Толковый словарь армянского языка Ст. Малхасянца

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում գույն նշանակող բառերի էթնոլեզվաբանական, իմաստաբանական և լեզվամշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք համադրելով հայերենի և ռուսերենի համապատասխան լեզվական միավորների հետ։ Հետազոտության առանցքում գունանուններն են ոչ միայն որպես առարկաների տեսողական հատկանիշներն արտահայտող բառային միավորներ, այլև որպես ազգային մշակույթի, աշխարհընկալման, խորհրդանշական մտածողության և պատմականորեն ձևավորված լեզվական պատկերացումների կրողներ։ Քննվում են հիմնական և ածանցյալ գունանունների իմաստային կառուցվածքը, դրանց բազմիմաստությունը, փոխաբերական կիրառությունները, գնահատողական և հուզարտահայտչական երանգները, ինչպես նաև կայուն բառակապակցությունների ու դարձվածքների կազմում ձեռք բերվող նշանակությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դեպքերին, երբ արտաքուստ համարժեք գունանունները երեք լեզուներում ունեն տարբեր զուգորդումներ, խորհրդանշական արժեքներ կամ կիրառության սահմաններ։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես ընդհանուր լեզվական օրինաչափությունները, այնպես էլ յուրաքանչյուր լեզվամշակութային հանրությանը բնորոշ առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում է գույների կապը մարդու հույզերի, բնավորության, սոցիալական կարգավիճակի, բնության երևույթների, ավանդույթների և մշակութային խորհրդանիշների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածաբանական նյութը, քանի որ գունային բաղադրիչ պարունակող կայուն արտահայտություններում հաճախ պահպանվում են մշակութային հիշողության և ազգային մտածողության առանձնահատուկ շերտեր։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գունանունների գործածությանը գեղարվեստական, հրապարակախոսական և առօրյա խոսքում՝ պարզելու դրանց ոճական ու հաղորդակցական գործառույթները։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է բառային համարժեքության խնդիրը, քանի որ բառարանային ուղղակի համապատասխանությունը միշտ չէ, որ ապահովում է արտահայտության մշակութային և իմաստային ամբողջական փոխանցումը մեկ լեզվից մյուսը։ Այս հանգամանքը աշխատանքին հաղորդում է նաև թարգմանագիտական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով բացահայտել գունային խորհրդանիշների փոխանցման ընթացքում առաջացող դժվարությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է էթնոլեզվաբանության, լեզվամշակութաբանության, իմաստաբանության և համեմատական լեզվաբանության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են գունային հասկացությունները լեզվի միջոցով արտացոլում տարբեր ժողովուրդների մշակութային փորձը և աշխարհի լեզվական պատկերը։

Другие предметы

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է Համաշխարհային բանկերի խմբի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրա կառուցվածքը, գործունեության հիմնական ուղղությունները և միջազգային ֆինանսական համակարգում ունեցած դերը։ Աշխատանքում ներկայացվում է Համաշխարհային բանկերի խումբը որպես միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների համակարգ, որի հիմնական նպատակն է աջակցել զարգացող երկրների տնտեսական աճին, աղքատության նվազեցմանը և կայուն զարգացման ծրագրերի իրականացմանը։ Քննարկվում են խմբի հիմնական բաղադրիչները՝ Միջազգային վերակառուցման և զարգացման բանկը, Միջազգային զարգացման ասոցիացիան, Միջազգային ֆինանսական կորպորացիան և բազմակողմ ներդրումային երաշխիքների գործակալությունը, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր առանձնահատուկ գործառույթները և ֆինանսավորման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկավորման քաղաքականությանը, զարգացման ծրագրերի ֆինանսավորմանը և տեխնիկական աջակցության տրամադրմանը, որոնք ուղղված են ենթակառուցվածքների բարելավմանը, կրթության, առողջապահության և տնտեսական կառավարման զարգացմանը։ Աշխատանքում վերլուծվում է նաև Համաշխարհային բանկերի խմբի ազդեցությունը գլոբալ տնտեսական քաղաքականության վրա, ինչպես նաև համագործակցությունը այլ միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների հետ։ Ներկայացվում են նաև քննադատական մոտեցումներ՝ կապված վարկային պայմանների, սոցիալական ազդեցությունների և տնտեսական կախվածության ռիսկերի հետ։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ Համաշխարհային բանկերի խմբի կարևորությունը համաշխարհային տնտեսական զարգացման, ֆինանսական կայունության և միջազգային համագործակցության խթանման գործում։

