Թուրքերենի դասագիրք

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Yerevan քաղաքի բակային տարածքների քաղաքաշինական վերակազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց ֆունկցիոնալ, սոցիալական և տարածական զարգացման առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում է խորհրդային և հետխորհրդային ժամանակաշրջաններում ձևավորված բակային միջավայրի կառուցվածքը, դրա ներկայիս վիճակը և արդիական քաղաքային պահանջներին համապատասխանեցման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բնակելի միջավայրի խտացման, կանաչ տարածքների նվազման, ավտոկայանատեղերի ընդլայնման և հանրային տարածքների սահմանափակման հետևանքով առաջացած խնդիրները՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը բնակիչների կյանքի որակի և սոցիալական փոխազդեցությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքաշինական վերականգնման և վերակազմավորման ժամանակակից մոտեցումներին՝ ներառյալ մասնակցային պլանավորումը, էկոլոգիական նախագծումը և բազմաֆունկցիոնալ տարածքների ձևավորումը։ Քննարկվում են նաև բակային միջավայրի սոցիալական դերը, համայնքային կյանքի խթանման հնարավորությունները և կայուն քաղաքային զարգացման սկզբունքների կիրառումը։ Աշխատությունը նախատեսված է քաղաքաշինարարների, ճարտարապետների, քաղաքային պլանավորման մասնագետների և հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը պատմաաղբյուրագիտական և արևելագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է վաղ և միջնադարյան հայ հեղինակների երկերում Մուհամմադի, իսլամի առաջացման, արաբական նվաճումների և մահմեդական աշխարհի վերաբերյալ պահպանված տեղեկությունների հավաքմանը, համադրմանն ու մեկնաբանմանը։ Հիմնական ուշադրությունը դարձվում է VII դարից սկսած հայկական պատմագրական ավանդույթում ձևավորված վկայություններին՝ ցույց տալով, թե հայ մատենագիրներն ինչպես են ընկալել նոր կրոնի տարածումը և դրա հետ կապված պատմական ու քաղաքական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր աղբյուրային շերտերից են վաղ հայկական պատմագրության այն վկայությունները, որոնցում Մուհամմադը ներկայացվում է արաբների կրոնական և հասարակական առաջնորդի համատեքստում, իսկ իսլամի ձևավորումը դիտարկվում է Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող լայնածավալ փոփոխությունների հետ փոխկապակցված։ Աշխատության մեջ համադրվում են տարբեր ժամանակաշրջանների հեղինակների հաղորդումները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց ժամանակագրությանը, տեղեկությունների ծագմանը, պատմական միջավայրին և հեղինակների աշխարհայացքային դիրքորոշումներին։ Քննության են առնվում արաբների ծագման վերաբերյալ պատկերացումները, Աբրահամի և Իսմայելի հետ կապված ավանդությունները, նոր կրոնական ուսմունքի մասին հայ հեղինակների տեղեկությունները, ինչպես նաև քրիստոնյա և մահմեդական հասարակությունների շփումների արտացոլումը հայկական սկզբնաղբյուրներում։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ հայկական աղբյուրների մի մասը ժամանակագրորեն մոտ է իսլամի սկզբնական շրջանին և այդ պատճառով արժեքավոր համեմատական նյութ է տրամադրում վաղ իսլամի պատմության ուսումնասիրման համար։ Միաժամանակ հեղինակների հաղորդումները դիտարկվում են քննադատական մոտեցմամբ, քանի որ դրանք ստեղծվել են տարբեր դարաշրջաններում, տարբեր տեղեկությունների հիման վրա և հաճախ արտահայտում են քրիստոնեական պատմագրությանը բնորոշ մեկնաբանություններ։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև այն փոփոխությունները, որոնք ժամանակի ընթացքում տեղի են ունեցել հայ մատենագրության մեջ իսլամի և մահմեդական հասարակության ընկալման հարցում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան պատմագրության, հայ-արաբական պատմական ու մշակութային առնչությունների, վաղ իսլամի պատմության և քրիստոնյա հեղինակների կողմից մահմեդական աշխարհի ընկալման ուսումնասիրության համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1991–2010 թվականներին Չինաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունների և անկախ Հայաստանի հետ ձևավորված միջպետական հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում են հետսառըպատերազմյան միջազգային համակարգում Չինաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների փոփոխությունները, բազմակողմ դիվանագիտության զարգացումը, տնտեսական համագործակցության ընդլայնումը և տարբեր տարածաշրջաններում քաղաքական ու տնտեսական կապերի ամրապնդման միտումները։ Հայաստանի անկախացումից հետո երկու երկրների հարաբերությունները ձևավորվեցին նոր միջպետական հիմքի վրա․ Չինաստանը ճանաչեց Հայաստանի անկախությունը, իսկ դիվանագիտական հարաբերությունները պաշտոնապես հաստատվեցին 1992 թվականի ապրիլի 6-ին։ Նույն թվականի հուլիսին Երևանում բացվեց Չինաստանի դեսպանությունը, իսկ 1996 թվականին Պեկինում՝ Հայաստանի դեսպանությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել երկկողմ քաղաքական երկխոսության ձևավորումը, բարձրաստիճան փոխայցելությունները, պայմանագրաիրավական հիմքի զարգացումը և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակում փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ 1992 թվականին կողմերը ստորագրեցին մի շարք փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում էին ներդրումների խրախուսմանն ու պաշտպանությանը, գիտատեխնիկական, մշակութային, կրթական, առողջապահական և այլ ոլորտների համագործակցությանը, իսկ 1996 թվականի համատեղ փաստաթղթով ամրագրվեցին բարեկամական հարաբերությունների զարգացման հիմնական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել տնտեսական հարաբերություններին՝ ուսումնասիրելով առևտրի, ներդրումների և գործարար կապերի ընդլայնման հնարավորությունները և դրանց նշանակությունը երկու երկրների համագործակցության ընդհանուր համակարգում։ 2004 թվականի համատեղ հայտարարությունում կողմերը տնտեսական և առևտրային համագործակցությունը բնութագրում էին որպես երկկողմ հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ և արձանագրում էին քաղաքական, տնտեսական, գիտատեխնիկական, մշակութային ու կրթական ոլորտներում նախորդ տարիների համագործակցության զարգացումը։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել Հարավային Կովկասի տեղը Չինաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ և Հայաստանի հետ հարաբերությունների զարգացումը տարածաշրջանային ավելի լայն գործընթացների համատեքստում։ Միաժամանակ հնարավոր է դիտարկել մշակութային, կրթական և գիտական կապերը՝ որպես քաղաքական ու տնտեսական հարաբերությունները լրացնող գործոններ։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես սկզբնական դիվանագիտական հարաբերություններից աստիճանաբար ձևավորվեց բազմաոլորտ համագործակցության ինստիտուցիոնալ հիմք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների պատմության, արտաքին քաղաքականության վերլուծության և տարածաշրջանագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Չինաստանի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունների և հայ-չինական միջպետական կապերի ձևավորման ու զարգացման փոխկապակցված պատկերը 1991–2010 թվականներին։

