Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Сакральное зодчество Армении и Грузии IX-XI bb. (традиции и взаимосвязь культур)
Աշխատությունը նվիրված է IX–XI դարերի Հայաստանի և Վրաստանի սրբազան ճարտարապետության զարգացման առանձնահատկությունների, ավանդույթների և երկու մշակույթների փոխառնչությունների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում ձևավորված եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ կրոնական կառույցների ճարտարապետական տիպերը, հատակագծային ու ծավալատարածական լուծումները, կառուցողական համակարգերը և գեղարվեստական ձևավորման սկզբունքները։ Վերլուծվում են հայկական և վրացական միջնադարյան ճարտարապետական դպրոցների ընդհանուր հատկանիշներն ու տարբերությունները՝ ուշադրություն դարձնելով գմբեթավոր կառույցների հորինվածքին, շինարարական տեխնիկային, քարային մշակույթին, ճակատների ձևավորմանն ու դեկորատիվ հարդարանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախորդ դարաշրջաններից ժառանգված ճարտարապետական ավանդույթների շարունակականությանը և դրանց վերափոխմանը IX–XI դարերի պատմամշակութային պայմաններում։ Քննարկվում են հարևան ժողովուրդների մշակութային շփումների, կրոնական ընդհանրությունների, քաղաքական և տնտեսական կապերի հնարավոր ազդեցությունները ճարտարապետական ձևերի զարգացման ու տարածման վրա։ Դիտարկվում են նաև տեղական շինանյութերի, բնական միջավայրի և տարածաշրջանային շինարարական փորձի դերը առանձին ճարտարապետական դպրոցների ինքնատիպության ձևավորման գործում։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն արտաքին նմանությունները, այլև յուրաքանչյուր մշակույթի շրջանակում ձևավորված ինքնուրույն կառուցողական ու գեղարվեստական սկզբունքները։ Կարևորվում է հուշարձանների ուսումնասիրությունը պատմական և մշակութային լայն համատեքստում՝ խուսափելով նմանությունների միակողմանի մեկնաբանությունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության և արվեստի պատմաբանների, միջնադարագետների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, հուշարձանների պահպանության մասնագետների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-01
Literature
Բեքեր բիձու հանաքը
Հրատարակությունը ներկայացնում է հումորային և երգիծական բնույթի ստեղծագործություն, որի վերնագիրը մատնանշում է Բեքեր բիձու կերպարի շուրջ կառուցված զվարճալի պատմություն կամ հանաք։ Հանաքը որպես բանավոր և գրավոր ստեղծագործական ձև հիմնվում է զավեշտալի իրավիճակների, անսպասելի շրջադարձերի, խոսքային խաղերի և մարդկային վարքի առանձնահատկությունների պատկերավոր ներկայացման վրա։ Նման գործերում առանձին կերպարների գործողությունների ու խոսքի միջոցով ստեղծվում են կատակերգական իրավիճակներ, որոնք կարող են արտացոլել առօրյա կյանքի սովորույթները, հասարակական հարաբերությունները և մարդկանց բնավորության տարբեր գծերը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ երգիծական ու հումորային գրականության ուսումնասիրության համար՝ որպես ժամանակի ընթերցողական միջավայրում զվարճանքի և թեթև ընթերցանության պահանջարկը ներկայացնող տպագիր նմուշ։ Այն նաև կարող է դիտարկվել ժողովրդական զվարճախոսության և գրավոր հումորի փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Գիրքը կարևոր է Թիֆլիսի հայ տպագրական կյանքի, հայերեն կարճածավալ երգիծական ստեղծագործությունների տարածման և 19-րդ դարի հայ գրական մշակույթի բազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Updated: 2026-10-31
Religion
Ավագ չորեքշաբթի