Литература

Գիրքը նվիրված է հայ ավանդության մեջ Արամի կերպարի և նրա հետ կապված առասպելական պատումների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այդ կերպարի ձևավորման, զարգացման և մշակութային նշանակության հիմնական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Արամի մասին պահպանված ավանդազրույցները, դրանց տարբերակները, կառուցվածքային և բովանդակային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց տեղը հայ ժողովրդական բանահյուսության և առասպելաբանության համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է հերոսի կերպարի հիմնական գծերը՝ անդրադառնալով նրա ծագմանը, գործունեությանը, հերոսական հատկանիշներին, հակառակորդների հետ պայքարին և այն արժեքներին, որոնք մարմնավորվում են տվյալ կերպարի միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առասպելի և պատմական հիշողության փոխհարաբերությանը՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են առասպելական պատկերացումները միահյուսվում ժողովրդի անցյալի մասին պատկերացումներին և ազգային ինքնության ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև Արամի կերպարի հնարավոր զուգահեռները այլ ժողովուրդների առասպելական ավանդույթներում, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ընդհանուր հնդեվրոպական և տարածաշրջանային առասպելաբանական մոտիվների դրսևորումները։ Վերլուծության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում անվան, կերպարի և առասպելական սյուժեների տարբեր մեկնաբանություններին, ինչպես նաև դրանց փոխանցման և վերափոխման գործընթացներին տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ առասպելական պատումները կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես հնագույն հավատալիքների արտահայտություն, այլև որպես հասարակության արժեքային պատկերացումների, աշխարհընկալման և պատմական հիշողության պահպանման կարևոր միջոց։ Արամի կերպարի ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են հայ ավանդության մեջ հերոսության, իշխանության, հայրենիքի պաշտպանության, համայնքային միասնության և մշակութային ինքնության վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բանագետների, պատմաբանների, հայագետների, դիցաբանության և մշակութաբանության մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են հայկական առասպելաբանությամբ, ժողովրդական ավանդություններով և ազգային մշակույթի հնագույն շերտերով։

