Ռասելաս՝ Եթովպիայի արքայազնը

Культура

Գիրքը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների մատենագիտական տեղեկատու՝ նպատակ ունենալով համակարգված ձևով ներկայացնել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, մշակութային և արվեստագիտական գրականությունը։ Այն ներառում է տարբեր բնագավառներին վերաբերող հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ ընդգրկելով մշակույթի պատմությունը, արվեստի տարբեր ճյուղերը, ստեղծագործական գործունեությունը, մշակութային հաստատությունների աշխատանքը և հասարակական նշանակություն ունեցող թեմաներ։ Հրատարակությունը կարևոր դեր է կատարում մշակութային տեղեկատվության հավաքագրման, պահպանման և տարածման գործում՝ հնարավորություն տալով հետազոտողներին և ընթերցողներին հետևելու նոր գրականության զարգացման ընթացքին։ Տեղեկատուն արժեքավոր նյութ է տրամադրում գրադարանների, գիտական հաստատությունների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների և ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրական ժառանգության ճանաչմանը և հետագա հետազոտությանը։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական հավատքի կարևորագույն ծիսական իրողություններից մեկի՝ Սուրբ Հաղորդության խորհրդի ավետարանական հիմքերի և աստվածաբանական նշանակության ներկայացմանը։ Հաղորդությունը քրիստոնեական եկեղեցու առանցքային խորհուրդներից է, որի միջոցով հավատացյալները հաղորդակից են դառնում Քրիստոսի խորհրդին և արտահայտում իրենց հավատարմությունը քրիստոնեական ուսմունքին։ Գրքի թեմատիկ առանցքը Հաղորդության վերաբերյալ Ավետարանի վարդապետության բացատրությունն է՝ ուշադրություն դարձնելով դրա հոգևոր իմաստին, հաստատման ավետարանական պատմություններին, քրիստոնեական պաշտամունքում ունեցած նշանակությանը և հավատացյալի հոգևոր կյանքի հետ կապին։ Այս խորհրդի ընկալումը կապված է Հիսուս Քրիստոսի վերջին ընթրիքի, հացի և գինու խորհրդանշական ու ծիսական նշանակության, Քրիստոսի հիշատակի պահպանման և հավատացյալների հոգևոր միասնության գաղափարների հետ։ Հաղորդության աստվածաբանական մեկնությունը նաև առնչվում է հավատքի, ապաշխարության, հոգևոր մաքրության, երախտագիտության և եկեղեցական համայնքին պատկանելու հարցերին։ Աշխատությունը կարող է ընթերցողին օգնել ավելի խորությամբ ըմբռնելու, թե ինչպես է ավետարանական ուսմունքը մեկնաբանվում եկեղեցական ավանդության շրջանակում և ինչպես են աստվածաշնչյան սկզբունքներն արտահայտվում քրիստոնեական ծիսական կյանքում։ Այն կարևոր նշանակություն ունի կրոնական կրթության և աստվածաբանական մտքի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով եկեղեցական խորհուրդների վերաբերյալ գիտելիքների համակարգմանը և քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթների պարզաբանմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայալեզու կրոնական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես Ավետարանի ուսմունքը և եկեղեցական խորհուրդների իմաստը հայ ընթերցողին ներկայացնելու օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբանությամբ, եկեղեցու պատմությամբ, քրիստոնեական ծեսերով և հայ հոգևոր մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է XVI դարի վերջի և XVIII դարի առաջին կեսի Երևանի ու հարակից տարածքների պատմական աշխարհագրության, վարչատարածքային կառուցվածքի, բնակչության և սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ օսմանյան աշխարհագիր մատյանների համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Քննարկվում են 1590 և 1728 թվականների օսմանյան հաշվառման փաստաթղթերի բովանդակությունը, դրանց կազմման նպատակները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմական սկզբնաղբյուրի նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի վիլայեթի և լիվայի վարչական բաժանմանը, բնակավայրերի տեղաբաշխմանը, գյուղերի ու քաղաքային կենտրոնների տնտեսական գործունեությանը և տարածաշրջանի տարածքային կազմակերպման փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են բնակավայրերի անվանումները, դրանց պատմական տեղորոշման հնարավորությունները, բնակչության հաշվառման սկզբունքները, հարկային պարտավորությունները և գյուղատնտեսական արտադրության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են երկու ժամանակաշրջանների տվյալների ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հնարավորություն ընձեռելով բացահայտելու բնակավայրերի ցանցի, վարչական սահմանների և տնտեսական հարաբերությունների փոփոխությունները։ Կարևորվում են հողատիրության, հողօգտագործման, հարկատեսակների, գյուղատնտեսական մշակաբույսերի և տեղական տնտեսության կազմակերպման վերաբերյալ տեղեկությունների վերլուծությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև Երևանի հյուսիսային հարակից շրջանների բնակավայրերը, դրանց աշխարհագրական դիրքը և վարչական պատկանելության փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում օսմանյան վարչական համակարգի առանձնահատկություններին, հարկային հաշվառման մեխանիզմներին և պատմական ժողովրդագրության ուսումնասիրության մեթոդներին։ Առանձնացվում են բնակավայրերի անվանումների նույնականացման, պատմական տեղանունների փոփոխությունների, սկզբնաղբյուրների տվյալների համադրելիության և դրանց մեկնաբանության հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է նաև ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանների քաղաքական իրադարձությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի վարչատարածքային և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատությունը նշանակություն ունի Հայաստանի պատմական աշխարհագրության, օսմանյան ժամանակաշրջանի վարչական պատմության, պատմական ժողովրդագրության և տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, օսմանագետների, պատմական աշխարհագրության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