Հրատարակությունը նվիրված է Ավագ չորեքշաբթիին՝ Հայ եկեղեցու Սուրբ շաբաթվա կարևոր օրերից մեկին, որը նախորդում է Հիսուս Քրիստոսի չարչարանքների, խաչելության և հարության հիշատակությանը։ Քրիստոնեական ավանդության համաձայն՝ այս օրը հիշատակվում են Քրիստոսի չարչարանքներին նախորդած իրադարձությունները, այդ թվում՝ Հուդայի մատնության հետ կապված դրվագները։ Ավագ չորեքշաբթին ունի խոր հոգևոր և բարոյական խորհուրդ՝ ընթերցողին հրավիրելով խորհելու հավատարմության ու դավաճանության, ապաշխարության, զղջման և մարդու ներքին ընտրության մասին։ Հայ եկեղեցու ծիսական կյանքում Սուրբ շաբաթվա յուրաքանչյուր օր ունի իր առանձնահատուկ արարողակարգն ու հոգևոր բովանդակությունը, իսկ Ավագ չորեքշաբթին կարևոր հանգրվան է այդ օրերի հաջորդականության մեջ։ Նմանատիպ հրատարակությունները ծառայում են եկեղեցական տոների և հիշատակությունների բացատրությանը, հավատացյալների հոգևոր պատրաստությանը և ծիսական ավանդույթների պահպանմանը։ Գրքույկը կարող է օգտակար լինել եկեղեցական արարողություններին հետևողներին, քրիստոնեական ուսմունքով հետաքրքրվողներին և Հայ եկեղեցու տոնացույցն ու ծիսական ժառանգությունն ուսումնասիրողներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայերեն հոգևոր գրականության և եկեղեցական տպագրության պատմության տեսանկյունից։
Updated: 2026-11-04
Religion
Շարականներ՝ Հայոց սուրբ և ուղղափառ եկեղեցու հոգևոր երգերի ժողովածու
Հայ եկեղեցական հոգևոր երաժշտության և ծիսական գրականության կարևոր ժողովածու, որն ընդգրկում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու պաշտամունքային կյանքում կիրառվող շարականներ՝ նախատեսված եկեղեցական արարողությունների և հոգևոր ժամերգությունների ընթացքում երգեցողության համար։ Շարականը հայ քրիստոնեական մշակույթի ինքնատիպ ժանրերից է, որը միավորում է աստվածաբանական միտքը, աղոթական խոսքը, բանաստեղծական արտահայտչամիջոցներն ու ազգային երաժշտական ավանդույթը։ Ժողովածուի բովանդակային ուղղվածությունը կապված է քրիստոնեական հավատքի հիմնական գաղափարների, աստվածային փառաբանության, սրբերի հիշատակի, եկեղեցական տոների, Քրիստոսի կյանքի ու փրկագործության, ինչպես նաև Աստվածածնի և սրբերի մեծարման հետ։ Շարականների միջոցով արտահայտվում են հավատացյալի աղոթքը, ապաշխարությունը, երախտագիտությունը, հոգևոր խոնարհությունն ու աստվածային ողորմության հայցումը։ Դրանք ոչ միայն պաշտամունքային երգեր են, այլև աստվածաբանական և բարոյական բովանդակություն փոխանցող ստեղծագործություններ, որոնք կարևոր դեր են կատարում հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության և եկեղեցական ավանդույթի պահպանման գործում։ Ժողովածուն արժեքավոր է նաև հայկական երաժշտական մշակույթի տեսանկյունից, քանի որ շարականների բանաստեղծական և մեղեդային ավանդույթը դարերի ընթացքում ձևավորել է հայ հոգևոր երգարվեստի առանձնահատուկ դիմագիծը։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցական երգեցողության լեզուն, ծիսական կիրառությունը, հոգևոր պոեզիայի առանձնահատկությունները և երաժշտական ժառանգության փոխանցման ձևերը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի հայ եկեղեցու պատմության, շարականագիտության, հայ հոգևոր երաժշտության և միջնադարյան գրականության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես եկեղեցական երգեցողության և հոգևոր ընթերցանության նյութ։
Updated: 2026-11-10
Other Subjects
Огонь и меч
