Ստեփան Զորյանի գրական հայացքները

История

Գիրքը համադրում է պատմական և ժողովրդագրական տվյալները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են պատերազմները, տնտեսական պայմանները, միգրացիան և սոցիալական փոփոխությունները ազդել բնակչության կազմի և շարժի վրա։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ժողովրդագրության հիմունքներ Բնակչության աճ, կառուցվածք, սեռատարիքային կազմ։ Պատմական ժողովրդագրություն Բնակչության փոփոխությունները տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում։ Միգրացիոն գործընթացներ Տեղաշարժեր, արտագաղթ և ներգաղթ՝ քաղաքական և տնտեսական պատճառներով։ Պատերազմների ազդեցություն Ժողովրդագրական կորուստներ և բնակչության վերափոխումներ։ Սոցիալ-տնտեսական գործոններ Աշխատանք, քաղաքացում, կենսամակարդակի փոփոխություն։

История

Աշխատությունը նվիրված է Նախիջևանի քաղաքական, վարչական, ռազմական և ազգամիջյան զարգացումների ուսումնասիրությանը 1917–1921 թվականների բեկումնային ժամանակաշրջանում՝ Հարավային Կովկասում Ռուսական կայսրության փլուզումից մինչև խորհրդային կարգերի հաստատման և տարածաշրջանի նոր քաղաքական կարգավիճակի ձևավորման փուլը։ Հետազոտության առանցքում այն գործընթացներն են, որոնք ծավալվեցին 1917 թվականի հեղափոխություններից հետո առաջացած իշխանական ճգնաժամի, Անդրկովկասյան կառավարման համակարգերի փոփոխության և նոր ազգային պետությունների ձևավորման պայմաններում։ Քննվում են տեղական իշխանության մարմինների գործունեությունը, տարբեր քաղաքական ու ռազմական ուժերի ազդեցությունը և տարածաշրջանի նկատմամբ Հայաստանի ու Ադրբեջանի առաջին հանրապետությունների հավակնություններն ու քաղաքականությունները՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի ավելի լայն տարածաշրջանային հակամարտությունների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայ և մահմեդական բնակչության փոխհարաբերություններին, զինված բախումներին, բնակչության տեղաշարժերին և պատերազմի ու քաղաքական անկայունության սոցիալական հետևանքներին։ Դիտարկվում է նաև Օսմանյան կայսրության, հետագայում՝ քեմալական Թուրքիայի և Խորհրդային Ռուսաստանի դերակատարությունը, քանի որ նրանց քաղաքական ու ռազմական ներգրավվածությունը զգալիորեն ազդում էր Հարավային Կովկասում ուժերի հարաբերակցության և տարածքային հարցերի լուծման ընթացքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է 1918–1920 թվականներին իշխանության արագ փոփոխությունների և տեղական վարչական կազմավորումների ուսումնասիրությունը՝ պարզաբանելու համար, թե ինչպես էին քաղաքական կենտրոնների որոշումները փոխազդում տեղում ձևավորված իրադրության հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 1920–1921 թվականների խորհրդայնացման գործընթացներին և այն դիվանագիտական պայմանավորվածություններին, որոնց շրջանակում ձևավորվեց Նախիջևանի հետագա քաղաքական ու վարչական կարգավիճակը։ Պատմագիտական քննության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունեն տարբեր ծագման սկզբնաղբյուրների համադրումը և հակամարտող կողմերի փաստաթղթերում ներկայացված պնդումների քննադատական գնահատումը, քանի որ նույն իրադարձությունների նկարագրություններն ու տարածքային հարցերի մեկնաբանությունները կարող են էապես տարբերվել։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական հասկանալ Ռուսական կայսրության հետկայսերական տարածքում պետական սահմանների ձևավորման բարդ գործընթացները, հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների պատմական հանգամանքները և արտաքին ուժերի ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը կարևոր է Նախիջևանի նորագույն պատմության, Հարավային Կովկասի քաղաքական վերաձևավորման և 1917–1921 թվականների տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմագիտական ուսումնասիրության համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդական հատկություններով օժտված պոլիմեր–կերամիկական նանոկոմպոզիտների ստացման գիտական սկզբունքների և դրանց կառուցվածքային, էլեկտրական, մագնիսական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պոլիմերային մատրիցի և գերհաղորդիչ կերամիկական նանոմասնիկների համատեղմամբ այնպիսի բազմաբաղադրիչ նյութերի ձևավորումն է, որոնցում հնարավոր է համադրել կերամիկական գերհաղորդիչների ֆունկցիոնալ հատկությունները և պոլիմերներին բնորոշ տեխնոլոգիական առավելությունները։ Ուսումնասիրվում է բաղադրիչների կառուցվածքի, մասնիկների չափերի, դրանց տարածական բաշխման և միջֆազային փոխազդեցությունների ազդեցությունը վերջնական կոմպոզիտի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերամիկական նանոմասնիկների համասեռ բաշխման խնդրին, քանի որ դրանց կուտակումները կամ ոչ բավարար փոխկապակցվածությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ նյութի էլեկտրահաղորդական և մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Քննվում է նաև հաղորդիչ ուղիների ձևավորման երևույթը և գերհաղորդիչ մասնիկների կոնցենտրացիայի ազդեցությունը կոմպոզիտում շարունակական էլեկտրական կապերի առաջացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գերհաղորդիչ վիճակի հիմնական բնութագրերի գնահատումը, այդ թվում՝ նյութի էլեկտրական դիմադրության փոփոխությունը ջերմաստիճանից կախված, գերհաղորդիչ անցման առանձնահատկությունները և մագնիսական արձագանքը։ Կարևորվում է նանոկոմպոզիտի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ պարզելու համար, թե պոլիմերային և կերամիկական փուլերի հարաբերակցությունն ինչպես է անդրադառնում նյութի ֆունկցիոնալ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև ջերմային կայունությունը, մեխանիկական ամրությունը, ճկունությունը և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը, քանի որ կոմպոզիտային մոտեցման կարևոր նպատակներից մեկը փխրուն կերամիկական նյութերի որոշ տեխնոլոգիական սահմանափակումների մեղմումն է։ Կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրման միջոցով հնարավոր է գնահատել փուլային կազմը, մակերևույթի և ներքին կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների միջև ձևավորվող սահմանային շերտերը։ Առանձին նշանակություն ունի նանոմաշտաբային կառուցվածքի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ մասնիկների չափերի նվազեցումը մեծացնում է միջֆազային մակերևույթի դերը և կարող է փոփոխել նյութի ընդհանուր ֆիզիկական հատկությունները։ Նման նյութերը գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում գերհաղորդականության, նանոտեխնոլոգիաների և ֆունկցիոնալ կոմպոզիտների զարգացման տեսանկյունից՝ հատկապես այն համակարգերի համար, որտեղ կարևոր է էլեկտրական և մագնիսական առանձնահատկությունների համադրումը մշակելիության ու կառուցվածքային ճկունության հետ։ Աշխատությունը նպաստում է գերհաղորդիչ նանոկոմպոզիտների ձևավորման օրինաչափությունների և դրանց հատկությունների նպատակային կառավարման վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ բազմանդամային միջարկման տեսության հիմնարար խնդիրների և այդ բնագավառում ձևակերպված Գասքա–Մաեզթուի վարկածի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մի քանի փոփոխականներից կախված բազմանդամների միջոցով տրված հանգույցներում սահմանված արժեքների վերականգնման խնդիրը, միջարկման հանգույցների երկրաչափական դասավորությունը և համապատասխան բազմանդամային տարածքների կառուցվածքային հատկություններն են։ Քննվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում հանգույցների վերջավոր բազմության համար գոյություն ունի պահանջվող աստիճանի միակ միջարկիչ բազմանդամ, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են այդպիսի հանգույցային բազմությունների հանրահաշվական և երկրաչափական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիմնարար բազմանդամներին, դրանց գործոնացման հատկություններին և ուղիղների՝ որպես հանգույցների կառուցվածքը բնութագրող երկրաչափական օբյեկտների դերին։ Գասքա–Մաեզթուի վարկածը դիտարկվում է բազմաչափ միջարկման այն հատուկ համակարգերի համատեքստում, որոնց հիմնարար բազմանդամները ներկայացվում են գծային գործոնների արտադրյալների միջոցով։ Վարկածի հետ կապված ուսումնասիրությունները կենտրոնանում են նման հանգույցային համակարգերում որոշակի թվով հանգույցներ պարունակող հատուկ ուղիղների գոյության խնդրի վրա և դրա կապի վրա ամբողջ միջարկման կառուցվածքի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննարկվել վարկածի հաստատված մասնավոր դեպքերը, տարբեր աստիճանների համար կիրառվող ապացուցման մոտեցումները և հանգույցների դասավորության նկատմամբ սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում երկրաչափական և հանրահաշվական մեթոդների համադրումը, քանի որ խնդրի լուծելիությունը սերտորեն կապված է ինչպես բազմանդամների հատկությունների, այնպես էլ հարթության վրա հանգույցների փոխադարձ դիրքի հետ։ Ուսումնասիրվում են նաև առավելագույն ուղիղների, հանգույցների կողմից ուղիղների օգտագործման և տարբեր ենթակառուցվածքների միջև կապերը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ միջարկման համակարգերը վերածել ավելի պարզ կառուցվածքների ուսումնասիրության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մոտարկումների տեսության, հանրահաշվական երկրաչափության և կոմբինատոր երկրաչափության գաղափարները՝ նպաստելով բազմաչափ բազմանդամային միջարկման կառուցվածքային օրինաչափությունների բացահայտմանը և Գասքա–Մաեզթուի վարկածի շուրջ ձևավորված մաթեմատիկական խնդիրների հետագա ուսումնասիրմանը։

