Սուր աղիքային վարակների սոցիալ-հիգիենիկ և բժշկաաշխարհագրական բնութագիրը ՀՀ-ում, դիսբակտերիոզի ու հակաբիոտիկակայունության զարգացման ասպեկտները սալմոնելոզների ժամանակ

Технология

Աշխատանքը նվիրված է ձողային համակարգերի հաշվարկման համար վերջավոր տարրերի մեթոդի նոր տարբերակի մշակմանը և դրա տեսական ու գործնական հիմնավորմանը։ Ներկայացվում են ձողային համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, հաշվարկային սխեմաների ձևավորման և մեխանիկական վարքի թվային գնահատման հիմնական սկզբունքները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով վերջավոր տարրերի մեթոդի հնարավորությունների ընդլայնմանը և հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրվում են ձողային տարրերի երկրաչափական և ֆիզիկական բնութագրերը, սահմանային պայմանների ձևակերպումը, հանգույցների փոխազդեցությունը, կոշտության մատրիցների կառուցումը և ընդհանուր հավասարումների համակարգի ստացումը։ Նոր մոտեցումը նպատակ ունի կատարելագործել գոյություն ունեցող հաշվարկային մեթոդները՝ ապահովելով կառուցվածքների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ավելի ճշգրիտ, կայուն և արդյունավետ որոշում։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել տարբեր տեսակի ձողային համակարգեր, դրանց բեռնավորման պայմանները, ստատիկ և դինամիկ ազդեցությունները, ինչպես նաև հաշվարկների արդյունքների համեմատությունը ավանդական մեթոդների կամ հայտնի լուծումների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առաջարկվող մեթոդի ալգորիթմական իրականացմանը, հաշվարկային ընթացակարգերի մշակմանը և ստացված արդյունքների վերլուծությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել նոր տարբերակի կիրառելիությունը բարդ կառուցվածքային համակարգերի համար։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում շինարարական մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, հաշվարկային մեխանիկայի և ինժեներական նախագծման ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ վերջավոր տարրերի մեթոդը ժամանակակից կառուցվածքային հաշվարկների կարևորագույն գործիքներից է։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձրացնել հաշվարկների ճշգրտությունը, նվազեցնել հաշվողական ծախսերը կամ ավելի արդյունավետ կերպով մոդելավորել բարդ ձողային համակարգերի աշխատանքը։ Աշխատանքի ընդհանուր նպատակը ձողային համակարգերի թվային հաշվարկի համար կատարելագործված մեթոդաբանական և հաշվարկային գործիք ստեղծելն է, որը կարող է կիրառվել ինչպես գիտական հետազոտություններում, այնպես էլ ինժեներական խնդիրների լուծման և կառուցվածքների նախագծման գործընթացում։