Ստեղծագործությունը պատմական արձակի նշանակալի օրինակ է, որտեղ լայնածավալ ռազմական և քաղաքական իրադարձությունները միահյուսվում են անհատական ճակատագրերի, բարոյական ընտրությունների, ընկերության, հավատարմության և հակամարտությունների հետ։ Պատմական միջավայրը ներկայացվում է հասարակության խորքային ճգնաժամերի և իշխանության համար պայքարի համատեքստում՝ ցույց տալով, թե քաղաքական անկայունությունն ու զինված բախումները ինչպես են փոխում մարդկանց առօրյան, հասարակական հարաբերությունները և տարբեր խմբերի փոխընկալումները։ Պատմական իրականությունը ստեղծագործության մեջ վերածվում է բազմաշերտ գեղարվեստական աշխարհի, որտեղ իրական պատմական դեմքերի և իրադարձությունների կողքին հանդես են գալիս գեղարվեստական կերպարներ ու հեղինակային երևակայությամբ ձևավորված դրվագներ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում պատվի, պարտքի, հայրենիքին նվիրվածության, անձնական երջանկության և հասարակական պատասխանատվության թեմաները։ Կերպարների հարաբերությունների միջոցով բացահայտվում են տարբեր աշխարհայացքներ և արժեքային համակարգեր, իսկ նրանց ընտրությունները ներկայացվում են պատմական մեծ փոփոխությունների ազդեցության ներքո։ Հատկանշական է արկածային և պատմական պատումի համադրությունը, որը ստեղծագործությանը հաղորդում է դինամիկություն՝ միաժամանակ հնարավորություն տալով պատկերելու ժամանակաշրջանի հասարակական կառուցվածքը, ազնվականության աշխարհը, ռազմական միջավայրը և տարբեր համայնքների հարաբերությունները։ Գեղարվեստական լեզվում կարևոր դեր ունեն բնապատկերները, երկխոսությունները, հակադրությունները և զանգվածային տեսարանները, որոնց միջոցով ձևավորվում է պատմական ժամանակաշրջանի ընդարձակ պատկերը։ Միաժամանակ ստեղծագործությունը ժամանակակից ուսումնասիրության դեպքում պահանջում է պատմաքննադատական մոտեցում, քանի որ տարբեր ժողովուրդների ու խմբերի ներկայացումները պայմանավորված են ոչ միայն նկարագրվող ժամանակաշրջանով, այլև հեղինակի ապրած դարաշրջանի ազգային և պատմագրական պատկերացումներով։ Այդ պատճառով գեղարվեստական պատումը նպատակահարմար է տարբերակել պատմագիտական վերակազմությունից և համադրել պատմական այլ աղբյուրների ու հետազոտությունների հետ։ Ստեղծագործությունը կարևոր նյութ է նաև պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե գրականությունն ինչպես կարող է ձևավորել անցյալի իրադարձությունների հանրային ընկալումը և ազգային պատմության մասին պատկերացումները։ Ընդհանուր առմամբ այն համադրում է պատմական վեպի, արկածային արձակի և հասարակական-քաղաքական թեմատիկայի առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով անհատի ու պատմական ժամանակի փոխհարաբերությունների լայն գեղարվեստական պատկեր։
Updated: 2026-09-27
Literature
Հայ նորագույն գրականություն. Սփյուռքահայ գրականություն
Գիրքը ներկայացնում է սփյուռքահայ գրականության զարգացման ուղիները, թեմաները և արվեստագիտական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ընդգծում է մշակութային, պատմական և ազգային տարրերի դերը, որոնք ձևավորել են սփյուռքահայ հեղինակների ստեղծագործությունները և պահպանել ազգային ինքնությունը արտերկրում։ Հիմնական թեմաները․ Սփյուռքահայ գրականության պատմական և մշակութային ֆոն Նորագույն հայ գրողների ստեղծագործությունները և ժանրային տարբերակները Ազգային ինքնության և մշակույթի արտացոլումը գրականությունում Գրական կապը հայ հասարակական և քաղաքական իրողությունների հետ Միջազգային և համեմատական մոտեցումներ սփյուռքահայ գրականությանը Գրքի առանձնահատկությունները․ Համատեղում է պատմական, մշակութաբանական և գրական քննադատության մոտեցումներ Ներկայացնում է հեղինակների ստեղծագործությունները համատեքստում՝ ժամանակակից և պատմական չափանիշներով Ուղեկցվում է վերլուծական մեկնաբանություններով Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և հետաքրքրասեր ընթերցողների համար
Updated: 2026-09-20