Սահմանամերձ գոտու բնակչության հետվնասվածքային հոգեվիճակների յուրահատկությունները պատերազմից հետո (ՀՀ Տավուշի մարզի օրինակով)

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է թվային պատկերների կառուցվածքային վերլուծության և դրանց որակի գնահատման համար նախատեսված ալգորիթմների ու ծրագրային միջոցների համալիրի մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում պատկերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտման և դրանց քանակական գնահատման խնդիրն է, ինչը կարևոր նշանակություն ունի պատկերների ավտոմատ մշակման, ճանաչման, վերականգնման, սեղմման և փոխանցման համակարգերում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պատկերի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները՝ եզրերը, կոնտրաստային անցումները, տեքստուրային առանձնահատկությունները, մանրամասների պահպանվածությունը, աղավաղումները և տարածական փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերի որակի գնահատման մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել, թե որքանով է փոփոխված կամ աղավաղված պատկերը համապատասխանում սկզբնական կամ պահանջվող որակի չափանիշներին։ Կարող են դիտարկվել ինչպես օբյեկտիվ չափանիշներ, որոնք հիմնված են մաթեմատիկական և վիճակագրական հաշվարկների վրա, այնպես էլ պատկերների կառուցվածքային բնութագրերը հաշվի առնող գնահատման մոտեցումներ։ Ալգորիթմական լուծումների մշակումը զուգորդվում է դրանց ծրագրային իրականացման հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել պատկերների վերլուծության և գնահատման գործընթացը։ Նման համակարգը կարող է կիրառվել տարբեր բնագավառներում՝ համակարգչային տեսողության, բժշկական պատկերների մշակման, թվային լուսանկարչության, հեռահաղորդակցության, մուլտիմեդիա համակարգերի և տեղեկատվության պահպանման ու փոխանցման ոլորտներում։ Աշխատության կարևոր կողմերից է տարբեր մեթոդների արդյունավետության համեմատական գնահատումը և այնպիսի ալգորիթմների ընտրությունը կամ մշակումը, որոնք կարող են ապահովել վերլուծության բավարար ճշգրտություն՝ միաժամանակ պահպանելով հաշվարկային արդյունավետությունը։ Ծրագրային համալիրի ստեղծումը թույլ է տալիս ոչ միայն տեսականորեն ուսումնասիրել պատկերի որակի և կառուցվածքի գնահատման խնդիրները, այլև ստացված մեթոդները փորձարկել գործնական տվյալների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է թվային պատկերների մշակման տեսական, ալգորիթմական և ծրագրային կողմերը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել պատկերների կառուցվածքային հատկանիշների վերլուծության և որակի ավտոմատ գնահատման կիրառելի գործիքակազմ։