Գիրքը գեղարվեստական արձակի նմուշ է, որի վերնագիրը հուշում է կանացի կերպարի և նրա շուրջ ձևավորվող պատմական կամ հասարակական միջավայրի կարևորության մասին։ XIX դարի հայերեն գրականության մեջ թարգմանական և այլալեզու գրականության ազդեցությամբ տարածում էին գտնում այնպիսի ստեղծագործություններ, որոնք ընթերցողին ծանոթացնում էին տարբեր հասարակությունների կենցաղին, մարդկային հարաբերություններին, բարոյական պատկերացումներին և անհատական ապրումների աշխարհին։ Նման արձակ երկերում կանանց կերպարները հաճախ դիտարկվում էին ընտանիքի, հասարակական կյանքի, անձնական ընտրության և ժամանակի բարոյական պահանջների համատեքստում։ Վերնագրում առկա «գամելիազարդ» բնորոշումը կարող է մատնանշել կերպարի արտաքին տեսքի կամ հագուստի առանձնահատկությունը, սակայն ստեղծագործության սյուժեի և կերպարների մասին ավելի հստակ եզրակացություններ անելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ մատենագիտական տեղեկություն։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն գեղարվեստական արձակի, ընթերցանության մշակույթի և թարգմանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել նաև որպես այդ ժամանակաշրջանի գրական ճաշակի, գրքային հրատարակության ավանդույթների և ընթերցող հանրության ընդլայնման գործընթացի ուսումնասիրության նյութ։ Նման հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել գեղարվեստական գրականության տարածման և հայերեն ընթերցանության շրջանակների զարգացման գործում։

Политология

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ԱՄՆ-ի, Եվրոպական միության և Ռուսաստանի ռազմավարական մոտեցումների վերլուծությանը Հարավային Կովկասում ընթացող աշխարհաքաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարածաշրջանի նկատմամբ երեք ուժային կենտրոնների հետաքրքրությունները, դրանց արտաքին քաղաքական նպատակները և ազդեցության գործիքները՝ ընդգրկելով անվտանգային, էներգետիկ, տնտեսական և հաղորդակցային բաղադրիչները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային հակամարտությունների ազդեցությանը մեծ տերությունների մրցակցության վրա, ինչպես նաև համագործակցության և հակակշռման մեխանիզմներին, որոնք ձևավորում են Հարավային Կովկասի քաղաքական դինամիկան։ Վերլուծվում են նաև էներգետիկ միջանցքների, տրանսպորտային նախագծերի և ռազմավարական գործընկերությունների դերը տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական նշանակության բարձրացման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության ուսումնասիրությունների համար՝ նպաստելով Հարավային Կովկասի նկատմամբ արտաքին ուժերի քաղաքականության համակողմանի ըմբռնմանը և զարգացման միտումների գնահատմանը։

Биология

Գիրքը ներկայացնում է նուկլեինաթթուների մոլեկուլային կառուցվածքը՝ նուկլեոտիդների կազմը, ազոտային հիմքերի տեսակները, շաքարաֆոսֆատային ողնաշարը և դրանց տարածական կազմակերպումը՝ ընդգծելով ԴՆԹ-ի երկպարույր կառուցվածքի կենսաբանական նշանակությունը։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է գենետիկական ինֆորմացիայի պահպանման, փոխանցման և արտահայտման մեխանիզմները՝ ներառելով ռեպլիկացիան, տրանսկրիպցիան և տրանսլյացիան։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև ՌՆԹ-ի տարբեր տեսակների՝ մեսենջերային, տրանսֆերային և ռիբոսոմային ՌՆԹ-ի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գենետիկ կոդի առանձնահատկություններին, մուտացիաների տեսակներին և դրանց կենսաբանական հետևանքներին, ինչպես նաև մոլեկուլային կենսաբանության հիմնական փորձարարական մեթոդներին։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբանության, բժշկության, կենսաքիմիայի և հարակից ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր մոլեկուլային կենսաբանության ուսումնասիրության մեջ։