Տելեմաքի՝ Ոդիսևսի որդու արկածները

Physics

Այս ուսումնական նյութը ներկայացնում է մոդելի ընտրության կարևորությունը ֆիզիկայում խնդիրներ լուծելու գործընթացում՝ ընդգծելով, որ ճիշտ ընտրված մոդելը հանդիսանում է գիտական մտածողության և արդյունավետ հաշվարկների հիմքը։ Նյութում բացատրվում է, որ ֆիզիկական երևույթները հաճախ չափազանց բարդ են ամբողջությամբ նկարագրելու համար, և այդ պատճառով դրանք պարզեցվում են համապատասխան մոդելների միջոցով՝ պահպանելով միայն խնդրի լուծման համար էական հատկությունները։ Քննարկվում են տարբեր տեսակի մոդելներ՝ իդեալականացված մարմիններ, կետային զանգված, հարթ մակերես, առանց շփման միջավայր և այլ պարզեցումներ, որոնք թույլ են տալիս կառուցել հասկանալի և հաշվարկելի իրավիճակներ։ Ներկայացվում է, թե ինչպես է մոդելի ճիշտ ընտրությունը օգնում բացահայտել խնդրի ֆիզիկական էությունը, նվազեցնել սխալների հավանականությունը և գտնել լուծման առավել արդյունավետ ուղին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսուցման գործընթացում մոդելավորման դերին՝ որպես սովորողների վերլուծական մտածողության, տրամաբանական կարողությունների և գիտական մոտեցման զարգացման միջոց։ Նյութը շեշտում է, որ մոդելների կիրառումը ոչ միայն հեշտացնում է խնդիրների լուծումը, այլև ձևավորում է ֆիզիկական երևույթների խորքային ըմբռնում։ Բովանդակությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկայի ուսուցիչների, ուսանողների և գիտությամբ հետաքրքրվողների համար՝ օգնելով ավելի արդյունավետ կիրառել մոդելավորման մեթոդը ուսումնական և հետազոտական աշխատանքներում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի ձևավորման, զարգացման և անցումային տնտեսության պահանջներին դրա համապատասխանության գնահատման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հարկային քաղաքականության հիմնական բաղադրիչները՝ հարկատեսակների կառուցվածքը, հարկային բեռի բաշխումը, վարչարարության արդյունավետությունը և հարկային եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է անցումային տնտեսությանը բնորոշ առանձնահատկությունները՝ շուկայական հարաբերությունների ձևավորում, պետական կարգավորման վերափոխում և մասնավոր հատվածի ընդլայնում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հարկային համակարգի արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հարկային համակարգի համապատասխանության չափանիշները՝ ներառյալ տնտեսական աճի խթանումը, սոցիալական արդարությունը, բյուջետային կայունությունը և ներդրումային միջավայրի բարելավումը։ Ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ և վիճակագրական տվյալներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ՀՀ հարկային համակարգի ուժեղ և թույլ կողմերը։ Գիրքը նաև առաջարկում է բարեփոխումների ուղղություններ՝ ուղղված հարկային վարչարարության պարզեցմանը, ստվերային տնտեսության կրճատմանը և հարկային արդարության բարձրացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, հարկային մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, հետազոտողների և հարկային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսի հայ թատրոնի զարգացման պատմությանը՝ առանցքային ուշադրություն դարձնելով Ազնիվ Հրաչյայի բեմական գործունեությանը և նրա ստեղծագործական անհատականության ձևավորմանը։ Դերասանուհու գործունեության սկզբնական շրջանը դիտարկվում է արևմտահայ պրոֆեսիոնալ թատրոնի կայացման գործընթացների համատեքստում, երբ հայկական բեմարվեստում միաժամանակ տեղի էին ունենում խաղացանկային, գեղագիտական և դերասանական արվեստին վերաբերող էական փոփոխություններ։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է այն անցումային ժամանակաշրջանը, երբ պատմահայրենասիրական ողբերգությունների կողքին աստիճանաբար տարածվում էին արևմտաեվրոպական ռոմանտիկական դրաման և հետագայում նաև քաղքենիական մելոդրաման՝ դերասաններին առաջադրելով կերպարի մեկնաբանման և բեմական արտահայտչականության նոր պահանջներ։ Ազնիվ Հրաչյայի ստեղծագործական ուղու ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էր անհատական դերասանական արվեստը փոխկապակցվում ժամանակաշրջանի թատերական ընդհանուր զարգացումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել դերասանուհու խաղաոճի ձևավորմանը, դերերի ընտրությանը, կերպարների մեկնաբանման առանձնահատկություններին և տարբեր դրամատիկական ժանրերում նրա բեմական հնարավորությունների դրսևորմանը։ Միաժամանակ քննության է առնվում XIX դարի երկրորդ կեսի հայկական թատերական միջավայրը, որի զարգացման գործում կարևոր դեր ունեին վառ ստեղծագործական անհատականությունները։ Այս տեսանկյունից դերասանական անհատականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ներկայացման առանձին բաղադրիչ, այլև որպես ազգային բեմարվեստի գեղարվեստական ուղղությունների ձևավորման նշանակալի գործոն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև արևմտաեվրոպական դրամատուրգիայի ազդեցությանը հայկական թատրոնի խաղացանկի և դերասանական մշակույթի վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին նոր դրամատիկական ձևերն ու կերպարային համակարգերը յուրացվում հայկական բեմում։ Կարևորվում են թատերական քննադատության, ժամանակաշրջանի մամուլի, հուշագրական նյութերի և այլ պատմական աղբյուրների հնարավորությունները դերասանական արվեստի վերականգնման ու գնահատման համար։ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում 2020 թվականին հրատարակված 22 էջանոց սեղմագիրը ներկայացնում է թատերագիտական հետազոտության հիմնական խնդիրները, մոտեցումները և գիտական ուղղվածությունը՝ Ազնիվ Հրաչյայի ստեղծագործական ժառանգությունը դիտարկելով XIX դարի երկրորդ կեսի հայ պրոֆեսիոնալ թատրոնի պատմական ու գեղարվեստական զարգացման լայն համապատկերում։

