմալ պարամետրերը, որպեսզի նվազեցվի երկրաշարժային բեռների տակ կառուցվածքների դեֆորմացիան և ապահովվի դրանց կայունությունն ու անվտանգությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դինամիկական հաշվարկների մեթոդներին, ժամանակային պատմությունների վերլուծությանը, ինչպես նաև թվային մոդելավորմանը, որը թույլ է տալիս գնահատել կառուցվածքի արձագանքը տարբեր սեյսմիկ սցենարների դեպքում։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է օպտիմալացման մաթեմատիկական մոտեցումներ՝ նպատակային ֆունկցիաների ձևակերպմամբ և սահմանափակումների հաշվառմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս գտնել ինժեներական առումով արդյունավետ լուծումներ՝ նվազեցնելով նյութական ծախսերը և միաժամանակ բարձրացնելով կառուցվածքային անվտանգությունը։

    Updated: 2026-08-24
    Выбор оптимальных параметров жесткостей элементов рамных конструкций при сейсмических воздействиях с использованием акселерограмм