История

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Եգիպտոսի վարչակառավարման համակարգի ձևավորմանն ու գործունեությանը Օսմանյան կայսրության տիրապետության ժամանակաշրջանում՝ ներկայացնելով երկրի կառավարման առանձնահատկությունները, վարչական կառուցվածքը և կենտրոնական իշխանության հետ հարաբերությունների զարգացումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր Օսմանյան կայսրությունը կազմակերպում Եգիպտոսի կառավարումը, ինչպիսի վարչական մարմիններ էին գործում տարբեր մակարդակներում և ինչ դեր էին իրականացնում տեղական իշխանավորները կայսերական կառավարման ընդհանուր համակարգում։ Ուշադրություն է դարձվում վարչատարածքային բաժանմանը, հարկային քաղաքականությանը, պետական պաշտոնների և կառավարման ինստիտուտների գործունեությանը, ինչպես նաև կենտրոնական ու տեղական իշխանությունների փոխհարաբերություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է Եգիպտոսի առանձնահատուկ դիրքի բացահայտումը կայսրության կազմում, քանի որ երկրի աշխարհագրական, տնտեսական և ռազմավարական նշանակությունը պայմանավորում էր կառավարման առանձնահատուկ մեխանիզմների ձևավորումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է տեղական հասարակական և քաղաքական ուժերի ազդեցությանը, իշխանության իրականացման գործընթացներին և այն փոփոխություններին, որոնք ժամանակի ընթացքում տեղի էին ունենում վարչական կառույցներում։ Ներկայացված նյութը թույլ է տալիս վարչակառավարման համակարգը դիտարկել ոչ միայն որպես պետական կառույցների ամբողջություն, այլև որպես Օսմանյան կայսրության քաղաքական, տնտեսական և հասարակական հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, օսմանագետների, արաբագետների, քաղաքագետների և Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես Օսմանյան կայսրության տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները, Եգիպտոսի պատմական զարգացումը և կենտրոնական իշխանության ու տեղական կառույցների փոխհարաբերությունները ուսումնասիրելու տեսանկյունից։

Право

Գիրքը նվիրված է կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի բովանդակության, իրավական երաշխիքների և նախնական քննության փուլում դրա արդյունավետ ապահովման հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են պաշտպանության իրավունքի սահմանադրական և քրեադատավարական հիմքերը, դրա նշանակությունը արդար դատաքննության ապահովման գործընթացում, ինչպես նաև կասկածյալի և մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է պաշտպանի մասնակցության իրավական մեխանիզմները, իրավաբանական օգնության հասանելիությունը, ապացույցների հավաքման և գնահատման ընթացքում կողմերի հավասարության սկզբունքի իրացման խնդիրները, ինչպես նաև իրավապահ մարմինների պարտականությունները պաշտպանության իրավունքի ապահովման գործում։ Գրքում քննարկվում են նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային չափանիշները, դատական պրակտիկան, նախնական քննության ընթացքում թույլ տրվող դատավարական խախտումների հետևանքները և դրանց կանխարգելման հնարավորությունները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և գործնական մոտեցումները՝ ներկայացնելով առաջարկություններ քրեական դատավարության կատարելագործման և պաշտպանության իրավունքի առավել արդյունավետ իրացման ուղղությամբ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, փաստաբանների, դատավորների, քննիչների, դատախազների, գիտահետազոտողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և քրեական արդարադատության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։