Սերգեյ Եսենինի չափածոյի հայերեն թարգմանությունների լեզուն

Другие предметы

Հրատարակությունը ազգային մատենագիտության կարևոր տեղեկատու աղբյուր է, որի հիմնական նպատակը Հայաստանի Հանրապետությունում և հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում լույս տեսնող տպագիր նյութերի համակարգված հաշվառումն ու մատենագիտական ներկայացումն է։ Այն հնարավորություն է տալիս մեկ միասնական տեղեկատվական համակարգում արձանագրել գրքերը, պարբերական և շարունակվող հրատարակությունները, թերթերում ու ամսագրերում հրապարակված հոդվածները, գրախոսությունները, ատենախոսությունների սեղմագրերը և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակներ։ Յուրաքանչյուր նյութ ներկայացվում է ընդունված մատենագիտական նկարագրության սկզբունքներով՝ ներառելով հրատարակությունը նույնականացնելու և համապատասխան գրականությունը որոնելու համար անհրաժեշտ տվյալները։ Նյութերի դասակարգված և համակարգված կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս օգտվողին կողմնորոշվել գիտության, կրթության, գրականության, արվեստի, հասարակական կյանքի և այլ բնագավառներին վերաբերող հրատարակությունների բազմազանության մեջ։ Հրատարակության առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է ազգային տպագիր ժառանգության շարունակական փաստագրմամբ, քանի որ հաջորդական համարներում հավաքված մատենագիտական գրառումները ժամանակի ընթացքում ձևավորում են հայկական հրատարակչական գործունեության ծավալուն տեղեկատվական պատկերը։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրականության թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը, հրատարակչական ակտիվությունը և տպագիր մշակույթի զարգացման միտումները։ Տեղեկատուն գործնական նշանակություն ունի գրադարանավարների և մատենագետների համար՝ նպաստելով հավաքածուների համալրմանը, մատենագիտական որոնմանը և տեղեկատու սպասարկմանը, իսկ գիտական հետազոտությունների շրջանակում այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր գրքի պատմության, մամուլի, մշակույթի, գիտության և հրատարակչական գործի ուսումնասիրության համար։ Կարևորվում է նաև սփյուռքահայ տպագիր արտադրանքի ընդգրկումը, որի շնորհիվ հայկական տպագիր ժառանգությունը դիտարկվում է ոչ միայն Հայաստանի սահմաններում, այլև աշխարհասփյուռ հայկական մշակութային կենտրոնների համատեքստում։ Պարբերաբար կազմվող նման մատենագիտական ցանկերը նպաստում են տպագիր տեղեկատվության պահպանմանը, որոնելիությանը և գիտական շրջանառությանը՝ միաժամանակ ապահովելով հայկական գրքի ու մամուլի պատմության փաստագրական շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ազգային մատենագիտական համակարգի կարևոր բաղադրիչ է և արժեքավոր տեղեկատվական գործիք՝ հայկական տպագիր արտադրանքի հաշվառման, պահպանման և բազմակողմանի ուսումնասիրման համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է ալևիականության խնդրի ուսումնասիրությանը Հանրապետական Թուրքիայում՝ ընդգծելով դրա կրոնական, սոցիալական և քաղաքական չափումները։ Հեղինակը վերլուծում է ալևիական համայնքի պատմական ձևավորումը, դավանական առանձնահատկությունները և ինքնության կառուցման գործընթացները՝ սուննի իսլամից տարբերվող կրոնական ավանդույթների համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում է նաև Թուրքիայի Հանրապետության պետական քաղաքականությունը ալևիների նկատմամբ՝ ներառյալ ճանաչման, ինտեգրման և երբեմն էլ մարգինալացման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալևիականության և թուրքական ազգայնական գաղափարախոսության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական մասնակցության ձևերին՝ կուսակցական համակարգում և քաղաքացիական շարժումներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև խտրականության, սոցիալական անհավասարության և կրոնական ազատությունների խնդիրները՝ ալևիական համայնքի օրինակով։ Աշխատությունը ընդգծում է ալևիականության դերը Թուրքիայի ներքին բազմազանության և ինքնության քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, կրոնագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետների համար։

