Տուրգենև. Ընտիր երկեր

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բանկային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով բանկային համակարգի գործունեության, հաճախորդներին մատուցվող ծառայությունների որակի և ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության կատարելագործման ուղղությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բանկային ծառայությունների հիմնական տեսակները, դրանց զարգացման առանձնահատկությունները և Հայաստանի ֆինանսական համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վարկավորման, ավանդների ներգրավման, վճարային և հաշվարկային ծառայությունների, քարտային գործառնությունների, հեռահար և թվային բանկային ծառայությունների զարգացմանը, ինչպես նաև դրանց նկատմամբ հաճախորդների պահանջների փոփոխությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բանկային ծառայությունների արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, տեխնոլոգիական և մրցակցային գործոնները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ծառայությունների ինքնարժեքի նվազեցմանը, գործառնությունների արագացմանը, սպասարկման որակի բարձրացմանը, հաճախորդների սպասարկման գործընթացների կատարելագործմանը և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ թվային բանկինգի, առցանց և բջջային ծառայությունների ընդլայնման, ավտոմատացված համակարգերի կիրառման և ֆինանսական նորարարությունների ազդեցությանը բանկերի գործունեության արդյունավետության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են հաճախորդների ֆինանսական կարիքների և վարքագծի փոփոխությունները, անհատականացված ծառայությունների զարգացման հնարավորությունները և բանկային ծառայությունների նկատմամբ վստահության բարձրացման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել բանկային ծառայությունների մատչելիության ապահովմանը տարբեր սոցիալական և տարածքային խմբերի համար, ինչպես նաև ֆինանսական ներառականության ընդլայնմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է բացահայտել ՀՀ բանկային համակարգում առկա հիմնական խնդիրները, գնահատել դրանց ազդեցությունը բանկերի մրցունակության և հաճախորդների բավարարվածության վրա և առաջարկել արդյունավետության բարձրացման համապատասխան ուղղություններ։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել բանկային ծառայությունների որակի բարելավմանը, գործառնական ծախսերի օպտիմալացմանը, տեխնոլոգիական զարգացման արագացմանը և ֆինանսական շուկայի մրցակցային միջավայրի կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, ֆինանսական կառույցների ղեկավարներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և Հայաստանի բանկային համակարգի զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հիմնական դպրոցներում ներառական կրթության կազմակերպման և կառավարման գործընթացների ուսումնասիրմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բոլոր սովորողների համար հավասար կրթական հնարավորությունների ապահովմանը, կրթական միջավայրի հարմարեցմանը և կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորմանը։ Քննության են առնվում ներառական կրթության տեսական և կազմակերպական հիմքերը, դրա հիմնական սկզբունքները, նպատակները և ժամանակակից կրթական համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Ներկայացվում են դպրոցական կառավարման այն առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորված են սովորողների կրթական կարիքների բազմազանությամբ և պահանջում են ուսումնական, դաստիարակչական ու կազմակերպական գործընթացների համապատասխանեցում ներառական մոտեցումներին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դպրոցի տնօրինության, ուսուցիչների, ուսուցչի օգնականների, հատուկ մանկավարժների, հոգեբանների և կրթական գործընթացում ներգրավված այլ մասնագետների համագործակցությանը։ Կարևորվում է նաև ծնողների մասնակցությունը, քանի որ ընտանիքի և դպրոցի արդյունավետ փոխգործակցությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ սովորողի կրթական և սոցիալական ներառման համար։ Անդրադարձ է կատարվում կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող սովորողների ուսուցման կազմակերպմանը, նրանց անհատական կարիքների գնահատմանը, համապատասխան մանկավարժական աջակցության տրամադրմանը և ուսումնական գործընթացում լիարժեք մասնակցության պայմանների ստեղծմանը։ Ուսումնասիրվում են դպրոցի ներքին կառավարման, աշխատանքների պլանավորման, մասնագիտական թիմերի գործունեության համակարգման, կրթության որակի վերահսկման և արդյունքների գնահատման խնդիրները։ Ներառական միջավայրի ձևավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին սովորողների աջակցության միջոց, այլև որպես ամբողջ դպրոցական մշակույթի զարգացման գործընթաց, որի հիմքում ընկած են հավասարության, փոխադարձ հարգանքի, մասնակցության և խտրականության բացառման սկզբունքները։ Քննության են առնվում նաև այն կազմակերպական և մասնագիտական դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ ներառական կրթության իրականացման ընթացքում՝ կապված մանկավարժների պատրաստվածության, համապատասխան ռեսուրսների հասանելիության, դպրոցական ենթակառուցվածքների, մեթոդական աջակցության և տարբեր կառույցների միջև համագործակցության հետ։ Կարևորվում է ուսուցիչների շարունակական մասնագիտական զարգացման և ներառական մանկավարժության վերաբերյալ գիտելիքների ու կարողությունների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հայաստանի կրթական համակարգի օրինակով վերլուծվում են համապատասխան քաղաքականության և դպրոցական իրական պրակտիկայի փոխկապակցվածությունը, կառավարման առկա մոտեցումները և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել դպրոցներում առավել ճկուն և սովորողակենտրոն կառավարման համակարգերի ձևավորմանը, մասնագիտական համագործակցության ամրապնդմանը և յուրաքանչյուր երեխայի կրթական գործընթացում արդյունավետ մասնակցության պայմանների բարելավմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել դպրոցների տնօրենների, ուսուցիչների, հատուկ մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության կազմակերպիչների, կրթության կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում տավարաբուծության զարգացման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների համապարփակ ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ոլորտի արտադրողականության, կազմակերպման և տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է մարզի բնական-կլիմայական պայմանների ազդեցությունը անասնապահության զարգացման վրա՝ հաշվի առնելով լեռնային և նախալեռնային գոտիների արոտավայրային ռեսուրսները, կերային բազայի սեզոնայնությունը և դրանց օգտագործման արդյունավետությունը։ Գրքում առանձնացվում են տավարաբուծության ցածր արդյունավետության հիմնական պատճառները՝ ցեղային կազմի ոչ բավարար բարելավված վիճակը, կերակրման ոչ ինտենսիվ համակարգերը, անասնաբուժական սպասարկման թերությունները և ֆերմերային տնտեսությունների տեխնոլոգիական հետամնացությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթնատու և մսատու ուղղությունների արտադրողականության բարձրացման հնարավորություններին՝ սելեկցիոն աշխատանքի, արհեստական սերմնավորման և բարձրարժեք ցեղերի ներմուծման միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև տնտեսական խնդիրները՝ գյուղատնտեսական վարկավորման սահմանափակ հասանելիությունը, ներդրումների ցածր մակարդակը, արտադրանքի իրացման դժվարությունները և վերամշակող արդյունաբերության թույլ զարգացումը, որոնք միասին սահմանափակում են ոլորտի շահութաբերությունը։ Գրքում ներկայացվում են զարգացման հիմնական ուղիները՝ կերարտադրության ինտենսիվացում, ֆերմերային կոոպերացիաների ձևավորում, տեխնոլոգիական արդիականացում, պետական աջակցության ծրագրերի արդյունավետ կիրառում և գյուղատնտեսական խորհրդատվական համակարգերի զարգացում։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Մարիետտա Շահինյանի վիպագրական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա ստեղծագործական զարգացման