Սալոմե

История

Այս թեման վերաբերում է միջնադարյան հայ պատմագրության և գիտության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Վարդան Արևելցուն, ով XIII դարում ապրած նշանավոր պատմիչ, աշխարհագիր, թարգմանիչ և գիտնական էր։ Նա ծնվել է մոտ 1198 թվականին և ստացել է բարձր կրթություն՝ խորապես ուսումնասիրելով աստվածաբանություն, պատմություն, լեզուներ և ժամանակի գիտական գիտելիքները։ Վարդան Արևելցին իր գործունեությամբ կապված էր Վարդանյան մշակութային և կրթական շարժման հետ և մեծ դեր է ունեցել հայկական գիտական մտքի զարգացման մեջ։ Նրա ամենանշանավոր աշխատություններից է «Հավաքած պատմություն» կամ «Աշխարհացույց» բնույթի երկերը, որոնցում նա ներկայացրել է ոչ միայն Հայաստանի, այլև հարևան երկրների պատմությունը, աշխարհագրությունը և քաղաքական իրադարձությունները։ Նրա աշխատություններում զգալի է նաև քրոնիկոնային մոտեցումը, որտեղ համադրվում են պատմական փաստերը, եկեղեցական ավանդույթները և ժամանակի քաղաքական զարգացումները։ Վարդան Արևելցին մեծ ուշադրություն է դարձրել լեզվական հարցերին և համարվում է հայերեն քերականության և թարգմանական դպրոցի զարգացման կարևոր դեմքերից մեկը։ Նա բազմաթիվ գիտական և կրոնական տեքստեր է թարգմանել, նպաստելով հայ մշակույթի կապին բյուզանդական և արևելյան գիտական ավանդույթների հետ։ Նրա գործունեությունը հատկապես կարևոր է այն պատճառով, որ տեղի է ունեցել մոնղոլական արշավանքների և քաղաքական անկայունության ժամանակաշրջանում, երբ հայ մշակույթի պահպանությունը պահանջում էր մեծ ջանքեր և գիտական կազմակերպվածություն։ Վարդան Արևելցին նաև ուսուցիչ էր և իր շուրջը ձևավորել էր աշակերտների դպրոց, որոնք շարունակեցին նրա գիտական ավանդույթները։

Другие предметы

Այս տեղեկատու նյութը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ համառոտ, բայց բովանդակալից պրոֆիլ՝ անդրադառնալով տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքին, պատմական զարգացմանը, ժողովրդագրական առանձնահատկություններին, քաղաքական կարգավիճակի շուրջ ձևավորված գործընթացներին և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև երկարատև հակամարտությանը։ Նյութում կարող են ներկայացվել տարածաշրջանի պատմական և քաղաքական նշանակությունը, խորհրդային ժամանակաշրջանի վարչական առանձնահատկությունները, Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումները, ինչպես նաև հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ իրականացված միջազգային ջանքերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի բնակչությանը, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակին, մշակութային ժառանգությանը և անվտանգային խնդիրներին։ Պրոֆիլային ձևաչափը հնարավորություն է տալիս համառոտ ներկայացնելու հակամարտության հիմնական փուլերը, ներգրավված կողմերի դիրքորոշումները և տարածաշրջանի շուրջ միջազգային քաղաքականության կարևորագույն ասպեկտները՝ առանց թեման սահմանափակելու միայն ռազմական զարգացումներով։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հարավային Կովկասի, միջազգային հարաբերությունների, աշխարհաքաղաքականության, հակամարտությունների ուսումնասիրության և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես սկզբնական տեղեկատվական աղբյուր՝ տարածաշրջանի պատմական և քաղաքական համատեքստը հասկանալու և ավելի խոր ուսումնասիրություններ իրականացնելու համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է հաստացողուն գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքահավաքի համար նախատեսված երկայնական ռոտորային կտրող ապարատի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական կատարելագործման գիտական հիմունքների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում բերքահավաքի ընթացքում բույսերի ցողունների արդյունավետ կտրման, աշխատանքային օրգանների շարժման և մշակաբույսի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների փոխազդեցության օրինաչափությունների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում կտրող մեխանիզմի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ռոտորային աշխատանքային օրգանների շարժման բնույթը և դրանց ազդեցությունը տեխնոլոգիական գործընթացի կայունության ու որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կտրման գործընթացում առաջացող ուժային և կինեմատիկական երևույթների վերլուծությանը, քանի որ աշխատանքային օրգանների երկրաչափական ու շարժման պարամետրերի ճիշտ ընտրությունը կարող է էականորեն ազդել բերքահավաքի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրվում են մշակաբույսերի ցողունների չափային, ամրության և կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով որպես մեքենայի նախագծման և աշխատանքային ռեժիմների հիմնավորման կարևոր ելակետային գործոններ։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել տեսական հաշվարկները, մաթեմատիկական մոդելավորումը և փորձարարական փորձարկումները՝ տարբեր կառուցվածքային լուծումների արդյունավետությունը համեմատելու նպատակով։ Կարևորվում են կտրող ապարատի աշխատանքի հուսալիությունը, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցումը, մեքենայի արտադրողականությունը և էներգետիկ արդյունավետությունը։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա կարող են լինել աշխատանքային օրգանների մաշվածությունը, բեռնվածքների բնույթը և բերքահավաքի տարբեր պայմաններում մեխանիզմի աշխատանքի կայունությունը։ Տեխնիկական կատարելագործումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին հանգույցների փոփոխության, այլև ամբողջ տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալացման տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով մեքենայի և բուսական զանգվածի փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենաների տեսության, կիրառական մեխանիկայի և ագրոտեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով հաստացողուն մշակաբույսերի բերքահավաքի համար նախատեսված կտրող սարքավորումների արդյունավետության, հուսալիության և տեխնոլոգիական որակի բարձրացման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Литература