История

Այս աշխատանքը նվիրված է 1895–1897 թվականների Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած հայկական ջարդերից հետո Գերմանիայի քաղաքական և դիվանագիտական դիրքորոշմանը Թուրքիայում, ինչպես նաև Բեռլինի և Օսմանյան Պորտայի միջև հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկություններին այդ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է Գերմանական կայսրության արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակները Օսմանյան կայսրությունում՝ ընդգծելով տնտեսական, ռազմավարական և աշխարհաքաղաքական շահերը, որոնք պայմանավորում էին նրա զգուշավոր և հաճախ չեզոք մոտեցումը հայկական կոտորածների հարցում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Գերմանիայի դերի աճը Օսմանյան կայսրության ներսում՝ հատկապես ռազմական խորհրդատվության, երկաթուղային նախագծերի (օրինակ՝ Բաղդադի երկաթուղու գաղափարի) և տնտեսական ներթափանցման միջոցով, ինչը ձևավորում էր երկու պետությունների միջև սերտ գործընկերային հարաբերություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայկական հարցը միջազգային դիվանագիտության մեջ հաճախ ենթարկվում էր մեծ տերությունների շահերի բախմանը, և Գերմանիան, որպես նոր ուժեղացող կայսրություն, հիմնականում խուսափում էր Օսմանյան կայսրության ներքին գործերին կտրուկ միջամտությունից՝ նախընտրելով պահպանել իր ռազմավարական դիրքերը տարածաշրջանում։ Աշխատության մեջ նաև վերլուծվում է եվրոպական մամուլի և դիվանագիտական հաղորդագրությունների արձագանքը հայկական կոտորածներին, ինչպես նաև գերմանական հասարակական կարծիքի որոշ հատվածների քննադատական վերաբերմունքը այդ իրադարձությունների նկատմամբ։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ Գերմանիայի քաղաքականությունը մեծապես պայմանավորված էր մեծ տերությունների հավասարակշռության պահպանման ձգտմամբ և Օսմանյան կայսրության հետ ռազմավարական գործընկերության խորացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Գերմանիայի դիրքորոշումը որպես պրագմատիկ և շահադիտական արտաքին քաղաքականության օրինակ, որտեղ հումանիտար հարցերը հաճախ երկրորդական դեր էին ստանում աշխարհաքաղաքական հաշվարկների համեմատ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ինդուկցված ֆիզիկական գործընթացներում դիտարկվող կոհերենտ երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց առաջացման հիմնական օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են կոհերենտության ֆիզիկական բնույթը, ալիքային գործընթացների փուլային համաձայնեցվածությունը և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում նյութի ու ճառագայթման փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինդուկցված անցումներին, էներգետիկ մակարդակների միջև փոխազդեցություններին, քվանտային վիճակների փոխկապակցվածությանը և համակարգերի կոլեկտիվ վարքագծի ձևավորման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտերի ազդեցությամբ առաջացող կոհերենտ էֆեկտները, դրանց կախվածությունը դաշտի ինտենսիվությունից, հաճախականությունից և փոխազդող մասնիկների ֆիզիկական բնութագրերից։ Անդրադարձ է կատարվում քվանտային մեխանիկայի, ալիքային օպտիկայի և ոչ գծային փոխազդեցությունների տեսական մոտեցումներին, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրելու ինդուկցված գործընթացների դինամիկան։ Կարևորվում են փուլային հարաբերակցությունների պահպանման, ինտերֆերենցիոն երևույթների, ռեզոնանսային փոխազդեցությունների և կոհերենտության խախտման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են նաև կոհերենտ երևույթների հնարավոր դրսևորումները լազերային ֆիզիկայում, քվանտային օպտիկայում և նյութի ու ճառագայթման փոխազդեցության տարբեր համակարգերում։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն մաթեմատիկական մոդելավորումը, քվանտային վիճակների ժամանակային էվոլյուցիայի վերլուծությունը և համապատասխան ֆիզիկական պարամետրերի գնահատումը։ Թեման կարող է նպաստել կոհերենտ փոխազդեցությունների վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը և դրանց կիրառական հնարավորությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տեսական ֆիզիկոսների, օպտիկայի և քվանտային մեխանիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և ֆիզիկայի համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