հիմնական փուլերը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և վեպերի ժանրային համակարգը։ Հեղինակը վերլուծում է գրողի ստեղծագործություններում արտացոլված գաղափարական, հասարակական և մշակութային խնդիրները, կերպարների հոգեբանական կերտման առանձնահատկությունները, սյուժետային կառուցվածքը, պատմողական տեխնիկան և լեզվաոճական միջոցները։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև վիպական ձևի զարգացման միտումներին, հեղինակի ստեղծագործական որոնումներին, ինչպես նաև նրա արձակի կապերին ռուսական և համաշխարհային գրական ավանդույթների հետ։ Գրքում ներկայացված գրականագիտական վերլուծություններն ու համեմատական դիտարկումները հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Մարիետտա Շահինյանի վիպարվեստի գեղարվեստական արժեքի, ժանրային առանձնահատկությունների և գրական գործընթացում ունեցած նշանակալի դերի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, դասախոսների, ուսանողների, հետազոտողների և ռուսական ու համաշխարհային գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է մրցակցային միջավայրի ձևավորման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և շուկայական տնտեսության պայմաններում մրցակցության դերի ու նշանակության բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ արդյունավետ մրցակցությունը շուկայական տնտեսության բնականոն գործունեության կարևոր նախապայմաններից է, քանի որ այն խթանում է արտադրողների և ծառայություններ մատուցողների արդյունավետությունը, նորարարությունը, ռեսուրսների ավելի նպատակային օգտագործումը և սպառողների համար առաջարկվող ապրանքների ու ծառայությունների որակի բարելավումը։ Աշխատության մեջ մրցակցությունը դիտարկվում է որպես բազմաբովանդակ տնտեսական երևույթ, որը ներառում է ոչ միայն շուկայում բազմաթիվ արտադրողների առկայությունը, այլև նրանց միջև իրական մրցակցային պայքարի հնարավորությունը, շուկա մուտք գործելու և շուկայից դուրս գալու ազատությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և տնտեսական որոշումների կայացման հարաբերական ազատությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մրցակցային միջավայրի հասկացության սահմանումը և դրա հիմնական բաղադրիչների բացահայտումը։ Մրցակցային միջավայրը ձևավորվում է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությամբ՝ շուկայի կառուցվածք, պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցություն, ձեռնարկությունների թվաքանակ և չափեր, մուտքի խոչընդոտներ, տեխնոլոգիական մակարդակ, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիություն, պետական կարգավորում և իրավական դաշտ։ Այդ գործոնների համադրությունը որոշում է, թե տվյալ շուկայում որքանով են տնտեսավարող սուբյեկտները կարողանում ազատորեն մրցակցել և որքանով է սահմանափակվում առանձին ընկերությունների շուկայական իշխանությունը։ Աշխատության տեսական հատվածում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մրցակցության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են կատարյալ և անկատար մրցակցության մոդելները, մենաշնորհային, օլիգոպոլիստական և մենաշնորհային մրցակցության պայմանները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը շուկայական գների, արտադրության ծավալների, շահույթի և սպառողների բարեկեցության վրա։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչու իրական տնտեսություններում կատարյալ մրցակցության իդեալական պայմանները հազվադեպ են ամբողջությամբ իրականացվում և ինչպիսի մեխանիզմներով կարող է պետությունը սահմանափակել շուկայի հակամրցակցային դրսևորումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մենաշնորհային և գերիշխող դիրքի խնդիրը։ Երբ առանձին տնտեսավարող սուբյեկտը ձեռք է բերում շուկայական զգալի իշխանություն, այն կարող է հնարավորություն ստանալ ազդելու գների, արտադրության ծավալների կամ մրցակիցների շուկա մուտք գործելու պայմանների վրա։ Այդ պատճառով մրցակցային միջավայրի ձևավորման տեսության կարևոր բաղադրիչ է հակամենաշնորհային