Другие предметы

Կենդանաբանություն աշխատությունը հանդիսանում է Կենդանաբանություն ոլորտին նվիրված ուսումնական և գիտաճանաչողական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է կենդանական աշխարհի կառուցվածքը, բազմազանությունը և կենսագործունեության հիմնական օրինաչափությունները։ Գրքում մանրամասնորեն ուսումնասիրվում են կենդանիների դասակարգումը, նրանց արտաքին և ներքին կառուցվածքը, ֆիզիոլոգիական գործընթացները, վարքագիծը և փոխազդեցությունը շրջակա միջավայրի հետ։ Հեղինակը անդրադառնում է ինչպես անողնաշարավոր, այնպես էլ ողնաշարավոր կենդանիների հիմնական խմբերին՝ ներկայացնելով նրանց առանձնահատկությունները, տարածվածությունը և կենսաբանական դերը բնության մեջ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև էվոլյուցիոն զարգացման հարցերին՝ բացատրելով, թե ինչպես են կենդանական օրգանիզմները հարմարվել տարբեր կենսապայմանների և ձևավորել բազմազան տեսակներ։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է կենդանիների դերը էկոհամակարգերում, սննդային շղթաներում և կենսաբազմազանության պահպանման գործում, ինչպես նաև մարդու գործունեության ազդեցությունը կենդանական աշխարհի վրա։ Գիրքը ներառում է նաև պատկերավոր բացատրություններ, օրինակներ և ուսումնական նյութեր, որոնք նպաստում են թեմաների առավել լավ ըմբռնմանը և գիտելիքների ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ այն հանդիսանում է կարևոր աղբյուր սովորողների և ուսուցիչների համար՝ օգնելով ձևավորել գիտական մտածողություն և խորացնել գիտելիքները կենդանական աշխարհի վերաբերյալ։

Журналистика

Աշխատությունը նվիրված է 1988–1995 թվականների հայ մամուլում միֆաստեղծման երևույթի, դրա ձևավորման մեխանիզմների և հասարակական հաղորդակցության մեջ ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային վերափոխումների պայմաններում մամուլի լեզվի, թեմատիկ ուղղությունների և տեղեկատվության ներկայացման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով մամուլում ձևավորվում և տարածվում են խորհրդանշական պատկերներ, պատմական ու քաղաքական մեկնաբանություններ, հավաքական ինքնության մասին պատկերացումներ և հասարակական ընկալումների վրա ազդող կայուն պատմույթներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, հասարակական փոփոխությունների, պատերազմի, անկախության և պետականաշինության թեմաների մեդիա ներկայացմանը։ Դիտարկվում են հրապարակումների լեզվական և ոճական միջոցները, կրկնվող գաղափարներն ու խորհրդանիշները, կերպարների կառուցման սկզբունքները և իրադարձությունների մեկնաբանման եղանակները։ Քննարկվում է փաստական տեղեկատվության, հրապարակախոսական մեկնաբանության և խորհրդանշական ներկայացումների փոխհարաբերությունը՝ մամուլի նյութերում միֆաստեղծման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է տարբեր պարբերականների նյութերի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով դրանց գաղափարական, հասարակական և տեղեկատվական ուղղվածության տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մամուլի ազդեցությանը հասարակական կարծիքի, պատմական հիշողության և նոր քաղաքական ու մշակութային ինքնության ձևավորման գործընթացների վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս մամուլի նյութերը դիտարկել ոչ միայն որպես ժամանակաշրջանի տեղեկատվական աղբյուր, այլև որպես հասարակական պատկերացումների և խորհրդանշական իմաստների ձևավորման կարևոր միջավայր։ Այն կարող է օգտակար լինել լրագրության, մեդիա ուսումնասիրությունների, հայ մամուլի պատմության, սոցիոլոգիայի, մշակութաբանության և հաղորդակցության ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար։