Литература

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Ն. Զաբոլոցկու ստեղծագործության մեջ ձևավորված բանաստեղծական աշխարհի ամբողջական պատկերի, դրա գաղափարական, փիլիսոփայական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների քննությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բանաստեղծի կողմից մարդու, բնության, ժամանակի, կյանքի, մահվան և իրականության փոխհարաբերությունների յուրահատուկ ընկալումն է, որը նրա ստեղծագործություններում վերածվում է ինքնատիպ աշխարհայացքային համակարգի։ Զաբոլոցկու պոեզիան առանձնանում է բնության և մարդու փոխկապակցվածության խոր ընկալմամբ․ բնությունը նրա համար պարզապես արտաքին միջավայր չէ, այլ կենդանի և փոխկապակցված ամբողջություն, որի մեջ մարդը զբաղեցնում է առանձնահատուկ, բայց ոչ մեկուսացված դիրք։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննվել բնության պատկերները, կենդանական աշխարհի կերպարները, մարդու մարմնի և հոգու, բանականության և զգացմունքի, նյութականի և հոգևորի հակադրություններն ու փոխազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծի փիլիսոփայական մտածողությանը, քանի որ նրա ստեղծագործություններում հաճախ բարձրացվում են գոյության իմաստի, մարդկային գիտակցության, բարոյական պատասխանատվության և աշխարհում մարդու տեղի վերաբերյալ հարցեր։ Կարևոր թեմա է նաև բնության և քաղաքակրթության հարաբերությունը․ տեխնիկական առաջընթացի և մարդու հոգևոր զարգացման խնդիրը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գիտական կամ սոցիալական հարց, այլև որպես բարոյական պատասխանատվության խնդիր։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել Զաբոլոցկու պոեզիայի զարգացման տարբեր փուլերը՝ բացահայտելով նրա գեղարվեստական մտածողության փոփոխությունները և միաժամանակ պահպանվող հիմնական գաղափարական առանցքները։ Նրա վաղ ստեղծագործություններին բնորոշ պայմանականությունը, սուր հակադրությունները, երբեմն՝ գրոտեսկային պատկերները հետագայում աստիճանաբար զուգորդվում են ավելի հանգիստ, փիլիսոփայական և բնության նկատմամբ խորապես խոհական վերաբերմունքով։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև բանաստեղծական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ փոխաբերությունների, խորհրդանիշների, հակադրությունների, պատկերային համակարգերի և հնչերանգային լուծումների միջոցով, որոնց շնորհիվ ստեղծվում է հեղինակի յուրահատուկ աշխարհը։ Զաբոլոցկու պոետիկայում իրականության առանձին երևույթները հաճախ ստանում են ավելի լայն փիլիսոփայական իմաստ՝ բնության մի փոքրիկ դրվագից կամ առօրյա առարկայից վերածվելով մարդու և տիեզերքի փոխհարաբերության մասին խորհրդածության։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև գեղեցկության և ներդաշնակության գաղափարներին, որոնք ներկայացվում են որպես մարդու և բնության փոխհարաբերության կարևոր չափանիշներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ն. Զաբոլոցկու բանաստեղծական աշխարհը որպես մարդու, բնության և տիեզերական ամբողջության փոխկապակցված ընկալման համակարգ, որտեղ փիլիսոփայական խոհը, բնապատկերը, մարդկային հոգեբանությունը և գեղարվեստական պատկերավորությունը միավորվում են՝ ձևավորելով ինքնատիպ և բազմաշերտ պոետիկա։

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի էկոլոգագեոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների համակողմանի գնահատմանը՝ բացահայտելով բնական ռելիեֆի, երկրաբանական կառուցվածքի և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։ Վերլուծվում են մարզի գեոմորֆոլոգիական կառուցվածքը, ռելիեֆի ձևավորման գործընթացները, էրոզիոն և սողանքային երևույթների տարածվածությունը, ինչպես նաև բնական և մարդածին գործոնների ազդեցությունը լանդշաֆտների կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էկոլոգիական ռիսկերի գնահատմանը, հողերի դեգրադացիայի, ջրային ռեսուրսների վիճակի և տարածքների էկոլոգիական զգայունության վերլուծությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է տարածքային պլանավորման, բնապահպանական կառավարման և բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման հնարավորությունները՝ հիմնվելով համալիր աշխարհագրական և էկոլոգիական գնահատման արդյունքների վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է գիտականորեն հիմնավորված եզրակացություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել Շիրակի մարզի շրջակա միջավայրի պահպանությանը և կայուն տարածքային զարգացմանը։

Физика

Այս աշխատությունը նվիրված է բնության և բնական աշխարհի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով բնաբանության՝ որպես գիտելիքի համակարգված բնագավառի հիմնական հարցերը։ Բնաբանությունը միավորում է բնության տարբեր ոլորտների վերաբերյալ գիտելիքները և նպատակ ունի բացահայտելու բնական մարմինների, երևույթների ու գործընթացների առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցվածությունն ու զարգացման օրինաչափությունները։ Աշխատության առաջին հատորը ներկայացնում է բազմահատոր ուսումնասիրության սկզբնական մասը և հիմք է ստեղծում թեմայի հետագա ամբողջական ընկալման համար։ Նման բնագիտական հրատարակությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել գիտելիքի տարածման, բնության նկատմամբ հետաքրքրության խթանման և գիտական աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Դրանք ընթերցողին հնարավորություն են տվել ծանոթանալու բնական աշխարհի ուսումնասիրման սկզբունքներին և տարբեր գիտական դիտարկումների միջոցով հասկանալու մարդու ու շրջակա միջավայրի փոխհարաբերությունները։ Հրատարակությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի հայերեն բնագիտական գրականության զարգացման պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով բնական գիտությունների վերաբերյալ հայերեն ուսումնական և գիտահանրամատչելի նյութերի ստեղծման ու տարածման գործընթացը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում բնագիտության պատմությամբ, հայ կրթական մտքի զարգացմամբ և գիտական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։