Политология

Այս գիրքը ուսումնասիրում է տեղեկատվական պատերազմների երևույթը՝ ներկայացնելով, թե ինչպես են տեղեկատվությունը, մեդիան և հաղորդակցական տեխնոլոգիաները օգտագործվում որպես ազդեցության, վերահսկման և ռազմավարական մրցակցության գործիքներ ժամանակակից աշխարհում։ Գրքում վերլուծվում են տեղեկատվական ազդեցության հիմնական մեթոդները՝ ներառյալ քարոզչությունը, ապատեղեկատվությունը, կիբեռհարձակումները, հասարակական կարծիքի ձևավորումը և մեդիա մանիպուլյացիաները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տեղեկատվական անվտանգության խնդիրներին, պետությունների և ոչ պետական դերակատարների դերին տեղեկատվական դաշտում, ինչպես նաև սոցիալական ցանցերի ազդեցությանը քաղաքական և հասարակական գործընթացների վրա։ Նյութում քննարկվում են տեղեկատվական պատերազմների պատմական օրինակներ և դրանց էվոլյուցիան թվային դարաշրջանում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է տեղեկատվությունը դարձել ռազմավարական ռեսուրս։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և իրական դեպքերի վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ ժամանակակից տեղեկատվական միջավայրի բարդությունն ու դրա ազդեցությունը ազգային և միջազգային անվտանգության վրա։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է սաղմնային ծագման պրոտեոգլիկանների հնարավոր նեյրոպաշտպանիչ հատկությունների ուսումնասիրությանը և նյարդային հյուսվածքի բջիջների վրա դրանց ազդեցության կենսաբանական մեխանիզմների գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում պրոտեոգլիկանները դիտարկվում են որպես արտաբջջային մատրիքսի և բջջային միջավայրի կարևոր մակրոմոլեկուլային բաղադրիչներ, որոնք կարող են մասնակցել բջիջների փոխազդեցության, ազդանշանային գործընթացների, հյուսվածքների ձևավորման և վերականգնողական երևույթների կարգավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե ուսումնասիրվող կենսամոլեկուլները որքանով կարող են նպաստել նյարդային բջիջների կենսունակության պահպանմանը տարբեր վնասող գործոնների ազդեցության պայմաններում։ Քննվում են նեյրոնային և հարակից բջջային համակարգերում ընթացող կառուցվածքային ու կենսաքիմիական փոփոխությունները, ինչպես նաև բջջային վնասման, օքսիդատիվ սթրեսի, բորբոքային արձագանքի և ծրագրավորված բջջային մահվան հետ կապված գործընթացները։ Կարևորվում է պրոտեոգլիկանների հնարավոր ազդեցությունը բջջային թաղանթների կայունության, նյութափոխանակային ակտիվության և ներբջջային ազդանշանային ուղիների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փորձարարական տարբեր պայմաններում նյարդային հյուսվածքի վիճակի համեմատական գնահատումը՝ պարզելու համար պաշտպանիչ ազդեցության առկայությունը և դրա արտահայտվածության հնարավոր կախվածությունը ուսումնասիրվող գործոններից։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նյարդային հյուսվածքի կառուցվածքային փոփոխությունների, նեյրոնների կենսունակության և կենսաքիմիական ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտմանը։ Պրոտեոգլիկանների սաղմնային ծագումը հետազոտությանը տալիս է նաև զարգացման կենսաբանության տեսանկյուն, քանի որ սաղմնային զարգացման ընթացքում արտաբջջային մատրիքսի բաղադրիչները մասնակցում են բջիջների տարբերակման, շարժման, աճի և հյուսվածքների կազմակերպման գործընթացներին։ Այդ հատկությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հասկանալու, թե զարգացման ընթացքում գործող որոշ կենսաբանական մեխանիզմներ ինչպիսի նշանակություն կարող են ունենալ հասուն նյարդային հյուսվածքի պաշտպանության կամ վերականգնողական արձագանքների համատեքստում։ Կենսաքիմիական, բջջաբանական, հյուսվածաբանական և ֆունկցիոնալ տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական գնահատելու ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցության բնույթը։ Նման հետազոտությունների արդյունքները կարող են ընդլայնել նեյրոպաշտպանության մոլեկուլային հիմքերի վերաբերյալ գիտական պատկերացումները և հիմք հանդիսանալ համապատասխան կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների հետագա նախակլինիկական ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նեյրոգիտության, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային և բջջային կենսաբանության, նյարդաֆարմակոլոգիայի ու վերականգնողական բժշկության ոլորտներում աշխատող մասնագետների և հետազոտողների համար։

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է անկախ պատահական մեծությունների գումարների սուպրեմումների բաշխումների պոչային վարքի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ պոչերի ճիշտ ասիմպտոտիկ փոփոխություններին և դրանց գնահատման մեթոդներին։ Նյութում դիտարկվում են այնպիսի խնդիրներ, որտեղ հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն գումարի ընդհանուր բաշխումը, այլ նաև նրա առավելագույն արժեքների վարքը որոշ ինդեքսավորված բազմությունների վրա, ինչը կարևոր է էքստրեմալ երևույթների մոդելավորման համար։ Քննարկվում են մեծ շեղումների տեսության հիմնական արդյունքները, Լյապունովի և Լյապունով-Ֆունկցիոնալ մոտեցումները, ինչպես նաև Լարգ Դիվիեյշնսի (large deviations) սկզբունքները, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել հազվադեպ, բայց կարևոր իրադարձությունների հավանականությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ բաշխումների պոչերը ծանր են կամ ենթադրաբար չեն բավարարում դասական կենտրոնական սահմանային թեորեմի պայմանները, և որտեղ անհրաժեշտ է ավելի նուրբ ասիմպտոտիկ վերլուծություն։ Վերլուծվում են նաև սուպրեմումային գործընթացների կապը Բրաունյան շարժման և ընդհանուր ստոխաստիկ պրոցեսների հետ, ինչպես նաև կիրառությունները ռիսկերի տեսության, ֆինանսական մաթեմատիկայի և հուսալիության մոդելավորման մեջ։ Աշխատությունը համադրում է խիստ մաթեմատիկական ապացույցներ և ասիմպտոտիկ գնահատումներ՝ նպատակ ունենալով ճշգրիտ նկարագրել ծայրահեղ արժեքների վարքը բարդ հավանականական համակարգերում։