Mathematics

Ֆիզիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղներում դիսլոկացիաների շարժման և վարքի վրա դիսիպատիվ գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բյուրեղային ցանցի արատների դինամիկան, դրանց փոխազդեցությունը նյութի ներքին կառուցվածքի հետ և էներգիայի ցրման մեխանիզմները դեֆորմացիոն գործընթացների ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիսլոկացիաների շարժման արագության, դիմադրության ուժերի, ներքին շփման և բյուրեղային միջավայրում առաջացող էներգետիկ կորուստների փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են ջերմաստիճանի, մեխանիկական լարումների, կառուցվածքային արատների և նյութի ֆիզիկական հատկությունների ազդեցությունները դիսլոկացիոն շարժունակության վրա։ Քննարկվում են նաև դիսլոկացիաների դինամիկայի տեսական նկարագրման, մաթեմատիկական մոդելավորման և համապատասխան ֆիզիկական պարամետրերի գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները մետաղների պլաստիկ դեֆորմացիայի, ամրության և ներքին էներգիայի ցրման գործընթացների ֆիզիկական մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության, մետաղագիտության և դեֆորմացվող պինդ մարմինների մեխանիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Ժողովածուն ընդգրկում է արևմտահայ գրականության ամենանշանավոր վիպագրական և պատմվածքային ստեղծագործությունները, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի արևմտահայ հասարակության կյանքի բազմաշերտ պատկերը։ Զոհրապը համարվում է հայ կարճ պատմվածքի վարպետներից մեկը, և այս ժողովածուում ընդգրկված գործերում առանձնանում են մարդկային հոգեբանության խոր վերլուծությունը, իրական կյանքի ճշգրիտ պատկերումը և բարոյական խնդիրների նուրբ արծարծումը։ Նրա պատմվածքներում հաճախ ներկայացվում են հասարակ մարդկանց ճակատագրերը՝ սիրո, հիասթափության, սոցիալական անարդարության, ընտանեկան հարաբերությունների և ներքին պայքարի թեմաներով։ Հեղինակը մեծ վարպետությամբ բացահայտում է իր հերոսների ներաշխարհը՝ ցույց տալով նրանց հոգեբանական հակասությունները, ընտրությունների դժվարությունները և կյանքի իրական բարդությունները։ Զոհրապի արձակը աչքի է ընկնում պարզ, բայց արտահայտիչ լեզվով, ճշգրիտ դիտարկումներով և հումանիստական մոտեցմամբ, որտեղ կարեկցանքը մարդու նկատմամբ կարևոր տեղ ունի։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ նկատվում է նաև քննադատական վերաբերմունք հասարակական անարդարությունների, սոցիալական անհավասարության և բարոյական անկումների նկատմամբ։ «Արձակ» ժողովածուն կարևոր տեղ ունի հայ դասական գրականության մեջ, քանի որ այն ներկայացնում է արևմտահայ ռեալիստական արձակի բարձրագույն օրինակներից մեկը և հնարավորություն է տալիս խորությամբ հասկանալ Զոհրապի գրական աշխարհայացքը։

Linguistics

Գրականագիտական, լեզվաոճաբանական և թարգմանաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի կատակերգությունների լեզվում ճարտասանական միջոցների կիրառության առանձնահատկությունների և դրանց հայերեն թարգմանության համարժեքության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվի գեղարվեստական ինքնատիպությունը, կատակերգական խոսքի կառուցվածքը և ճարտասանական հնարների դերը կերպարների բնութագրման ու ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակության արտահայտման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխաբերության, համեմատության, հակադրության, կրկնության, բառախաղի, հեգնանքի և ճարտասանական հարցերի կիրառությանը։ Վերլուծվում են նշված միջոցների իմաստային, ոճական և հաղորդակցական գործառույթները՝ հաշվի առնելով դրանց ազդեցությունը երկխոսությունների արտահայտչականության, հումորի և դրամատիկական իրավիճակների ձևավորման վրա։ Քննարկվում են անգլերեն բնագրերի և հայերեն թարգմանությունների լեզվական ու մշակութային տարբերությունները, ինչպես նաև գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների փոխանցման ընթացքում առաջացող դժվարությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Շեքսպիրի առանձին կատակերգություններից ընտրված հատվածներ՝ բնագրային և թարգմանական տարբերակների համեմատական վերլուծության միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում թարգմանական համարժեքության, իմաստային ճշգրտության, ոճական համապատասխանության և գեղարվեստական ազդեցության պահպանման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է թարգմանչական ռազմավարությունների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ բառացի թարգմանության, իմաստային վերարտադրության, փոխհատուցման և մշակութային հարմարեցման հնարավորությունների գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Շեքսպիրի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների լեզվաոճական առանձնահատկությունների բացահայտմանը և գեղարվեստական թարգմանության տեսության զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլիական գրականության, համեմատական գրականագիտության, ոճագիտության, ճարտասանության և թարգմանաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։