Культура

Այս կենսամատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Ոսկան Երևանցու՝ 17-րդ դարի հայ նշանավոր տպագրիչի, հրատարակչի և մշակութային գործչի կյանքի ու գործունեության փաստագրական և մատենագիտական ներկայացմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակը նրա կենսագրության, գրատպական գործունեության, հրատարակչական ժառանգության և հայ մշակույթի զարգացման գործում ունեցած ավանդի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգումն ու ամբողջացումն է։ Ոսկան Երևանցու գործունեությունը առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայ գրատպության պատմության մեջ, քանի որ նրա անունը կապված է հայկական տպագրության զարգացման կարևոր փուլերից մեկի հետ, երբ հայերեն գրքերի հրատարակությունը աստիճանաբար ընդլայնվում էր և տարածվում եվրոպական տպագրական կենտրոններում։ Կենսամատենագիտական բնույթը ենթադրում է ոչ միայն գործչի կյանքի հիմնական հանգրվանների ներկայացում, այլև նրա հետ կապված գրքերի, հրատարակությունների, տպագրական աշխատանքների և մատենագիտական աղբյուրների հնարավորինս համակարգված նկարագրություն։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել Ոսկան Երևանցու կրթական և մշակութային միջավայրը, նրա գործունեության աշխարհագրությունը, տպարանների հետ ունեցած կապերը, հրատարակչական նախաձեռնությունները և հայերեն գրքի տարածման գործում նրա ունեցած դերը։ Առանձին կարևորություն ունի նրա հրատարակած գրականության մատենագիտական նկարագրությունը, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հրատարակությունների բովանդակության, կառուցվածքի, տպագրական առանձնահատկությունների և պատմամշակութային նշանակության մասին։ Նման նյութերի համակարգումը արժեքավոր է հատկապես հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հին տպագիր գրքերը ոչ միայն գրական կամ կրոնական բովանդակության կրողներ են, այլև կարևոր վկայություններ են տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվի, տպագրական տեխնիկայի, կրթական և մշակութային կյանքի մասին։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև Ոսկան Երևանցու մասին հետագա ժամանակաշրջաններում ստեղծված ուսումնասիրությունների, հոդվածների, գրքերի և այլ մատենագիտական աղբյուրների ցանկեր՝ հնարավորություն տալով հետազոտողին հետևելու նրա ժառանգության ուսումնասիրման պատմությանը։ Կենսագրական և մատենագիտական տվյալների համադրումը կարևոր է նաև գործչի իրական պատմական կերպարը ամբողջականորեն ներկայացնելու համար՝ նրա անձնական կյանքի փաստերը կապելով տպագրական և մշակութային գործունեության հետ։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատու և սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող նյութ հայ գրատպության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության, հրատարակությունների և փաստագրական տեղեկությունների որոնումն ու ուսումնասիրությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել մատենագետներին, գրադարանագետներին, գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, բանասերներին, հայագետներին, մշակութաբաններին և հայ հին գրատպության ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Աշխատության կարևորությունն առավել ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ Ոսկան Երևանցու գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես անհատական կենսագրություն, այլև որպես հայ գրքի, տպագրության և մշակութային ինքնության զարգացման պատմության կարևոր բաղադրիչ՝ պահպանելով նրա թողած ժառանգության վերաբերյալ գիտական և մատենագիտական տեղեկությունները։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է բանաստեղծական խոսքի հնչյունային կազմակերպման և դրա թարգմանության ընթացքում առաջացող լեզվական ու գեղարվեստական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն հնչյունական միջոցները, որոնց շնորհիվ բանաստեղծական տեքստը ձեռք է բերում յուրահատուկ ռիթմ, երաժշտականություն, արտահայտչականություն և հուզական ազդեցություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանգին, ռիթմին, չափին, հնչյունների կրկնությանը, բաղաձայնույթի և առձայնույթի կիրառությանը, հնչերանգին ու հնչյունական այլ հնարքներին, որոնք բանաստեղծական ստեղծագործության գեղարվեստական կառուցվածքի կարևոր բաղադրիչներ են։ Վերլուծվում է հնչյունային ձևի և բովանդակության փոխկապակցվածությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես կարող են որոշակի հնչյունների ընտրությունը և դրանց կրկնությունը նպաստել տրամադրության, զգացմունքային երանգի, շարժման կամ պատկերային տպավորության ձևավորմանը։ Քննության են առնվում այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են բանաստեղծությունը մեկ լեզվից մյուսը փոխանցելիս, քանի որ տարբեր լեզուների հնչյունական համակարգերը, շեշտադրության կանոնները, բառերի կառուցվածքը և տաղաչափական հնարավորությունները հաճախ չեն համընկնում։ Կարևորվում է թարգմանչի ընտրությունը բնագրի իմաստային ճշգրտության և հնչյունային ու ռիթմական կառուցվածքի պահպանման միջև, ինչպես նաև այն փոխակերպումները, որոնք անհրաժեշտ են թարգմանված տարբերակում համարժեք գեղարվեստական ազդեցություն ստեղծելու համար։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են բնագրի և թարգմանության հնչյունային կառուցվածքները, հանգավորման համակարգերը, ռիթմական փոփոխությունները և արտահայտչական միջոցների վերարտադրման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն դեպքերին, երբ բառացի համապատասխանությունից հրաժարվելը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ պահպանել ստեղծագործության երաժշտականությունը, հուզական ազդեցությունը կամ հեղինակի ոճական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հնչյունային կառուցվածքը դիտարկել ոչ միայն որպես բանաստեղծության արտաքին ձև, այլև որպես իմաստաստեղծ և գեղարվեստական կարևոր միջոց։ Աշխատանքը նշանակություն ունի գեղարվեստական թարգմանության տեսության, համեմատական լեզվաբանության, ոճաբանության և պոետիկայի համար՝ նպաստելով բանաստեղծական ստեղծագործությունների թարգմանության որակի և լեզուների միջև գեղարվեստական համարժեքության խնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է համատեղ ձեռնարկությունների (joint ventures) կառավարման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Գրքում ներկայացվում են համատեղ ձեռնարկությունների ձևավորման տնտեսական և իրավական հիմքերը, գործընկերների ընտրության սկզբունքները, կառավարման կազմակերպական կառուցվածքները և շահերի հավասարակշռման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ-ում գործող համատեղ ձեռնարկությունների գործունեության առանձնահատկությունները, դրանց արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև ներդրումային միջավայրի ազդեցությունը կառավարման որակի վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ռազմավարական պլանավորման, ֆինանսական վերահսկողության, կորպորատիվ կառավարման և ռիսկերի կառավարման մեխանիզմները, որոնք կիրառվում են համատեղ ձեռնարկություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շահերի բախման կարգավորման, գործընկերների միջև պայմանագրային հարաբերությունների և կառավարման օպտիմալ մոդելների ընտրության հարցերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի և ներդրումային քաղաքականության մշակողների համար՝ նպաստելով համատեղ ձեռնարկությունների արդյունավետ կառավարման և զարգացման ռազմավարությունների կատարելագործմանը։