История

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված ֆրանս-թուրքական հարաբերությունների զարգացմանը 1920–1939 թվականների ընթացքում՝ դրանք դիտարկելով Մերձավոր Արևելքի, Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման, եվրոպական տերությունների քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների լայն համատեքստում։ Աշխատության կենտրոնում Ֆրանսիայի և Թուրքիայի միջև քաղաքական, դիվանագիտական և տնտեսական կապերի փոփոխությունն է, ինչպես նաև այն հակասությունների ու փոխադարձ շահերի ուսումնասիրությունը, որոնք պայմանավորեցին երկու երկրների հարաբերությունների տարբեր փուլերը։ 1920-ականների սկզբին հարաբերությունները ձևավորվում էին Օսմանյան կայսրության պարտությունից հետո ստեղծված նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում։ Ֆրանսիան պատերազմից հետո ստանձնեց ազդեցիկ դեր Սիրիայում և Կիլիկիայի տարածաշրջանում, մինչդեռ թուրքական ազգային շարժումը ձգտում էր վերականգնել Թուրքիայի տարածքային և քաղաքական ինքնիշխանությունը։ Այս շահերի բախումը հանգեցրեց զինված հակամարտությունների և լարվածության, սակայն հետագայում կողմերը աստիճանաբար անցան փոխզիջումների որոնման։ Ուսումնասիրության կարևոր հանգրվաններից է 1921 թվականի Անկարայի համաձայնագիրը, որով Ֆրանսիան և թուրքական ազգային շարժումը կարգավորեցին մի շարք տարածքային ու քաղաքական խնդիրներ։ Համաձայնագիրը կարևոր քայլ էր Կիլիկիայում ռազմական գործողությունների դադարեցման և ֆրանս-թուրքական հարաբերությունների նոր փուլ անցնելու համար, ինչպես նաև ցույց տվեց, որ Ֆրանսիան պատրաստ էր որոշակիորեն վերանայել իր նախկին քաղաքականությունը՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանում ստեղծված նոր իրողությունները։ Հետագա տարիներին հարաբերությունների զարգացման վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ Լոզանի պայմանագիրը և Թուրքիայի Հանրապետության միջազգային դիրքի ամրապնդումը։ 1923 թվականից հետո Ֆրանսիան և Թուրքիան արդեն հարաբերություններ էին կառուցում երկու պետությունների միջև դիվանագիտական և տնտեսական համագործակցության շրջանակներում, սակայն դրանցում շարունակում էին պահպանվել որոշ չլուծված հարցեր։ Հատկապես նշանակալի էր Ալեքսանդրետի սանջակի՝ հետագայում Հաթայի խնդիրը, որը 1930-ական թվականներին դարձավ երկու երկրների հարաբերությունների ամենազգայուն հարցերից մեկը։ Ֆրանսիայի կողմից Սիրիայի նկատմամբ մանդատային վերահսկողության պայմաններում տարածքի կարգավիճակը բարդացնում էր Փարիզի և Անկարայի հարաբերությունները, քանի որ Թուրքիան ձգտում էր պաշտպանել այնտեղ ապրող թուրք բնակչության շահերը և մեծացնել իր ազդեցությունը տարածաշրջանում։ 1930-ականների երկրորդ կեսին միջազգային իրավիճակի փոփոխությունը ևս նպաստեց հարցի վերանայմանը։ Եվրոպայում լարվածության աճը, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի անվտանգության խնդիրները, ինչպես նաև Միջերկրածովյան տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունը Ֆրանսիային դրդեցին ավելի զգուշավոր քաղաքականություն վարել Թուրքիայի նկատմամբ։ Այս համատեքստում Հաթայի խնդիրը ստացավ ոչ միայն երկկողմ, այլև ավելի լայն միջազգային նշանակություն։ 1937 թվականին տարածքի համար նախատեսվեց հատուկ կարգավիճակ, իսկ 1939 թվականին Հաթայի օրենսդիր մարմինը որոշում ընդունեց Թուրքիայի հետ միավորման վերաբերյալ, ինչից հետո Ֆրանսիան ճանաչեց այդ միացումը։ Այս զարգացումը խորհրդանշում է ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի ֆրանս-թուրքական հարաբերությունների ամենակարևոր հանգրվաններից մեկը։ Ուսումնասիրության արժեքը հատկապես մեծ է այն պատճառով, որ երկկողմ հարաբերությունները ներկայացվում են ոչ թե որպես մեկուսացված դիվանագիտական գործընթաց, այլ որպես Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Մերձավոր Արևելքում ձևավորված նոր համակարգի բաղադրիչ։ Ֆրանսիայի քաղաքականությունը պայմանավորված էր ինչպես իր մանդատային տարածքների պահպանման և տարածաշրջանային ազդեցության շահերով, այնպես էլ եվրոպական անվտանգության խնդիրներով, մինչդեռ Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության կարևոր նպատակներից էին ազգային ինքնիշխանության ամրապնդումը, տարածքային ամբողջականության պաշտպանությունը և նախկին Օսմանյան տարածքներում իր քաղաքական ու տնտեսական դիրքերի վերականգնումը։ Այդ պատճառով հարաբերությունների պատմության մեջ միաժամանակ նկատվում են հակամարտություն, բանակցություններ, փոխզիջումներ և համագործակցության ձգտում։ Աշխատանքը կարևոր է նաև Հայաստանի պատմության տեսանկյունից, քանի որ 1920–1939 թվականների ֆրանս-թուրքական հարաբերությունների զարգացումները անմիջականորեն առնչվում էին Կիլիկիայի հայության ճակատագրին, Սիրիայի և Թուրքիայի սահմանային տարածքների կարգավիճակին, ինչպես նաև Առաջին աշխարհամարտից հետո տարածաշրջանում հայկական հարցի շուրջ ձևավորված քաղաքական իրավիճակին։ Հետևաբար թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու ոչ միայն Ֆրանսիայի և Թուրքիայի հարաբերությունները, այլև այն միջազգային միջավայրը, որի պայմաններում զարգանում էին Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների քաղաքական և ազգային խնդիրները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է որպես 1920–1939 թվականների ֆրանս-թուրքական դիվանագիտական հարաբերությունների, տարածաշրջանային քաղաքականության և Մերձավոր Արևելքի միջպետական գործընթացների վերաբերյալ աղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին, ուսանողներին և Առաջին աշխարհամարտից հետո Թուրքիայի ու Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