Սեբեոսի «Պատմությունը» VII դարի հայ պատմագրության ամենակարևոր աղբյուրներից է, որը ներկայացնում է Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների քաղաքական, ռազմական և կրոնական իրադարձությունները՝ հատկապես կենտրոնանալով պարսկա-բյուզանդական հակամարտությունների և արաբական արշավանքների վրա։ Երկը ընդգրկում է վաղ հայկական պատմական ավանդություններից սկսած շարադրանք և հասնում մինչև VII դարի կեսերը՝ ձևավորելով ժամանակագրական և գաղափարական շարունակական պատում։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է պատմական իրադարձությունների համադրումը աստվածաշնչյան և ավանդական պատմական պատկերացումների հետ, ինչպես նաև տարբեր աղբյուրների օգտագործումը, որոնց միջոցով հեղինակը կառուցում է բազմաշերտ պատմական պատկեր։ Սեբեոսի մոտ Հայաստանը հաճախ ներկայացվում է մեծ տերությունների միջև քաղաքական պայքարի համատեքստում՝ որպես կարևոր, բայց հաճախ նաև միջնորդավորված դերակատար։

Философия

Ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը վերաբերում է այն հարցերի համակարգին, որոնք ուսումնասիրում են մարդու իմացության բնույթը, աղբյուրները, հնարավորությունները և սահմանները։ Այս մոտեցման հիմնական առանձնահատկություններից է այն, որ այն փորձում է հասկանալ ոչ միայն այն, թե ինչ ենք մենք ճանաչում, այլ նաև՝ ինչպես և ինչ պայմաններում է հնարավոր ճանաչումը ընդհանրապես։ Փիլիսոփայական իմացաբանությունը տարբերում է ճանաչողության հիմնական աղբյուրները՝ զգայական փորձը և բանականությունը, որոնց հարաբերակցության շուրջ ձևավորվել են տարբեր ուղղություններ, օրինակ՝ էմպիրիզմը, որը առաջնային է համարում փորձը, և ռացիոնալիզմը, որը կարևորում է բանական մտածողությունը։ Ճանաչողության գործընթացը դիտարկվում է նաև որպես ակտիվ, ստեղծագործական գործողություն, որտեղ սուբյեկտը ոչ միայն արտացոլում է իրականությունը, այլ նաև որոշ չափով կառուցում է այն իր ընկալումների միջոցով։ Կարևոր առանձնահատկություն է նաև ճշմարտության խնդիրը՝ ինչն է համարվում ճշմարիտ գիտելիք և ինչ չափանիշներով է այն ստուգվում, ինչի շուրջ գոյություն ունեն տարբեր մոտեցումներ՝ համապատասխանության, համահունչության և պրագմատիկ ճշմարտության տեսությունները։ Ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը նաև ուսումնասիրում է գիտելիքի սահմանները՝ հարցադրելով, թե արդյոք մարդը կարող է ամբողջությամբ ճանաչել իրականությունը, թե նրա իմացությունը միշտ մնում է մասնակի և պայմանական։ Այս մոտեցումը մեծապես տարբերվում է մասնագիտական գիտություններից նրանով, որ այն ոչ միայն նկարագրում է ճանաչման մեխանիզմները, այլ նաև քննադատական կերպով վերլուծում է հենց գիտելիքի հիմքերը և վավերականությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը մարդու մտքի և իրականության փոխհարաբերության խորքային ուսումնասիրություն է, որը փորձում է բացահայտել գիտելիքի հնարավորության և սահմանների հիմնարար սկզբունքները։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռեդյարդ Քիփլինգի հեքիաթների հայերեն թարգմանություններում գեղարվեստական համարժեքության խնդրին՝ դիտարկելով, թե որքանով են բնագրի ոճական, պատկերավոր և իմաստային առանձնահատկությունները պահպանվում թարգմանության գործընթացում։ Վերլուծության ընթացքում առանձնացվում են այն հիմնական թարգմանական դժվարությունները, որոնք առաջանում են անգլերեն բնագրի մշակութային ենթատեքստի, խորհրդանշական համակարգի և լեզվական խաղերի փոխանցման ժամանակ հայերեն միջավայր, ինչպես նաև քննարկվում են տարբեր թարգմանիչների կողմից կիրառված ռազմավարությունները՝ բառացի, իմաստային և ստեղծագործական վերարտադրության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են պահպանվում հեքիաթների ռիթմը, պատմողական պարզությունը և բարոյական ենթատեքստը, միաժամանակ ապահովելով հայ ընթերցողի համար բնական և ընկալելի լեզվական ձևավորում։ Աշխատանքում նաև ընդգծվում է, որ գեղարվեստական համարժեքությունը ոչ միայն լեզվական ճշգրտության խնդիր է, այլ նաև մշակութային ադապտացիայի բարդ գործընթաց, որտեղ թարգմանիչը հաճախ ստիպված է հավասարակշռել բնագրին հավատարմությունն ու թիրախ լեզվի գեղարվեստական նորմերը՝ ստեղծելով նոր, բայց բնագրին հավատարիմ տեքստային իրականություն։