Սեղանի թենիսը՝ որպես տեսողության խանգարումով երեխաների ֆիզիկական դաստիարակության կարևոր միջոց

Сельское хозяйство

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ գյուղատնտեսության տարբեր բնագավառներում աչքի ընկած աշխատողների, արտադրական նախաձեռնությունների և առաջավոր փորձի վերաբերյալ գրականության համակարգված հանձնարարական մատենագիտական ցանկ։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին համապատասխան գրքերի, հոդվածների, ակնարկների և այլ հրատարակությունների ընտրության հարցում կողմնորոշելու համար՝ միաժամանակ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման և աշխատանքի հանրայնացման առանձնահատկությունները։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են վերաբերել դաշտավարության, այգեգործության, խաղողագործության, անասնաբուծության և գյուղատնտեսության այլ ճյուղերում գործունեություն իրականացրած աշխատողների փորձին, աշխատանքի կազմակերպման եղանակներին և արտադրական ձեռքբերումների ներկայացմանը։ Հանձնարարական բնույթը ենթադրում է, որ մատենագիտական գրառումները ընտրվել են որոշակի ընթերցողական և տեղեկատվական նպատակով՝ առաջարկելով այնպիսի հրապարակումներ, որոնք տվյալ ժամանակաշրջանում համարվել են օգտակար գյուղատնտեսական փորձի տարածման և մասնագիտական գիտելիքների փոխանցման համար։ Նման ցանկերի կառուցվածքում կարևոր նշանակություն ունի նյութերի թեմատիկ համակարգումը, որը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ գտնել իրեն հետաքրքրող գյուղատնտեսական ուղղությանը կամ գործունեության ոլորտին վերաբերող գրականությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև պատմական տեսանկյունից, քանի որ մատենագիտական նյութերի ընտրությունը արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի գյուղատնտեսական քաղաքականության, աշխատանքի կազմակերպման և արտադրական հաջողությունների հանրային ներկայացման առանձնահատկությունները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե ինչպիսի մասնագիտական փորձ էր տարածվում, ինչ թեմաներ էին առաջնահերթ համարվում և ինչպես էր գրականությունը ներգրավվում գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածման գործընթացում։ Միաժամանակ նման մատենագիտական աղբյուրը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի գյուղատնտեսության պատմության ուսումնասիրության համար՝ օգնելով հայտնաբերել տվյալ ժամանակաշրջանի առանձին աշխատողների, տնտեսությունների, արտադրական նախաձեռնությունների և մասնագիտական փորձի վերաբերյալ հրատարակություններ։ Գրադարանագիտական տեսանկյունից այն ներկայացնում է թեմատիկ հանձնարարական մատենագիտության օրինակ, որտեղ տեղեկատվական, կրթական և կողմնորոշիչ գործառույթները համակցվում են որոշակի ոլորտի վերաբերյալ գրականության ընտրության ու համակարգման հետ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է խորհրդային Հայաստանի գյուղատնտեսական գրականության, գյուղատնտեսության պատմության և հանձնարարական մատենագիտության զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է գլոբալացման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությանը Իրանի տնտեսության կառավարման համակարգի, տնտեսական քաղաքականության և ազգային տնտեսության զարգացման հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության առանցքում համաշխարհային տնտեսական փոխկապակցվածության խորացման պայմաններում ազգային տնտեսության կառավարման առանձնահատկություններն են՝ միջազգային առևտրի, կապիտալի շարժի, տեխնոլոգիական փոխանակման, արտադրական կապերի և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում։ Գլոբալացումը դիտարկվում է որպես բազմակողմ գործընթաց, որը կարող է միաժամանակ ստեղծել տնտեսական զարգացման նոր հնարավորություններ և առաջացնել ազգային տնտեսության կառավարման լրացուցիչ մարտահրավերներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Իրանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պետական կարգավորման դերը, արտաքին առևտրի կազմակերպումը, ներդրումային միջավայրը և միջազգային տնտեսական գործընթացներին երկրի մասնակցության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ազգային տնտեսական քաղաքականության և համաշխարհային շուկաների փոփոխությունների փոխկապակցվածությանը՝ գնահատելով, թե արտաքին տնտեսական միջավայրի զարգացումները ինչպես կարող են անդրադառնալ արտադրության, զբաղվածության, ներդրումների, մրցակցության և տեխնոլոգիական զարգացման վրա։ Կարևոր ուղղություն է պետական տնտեսական կառավարման արդյունավետության ուսումնասիրությունը՝ համաշխարհային տնտեսության հետ փոխգործակցության պայմաններում ազգային զարգացման առաջնահերթությունների և արտաքին տնտեսական հնարավորությունների միջև հավասարակշռություն ապահովելու տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղական ձեռնարկությունների մրցունակության, միջազգային շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունների, գիտատեխնոլոգիական գիտելիքի փոխանցման և մարդկային կապիտալի զարգացման խնդիրներին։ Միաժամանակ գլոբալ տնտեսական գործընթացներին մասնակցությունը կարող է մեծացնել արտաքին շուկաների տատանումների և միջազգային տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ տնտեսության զգայունությունը, ինչի պատճառով առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ռիսկերի գնահատումը և տնտեսական քաղաքականության հարմարվողականությունը։ Իրանի դեպքում միջազգային տնտեսական կապերի ուսումնասիրությունը պահանջում է հաշվի առնել նաև արտաքին ինստիտուցիոնալ ու քաղաքական սահմանափակումների ազդեցությունը՝ դրանք տարբերակելով գլոբալացման ընդհանուր տնտեսական հետևանքներից։ Հետազոտության համեմատական բաղադրիչը կարող է ներառել այլ զարգացող տնտեսությունների փորձը՝ գնահատելու գլոբալ տնտեսական ինտեգրման տարբեր ռազմավարությունների հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, տնտեսական կառավարման և պետական տնտեսական քաղաքականության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով գլոբալացման պայմաններում Իրանի տնտեսության զարգացման և կառավարման փոխակերպումները։