История

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 1921-1965 թվականների ընթացքում հայրենադարձության գործընթացների և հայ քաղաքական կուսակցությունների դիրքորոշումների, գործունեության ու ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հայրենադարձության կազմակերպման պատմական, քաղաքական և հասարակական պայմանները, ինչպես նաև այն դերակատարությունը, որն ունեցել են հայկական քաղաքական ուժերը հայրենադարձության գաղափարի ձևավորման, տարածման և իրականացման գործընթացներում։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր կուսակցությունների մոտեցումները Հայաստանի, Սփյուռքի և հայրենադարձության հարցերի վերաբերյալ՝ ուսումնասիրելով նրանց ծրագրերը, քաղաքական դիրքորոշումները և փոխհարաբերությունները ժամանակաշրջանի պետական ու հասարակական կառույցների հետ։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև Սփյուռքի հայկական համայնքների արձագանքներին, հայրենադարձների ներգաղթի կազմակերպչական խնդիրներին, ինչպես նաև այդ գործընթացի սոցիալ-քաղաքական հետևանքներին Հայաստանի և հայության կյանքում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է հայ ժողովրդի նորագույն պատմության, սփյուռքյան քաղաքական գործընթացների և հայրենադարձության պատմական նշանակության ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, սփյուռքագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայոց պատմության ու ազգային քաղաքական շարժումների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։