Թոշնած ծաղիկը և պանդուխտը

Математика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է նանոթաղանթների կիրառությանը տեղեկատվության գրանցման և արտապատկերման համակարգերում՝ ընդգծելով նանոտեխնոլոգիաների աճող նշանակությունը ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման մեջ։ Նյութում վերլուծվում են նանոթաղանթների կառուցվածքային, օպտիկական և էլեկտրական հատկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ստեղծել բարձր զգայունությամբ, բարձր լուծաչափով և փոքր չափերով սարքեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարակ շերտերի ստացման տեխնոլոգիաներին, մակերևութային և միջշերտային փոխազդեցություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը տեղեկատվության գրանցման ճշգրտության և պատկերների վերարտադրման որակի վրա։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է նանոթաղանթների կիրառման հնարավորությունները օպտիկական հիշողության համակարգերում, լուսազգայուն տարրերում, ցուցադրման սարքերում և սենսորային տեխնոլոգիաներում, որտեղ կարևոր են բարձր արագագործությունը և էներգաարդյունավետությունը։ Միաժամանակ քննարկվում են նոր նյութերի մշակման, կառուցվածքային կայունության և արտադրական տեխնոլոգիաների կատարելագործման ուղղությունները, որոնք նպաստում են հաջորդ սերնդի տեղեկատվական և պատկերային համակարգերի ստեղծմանը։

География

Աշխատությունը նվիրված է երկրատեկտոնական գործընթացների ուսումնասիրմանը տեկտոնամագնիսական դաշտի մեթոդի կիրառմամբ՝ Արարատյան սեյսմափորձադաշտի օրինակով։ Ներկայացվում են Երկրի ընդերքում ընթացող տեկտոնական շարժումների, լարվածադեֆորմացիոն փոփոխությունների և դրանց հետ կապված երկրաֆիզիկական երևույթների հետազոտման ժամանակակից մոտեցումները։ Վերլուծվում են տեկտոնամագնիսական դաշտի դիտարկման մեթոդները, չափումների արդյունքների մշակման և մեկնաբանման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը սեյսմիկ ակտիվության գնահատման և երկրաշարժերի նախանշանների ուսումնասիրման գործընթացներում։ Աշխատությունում քննարկվում են Արարատյան սեյսմափորձադաշտում իրականացված դիտարկումների գիտական նշանակությունը, երկրաբանական կառուցվածքի առանձնահատկությունները և երկրաֆիզիկական տվյալների օգտագործման հնարավորությունները։ Գիրքը նախատեսված է երկրաբանների, երկրաֆիզիկոսների, սեյսմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և երկրագիտության ոլորտում սովորող ուսանողների համար։

Журналистика

Այս տարեգիրքը ներկայացնում է 2005 թվականի մամուլի արձագանքների համակարգված հավաքածուն՝ ընդգրկելով տարվա ընթացքում տարբեր լրատվամիջոցներում հրապարակված հոդվածներ, մեկնաբանություններ, վերլուծություններ և տեղեկատվական նյութեր։ Հրատարակությունը նպատակ ունի փաստագրել հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և սոցիալական կյանքի հիմնական իրադարձությունների վերաբերյալ մամուլի արձագանքները՝ ապահովելով տեղեկատվության մատչելի և կառուցվածքային ներկայացում։ Նյութերը խմբավորված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների, ինչը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարվա ընթացքում ձևավորված հանրային կարծիքի դինամիկային և լրատվական դաշտի հիմնական շեշտադրումներին։ Տարեգիրքը նաև արտացոլում է մամուլի բազմազան մոտեցումները տարբեր իրադարձությունների մեկնաբանման հարցում՝ ցույց տալով տեղեկատվական դաշտի բազմաձայնությունը և հասարակական քննարկումների ուղղությունները։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է լրագրողների, մեդիա հետազոտողների, պատմաբանների, հասարակագետների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ժամանակակից Հայաստանի տեղեկատվական և հասարակական զարգացումները։