Биология

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ջրային սթրեսի (ոռոգման դեֆիցիտի) ֆիզիոլոգիական ազդեցությունների վերլուծությանը հիբրիդային եգիպտացորենի՝ եգիպտացորեն աճի և զարգացման վրա՝ Իրան-ի Կարարաջ (Karaj) շրջանի ագրոկլիմայական պայմաններում։ Աշխատությունում դիտարկվում են բույսերի աճի հիմնական ցուցանիշները՝ կենսազանգվածի կուտակում, տերևային մակերեսի զարգացում, ֆոտոսինթետիկ ակտիվություն և ջրային հավասարակշռության պահպանումը տարբեր ջրային ապահովվածության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային սթրեսի ազդեցությանը բջջային մակարդակում ընթացող ֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա՝ ներառյալ ստոմատների բացման կարգավորումը, օսմոտիկ ճնշման փոփոխությունները և հակաօքսիդանտային համակարգերի ակտիվացումը։ Քննարկվում են նաև տարբեր հիբրիդների համեմատական դիմադրողականությունը, բերքատվության ցուցանիշների փոփոխությունը և ագրոտեխնիկական միջոցառումների արդյունավետությունը ջրի սահմանափակ պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բուսաֆիզիոլոգիայի և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար՝ հատկապես ջրային ռեսուրսների սակավության պայմաններում արդյունավետ մշակաբույսերի ընտրության տեսանկյունից։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքային կանաչ տարածքներում ասեղնատերև ծառատեսակների և թփատեսակների վիճակի, կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունների, դեկորատիվ նշանակության և հետագա կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքային միջավայրի պայմաններում տարբեր ասեղնատերևավորների աճի, զարգացման, կենսունակության և արտաքին միջավայրի անբարենպաստ գործոնների նկատմամբ հարմարվողականության գնահատումն է։ Քննվում են քաղաքային տնկարկներում հանդիպող տեսակների կազմը, դրանց տարածվածությունը, տարիքային և ընդհանուր կենսական վիճակը, ինչպես նաև տարբեր կանաչապատման օբյեկտներում օգտագործման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Երևանի կլիմայական պայմանների՝ բարձր ջերմաստիճանների, օդի հարաբերական չորության, տեղումների սահմանափակության և քաղաքային միկրոկլիմայի ազդեցությանը բույսերի կենսունակության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև հողային պայմանների, ոռոգման, օդային աղտոտվածության, փոշու, տրանսպորտային ծանրաբեռնվածության և մարդածին այլ գործոնների հնարավոր ազդեցությունները ծառերի աճի ու դեկորատիվ հատկությունների պահպանման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր տեսակների համեմատական գնահատումը՝ քաղաքային միջավայրին առավել հարմարված, երկարակյաց և կանաչապատման տեսանկյունից արժեքավոր բույսերի առանձնացման նպատակով։ Դիտարկվում են ասեղնատերևավորների գեղագիտական և տարածական գործառույթները զբոսայգիներում, պուրակներում, փողոցային տնկարկներում, բնակելի տարածքների բակերում և հասարակական նշանակության տարածքներում։ Նրանց մշտադալար բնույթը հնարավորություն է տալիս պահպանել կանաչ միջավայրի արտահայտչականությունը նաև տարվա այն ժամանակահատվածներում, երբ տերևաթափ տեսակների դեկորատիվ ազդեցությունը նվազում է։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նոր տեսակների ներմուծման և տեղական պայմաններին հարմարեցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով կենսաբազմազանության, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և տնկարկների երկարաժամկետ կայունության պահանջները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեսակների ճիշտ ընտրության, խնամքի և քաղաքային կանաչ ենթակառուցվածքների զարգացման նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դենդրոլոգիայի, քաղաքային կանաչապատման, բույսերի էկոլոգիայի և լանդշաֆտային ճարտարապետության մոտեցումները՝ Երևանի կանաչ տնկարկներում ասեղնատերևավորների արդյունավետ և կայուն օգտագործման հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։