Математика

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վերջավորաչափ էվկլիդյան տարածությունում սահմանափակ ուռուցիկ մարմինների երկրաչափական հատկությունների հավանականական մեթոդներով ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում ուռուցիկ բազմությունների կառուցվածքային և չափային բնութագրերը, դրանց երկրաչափական պարամետրերի փոխկապակցվածությունը և պատահական ընտրությունների միջոցով այդ հատկությունների գնահատման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավանականությունների տեսության գործիքների կիրառմանը բարձր չափողականությամբ երկրաչափական խնդիրների հետազոտության ընթացքում։ Վերլուծվում են պատահական կետերի, ուղղությունների, հատույթների և այլ հավանականական կառուցվածքների միջոցով ուռուցիկ մարմինների ձևի, ծավալի և տարածական վարքագծի վերաբերյալ տեղեկությունների ստացման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև երկրաչափական անհավասարությունների, չափերի կենտրոնացման և ասիմպտոտիկ հատկությունների հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու ուռուցիկ երկրաչափության և հավանականությունների տեսության մեթոդները՝ բազմաչափ տարածություններում բարդ երկրաչափական կառուցվածքների օրինաչափությունները բացահայտելու համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ուռուցիկ երկրաչափության, հավանականությունների տեսության, երկրաչափական վերլուծության և բարձրաչափ մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Այս գիրքը նվիրված է Կիլիկյան հայկական թագավորության և Մամլուքյան պետության միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի բարդ քաղաքական միջավայրն է, որտեղ հայկական թագավորությունը ստիպված էր վարել բազմաշերտ արտաքին քաղաքականություն՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի խոշոր ուժերի շահերը, ռազմական սպառնալիքները և դաշնակցային հարաբերությունների փոփոխվող համակարգը։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են հայ-մամլուքյան հարաբերությունների ձևավորման պատմական նախադրյալները, երկու պետությունների միջև հակասությունների հիմնական պատճառները և ռազմական առճակատումների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հարաբերությունները սահմանափակված չէին միայն ռազմական բախումներով․ դրանք ներառում էին նաև դիվանագիտական շփումներ, բանակցություններ, փոխադարձ պայմանավորվածություններ, առևտրային կապեր և տարածաշրջանային քաղաքականության հետ կապված շահերի բախումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Կիլիկյան Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի վերլուծությունը և այն մարտահրավերների ուսումնասիրությունը, որոնց պայմաններում հայկական իշխանությունը փորձում էր պահպանել իր ինքնուրույնությունն ու տարածքային ամբողջականությունը։ Քննարկվում են Մամլուքյան պետության ռազմական և քաղաքական հզորության աճը, նրա ընդարձակողական քաղաքականությունը և դրա ազդեցությունը Կիլիկյան Հայաստանի անվտանգության վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հայկական կողմի արտաքին քաղաքական քայլերը, դաշնակիցներ ձեռք բերելու փորձերը, ռազմական դիմադրության ձևերը և դիվանագիտական միջոցների կիրառումը։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Կիլիկյան Հայաստանի պատմության վերջին փուլերի քաղաքական զարգացումները և այն գործընթացները, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին հայկական թագավորության դիրքերի թուլացմանը տարածաշրջանում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների տեսանկյունից, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին փոքր կամ միջին չափի պետությունները փորձում գոյատևել ուժերի փոփոխվող հարաբերակցության պայմաններում՝ համադրելով ռազմական, տնտեսական և դիվանագիտական գործիքները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել Հայոց պատմությամբ, Կիլիկյան Հայաստանի պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան պատմությամբ և միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։