կարգավորումը, որի նպատակն է կանխել մրցակցությունը սահմանափակող համաձայնությունները, գերիշխող դիրքի չարաշահումը և շուկաների արհեստական բաժանումը։ Մրցակցային միջավայրի զարգացման գործում կարևոր է նաև պետական քաղաքականությունը։ Պետությունը կարող է ազդել մրցակցության վրա ինչպես ուղղակի կարգավորման, այնպես էլ հարկային, մաքսային, ներդրումային, լիցենզավորման և պետական գնումների քաղաքականության միջոցով։ Միաժամանակ չափազանց խիստ կամ ոչ արդյունավետ կարգավորումը կարող է ինքնին ստեղծել շուկա մուտք գործելու լրացուցիչ խոչընդոտներ և նվազեցնել մրցակցության ինտենսիվությունը։ Հետևաբար աշխատանքը կարևորում է այնպիսի տնտեսական և իրավական միջավայրի ձևավորումը, որտեղ պետական միջամտությունը մի կողմից կանխում է շուկայի չարաշահումները, իսկ մյուս կողմից չի խոչընդոտում ազատ ձեռնարկատիրական գործունեությանը։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը պայմանավորված է նաև մրցակցության և տնտեսական արդյունավետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությամբ։ Մրցակցային ճնշումը ձեռնարկություններին ստիպում է նվազեցնել ծախսերը, բարձրացնել արտադրողականությունը, ներդնել նոր տեխնոլոգիաներ և ավելի լավ արձագանքել սպառողների պահանջներին։ Այդ պատճառով մրցակցային միջավայրի բարելավումը կարող է դիտարկվել որպես տնտեսական աճի և երկարաժամկետ զարգացման կարևոր գործոն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերին, քանի որ դրանց համար շուկա մուտք գործելու հնարավորությունը և հավասար մրցակցային պայմանների առկայությունը կարևոր նշանակություն ունեն շուկայի կառուցվածքի բազմազանության պահպանման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի համակարգել մրցակցային միջավայրի ձևավորման հիմնական տեսական մոտեցումները, բացահայտել դրա վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները և ներկայացնել այն հիմնախնդիրները, որոնք առաջանում են մրցակցային հարաբերությունների ձևավորման ու կարգավորման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսական քաղաքականություն մշակողների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ուսանողների և մրցակցության ու շուկայական տնտեսության տեսական հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Другие предметы

Նյութի հիմնական գաղափարն այն է, որ երեխայի ձևավորումը տեղի է ունենում ոչ միայն ընտանիքում և դպրոցում, այլ նաև ավելի լայն սոցիալական միջավայրում՝ հասարակության, մշակույթի, արժեքների և սոցիալական հարաբերությունների ազդեցությամբ։ Հիմնական բովանդակությունը ներառում է․ Սոցիալական մանկավարժության էությունը – այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են սոցիալական պայմանները ազդում երեխայի զարգացման և դաստիարակության վրա։ Երեխայի սոցիալականացում – գործընթաց, որի ընթացքում երեխան յուրացնում է հասարակության նորմերը, արժեքները, վարքականոնները և դառնում հասարակության լիարժեք անդամ։ Սոցիալական միջավայրի դերը – ընտանիք, դպրոց, հասակակիցների խումբ, զանգվածային լրատվամիջոցներ և այլ գործոններ, որոնք ձևավորում են երեխայի վարքը և աշխարհայացքը։ Ռիսկային խմբեր – սոցիալական դժվարությունների մեջ գտնվող երեխաներ (աղքատություն, անտեսվածություն, ընտանիքի խնդիրներ և այլն) և նրանց աջակցության ուղիները։ Սոցիալական մանկավարժի դերը – աջակցել երեխային հարմարվելու սոցիալական միջավայրին, պաշտպանել նրա իրավունքները և համագործակցել ընտանիքի ու դպրոցի հետ։ Կանխարգելիչ և վերականգնողական աշխատանք – խնդիրների վաղ հայտնաբերում և դրանց հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումներ։ Արժեքների և վարքի ձևավորում – նպաստել պատասխանատվության, համագործակցության, հանդուրժողականության և սոցիալական ակտիվության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը շեշտում է, որ երեխայի առողջ զարգացումը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ կրթությունն ու դաստիարակությունը կազմակերպվում են՝ հաշվի առնելով նրա սոցիալական միջավայրը և ապահովելով համակողմանի աջակցություն։