История

Գիրքը հայոց պատմության պատկերազարդ շարադրանք է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալը հնագույն ժամանակներից մինչև հեղինակի ժամանակակից շրջանը։ Այն կազմել է հայ պատմաբան, լեզվաբան և մանկավարժ Ստեփանոս Պալասանյանը (1837–1889)՝ հիմնվելով իր ժամանակի պատմագիտական ուսումնասիրությունների վրա։ Աշխատությունն ընդգրկում է հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերը՝ հնագույն շրջանից և հայկական պետական կազմավորումների ձևավորումից մինչև միջնադարյան թագավորություններ, օտար տիրապետության ժամանակաշրջաններ և նոր շրջանի պատմական իրադարձություններ։ Պատմական նյութը ներկայացվում է մատչելի շարադրանքով, իսկ պատկերազարդումները նպաստում են պատմական անձանց, իրադարձությունների և ժամանակաշրջանների ընկալմանը։ Գիրքը նախատեսված էր հայ ընթերցողների պատմական գիտելիքների ընդլայնման և ազգային պատմության վերաբերյալ պատկերացումների ամրապնդման համար։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ պատմագրության ու կրթական գրականության զարգացման միտումները, երբ մեծ նշանակություն էր տրվում պատմության հանրամատչելի ներկայացմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Հրատարակությունը լույս է տեսել Կոստանդնուպոլսում՝ «Կիւթէմպէրկ» տպարանում, 1919 և 1920 թվականների հրատարակություններով՝ 548 էջ ծավալով։ Այն արժեքավոր է հայոց պատմության հանրամատչելի շարադրանքի, պատմական կրթության և հայ գրքի ու տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։

Культура

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների, գիտական ուսումնասիրությունների և գրական աղբյուրների մատենագիտական տեղեկատվություն՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու մասնագետների, հետազոտողների և ընթերցողների համար։ Նյութում ամփոփվում են մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ և այլ հրատարակություններ՝ ներառելով արվեստի պատմության, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրություններին առնչվող աղբյուրներ։ Հրատարակությունը նպատակ ունի համակարգել և տարածել տեղեկատվություն նոր գրականության վերաբերյալ՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ նյութերի որոնումը, գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպումը և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների իրականացումը։ Այն կարևոր գործիք է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ ապահովելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հրատարակությունների համապարփակ տեղեկատու հիմք։