География

Աշխարհագրական, ժողովրդագրական և տարածքային պլանավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղական տարաբնակեցման համակարգի ձևավորման, պատմական զարգացման, տարածական կազմակերպման և ժամանակակից վիճակի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղական բնակավայրերի առաջացման ու տեղաբաշխման բնական, պատմական, սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական նախադրյալները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բնակավայրային ցանցի կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր մարզերում գյուղական բնակավայրերի տարածքային բաշխվածությանը, բնակչության թվաքանակին, բնակավայրերի մեծությանը և դրանց գործառական առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են գյուղական տարաբնակեցման շարժընթացը, բնակչության բնական աճի և միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը, ինչպես նաև գյուղական բնակավայրերի զարգացման անհամաչափությունները։ Քննարկվում են լեռնային և նախալեռնային տարածքների բնակեցման առանձնահատկությունները, տրանսպորտային հասանելիության, բնական ռեսուրսների և տնտեսական գործունեության նշանակությունը գյուղական բնակավայրերի կայացման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գյուղական բնակավայրերի խոշորացման, բնակչության նվազման, որոշ բնակավայրերի աստիճանական դատարկման և բնակավայրային ցանցի կառուցվածքային փոփոխությունների հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղատնտեսության զարգացման, զբաղվածության, սոցիալական ենթակառուցվածքների, կրթական ու առողջապահական ծառայությունների հասանելիության և գյուղական բնակչության կենսապայմանների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է վիճակագրական տվյալների, պատմաաշխարհագրական աղբյուրների, քարտեզագրական նյութերի և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը գյուղական տարաբնակեցման տարածաժամանակային փոփոխությունների գնահատման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի գյուղական բնակավայրերի զարգացման օրինաչափությունների բացահայտմանը, տարածքային անհամաչափությունների գնահատմանը և գյուղական համայնքների կայուն զարգացման ուղղությունների հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բնակչության աշխարհագրության, ժողովրդագրության, տարածաշրջանային զարգացման, գյուղական բնակավայրերի պլանավորման և տարածքային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Այս մատենագիտական ուղեցույցը նվիրված է համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով 1512–1920 թվականների ժամանակահատվածը։ Առաջին պրակը հատուկ անդրադառնում է ռուս և Ռուսաստանի այլ ժողովուրդների գրողների ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանություններին՝ 1843–1920 թվականների սահմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են հայերեն թարգմանությունների աղբյուրագիտական տվյալները, տպագրության վայրերն ու տարիները, թարգմանիչների անունները, ինչպես նաև բնագրերի և թարգմանությունների փոխհարաբերության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է ռուսական գրականության ազդեցությունը հայ մշակութային և գրական միջավայրի վրա, ինչպես նաև թարգմանական գործընթացների դերը հայ գրական լեզվի զարգացման և ընթերցողական միջավայրի ընդլայնման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանությունների ժանրային բազմազանությանը՝ արձակ, պոեզիա, դրամատուրգիա, ինչպես նաև մանկական և հասարակական-քաղաքական գրականությանը։ Գիրքը նախատեսված է գրականագետների, թարգմանաբանների, հայագետների, մատենագետների և մշակութային պատմության հետազոտողների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր տեղեկատու աղբյուր հայ թարգմանական ժառանգության ուսումնասիրության մեջ։

Медицина

Այս նյութը վերաբերում է 1908 թվականին Երևանի քաղաքային հիվանդանոցի վերաբերյալ հաշվետվական բնույթի փաստաթղթերին և քաղաքային առողջապահական համակարգի գործունեության նկարագրությանը Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում՝ ներկայացնելով այն որպես զարգացող, բայց դեռ սահմանափակ հնարավորություններով բժշկական հաստատություն, որը սպասարկում էր քաղաքի բնակչությանը և աստիճանաբար ընդլայնվում էր քաղաքային իշխանությունների աջակցությամբ։ Նյութում ընդգծվում է, որ 20-րդ դարի սկզբին Երևանի քաղաքային հիվանդանոցը դեռևս փոքրածավալ կառույց էր՝ սահմանափակ մահճակալային ֆոնդով և հիմնականում տարրական պայմաններով, սակայն այն կարևոր դեր էր կատարում քաղաքային բնակչության բուժօգնության կազմակերպման գործում՝ ապահովելով ինչպես ստացիոնար, այնպես էլ ամբուլատոր ծառայություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ այդ տարիներին քաղաքային իշխանությունները սկսել էին մտածել առողջապահական համակարգի ընդլայնման և արդիականացման մասին, ինչի վկայությունն էր 1908 թվականի նախաձեռնությունը՝ նոր հիվանդանոցի շինարարության համար հողամասի ձեռքբերման և նախագծային մրցույթի կազմակերպման վերաբերյալ, ինչը ցույց է տալիս համակարգային զարգացման փորձերը։ Նյութում նաև անդրադարձ է կատարվում բժշկական օգնության հասանելիությանը, քաղաքային բյուջեի միջոցով ֆինանսավորմանը և սոցիալապես անապահով բնակչության համար որոշակի արտոնյալ կամ անվճար բուժօգնության տրամադրմանը, ինչը բնորոշ էր այդ ժամանակաշրջանի քաղաքային բժշկության մոդելին։ Ընդհանուր առմամբ, 1908 թվականի տվյալները ներկայացնում են Երևանի հիվանդանոցային համակարգը որպես անցումային փուլում գտնվող կառույց՝ դեռևս ոչ բավարար զարգացած ենթակառուցվածքով, բայց արդեն ձևավորվող վարչական և կազմակերպչական հիմքերով, որոնք հետագայում պիտի դառնային քաղաքային առողջապահության արդիականացման հիմք։