Другие предметы

Այս գիրքը ուսումնական և կիրառական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է տեղեկատվական համակարգերի և տեխնոլոգիաների հիմունքները։ Այն նպատակ ունի ձևավորել ամբողջական պատկերացում այն մասին, թե ինչպես են կառուցվում, գործում և կիրառվում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերը տարբեր ոլորտներում։ Գրքում բացատրվում են տեղեկատվական համակարգերի հիմնական բաղադրիչները՝ տվյալների բազաներ, ծրագրային ապահովում, օգտագործողների ինտերֆեյսներ և ցանցային ենթակառուցվածքներ։ Ներկայացվում է նաև տվյալների հավաքման, մշակման, պահպանման և փոխանցման գործընթացը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառությանը բիզնեսում, կրթության մեջ և պետական կառավարման համակարգերում։ Քննարկվում են նաև ավտոմատացման, թվայնացման և տեղեկատվական անվտանգության հիմնական սկզբունքները։ Գիրքը պարունակում է գործնական օրինակներ և մոտեցումներ, որոնք օգնում են հասկանալ տեղեկատվական համակարգերի իրական կիրառությունները և դրանց դերը ժամանակակից հասարակության զարգացման մեջ։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդերքի և ջրային ռեսուրսների կառավարման օրինակով։ Գրքում ներկայացվում են բնական ռեսուրսների օգտագործման, պահպանության և վերահսկման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կառավարման համակարգերի ձևավորման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է ընդերքի և ջրային պաշարների տնտեսական, բնապահպանական և սոցիալական նշանակությանը, դրանց արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությանը և պետական կառավարման մեխանիզմների դերին։ Վերլուծվում են ոլորտներում առկա խնդիրները, այդ թվում՝ ռեսուրսների ոչ արդյունավետ շահագործումը, բնապահպանական ռիսկերը, վերահսկողական համակարգերի կատարելագործման անհրաժեշտությունը և կառավարման թափանցիկության ապահովման հարցերը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հանրային ռեսուրսների կառավարման միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, կայուն զարգացման սկզբունքների ներդրման ուղիները և պետական քաղաքականության բարելավման առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հանրային կառավարման, տնտեսագիտության, բնապահպանության, երկրագիտության և ռեսուրսների կառավարման ոլորտների ուսանողների, մասնագետների, հետազոտողների, ինչպես նաև Հայաստանի բնական պաշարների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Ազգագրական, պատմաբժշկական և մշակութաբանական բնույթի աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասի որոշ բնակավայրերում ապրող հայերի ժողովրդական բժշկության ավանդույթների, բուժման եղանակների, առողջության և հիվանդությունների վերաբերյալ պատկերացումների, ինչպես նաև սերնդեսերունդ փոխանցված բուժական գիտելիքների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակության հիմնական թեման հայ ժողովրդի ավանդական բժշկական մշակույթի առանձնահատկությունների բացահայտումն է՝ հաշվի առնելով տարբեր բնակավայրերի աշխարհագրական պայմանները, կենցաղային սովորույթները, հասարակական հարաբերությունները և տեղական մշակութային ավանդույթները։ Աշխատության շրջանակում հետաքրքրություն են ներկայացնում ժողովրդական բժշկության ձևավորման պատմական նախադրյալները, բուժական փորձի փոխանցման եղանակները, բնության և մարդու առողջության փոխհարաբերության վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև ավանդական բուժման գործելակերպերի տեղը համայնքային կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվող բուսական, կենդանական և հանքային ծագման նյութերի վերաբերյալ տեղեկությունները, դրանց պատրաստման ու կիրառման ավանդական ձևերը և տարբեր հիվանդությունների բուժման հետ կապված ժողովրդական պատկերացումները։ Նման նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են մարդիկ պատմականորեն օգտագործել իրենց շրջապատող բնական միջավայրի հնարավորությունները և կուտակված փորձառությունը առողջական խնդիրներին արձագանքելու համար։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել դեղաբույսերի ժողովրդական անվանումները, դրանց ճանաչման և հավաքման ավանդույթները, ինչպես նաև բուսական աշխարհի վերաբերյալ տեղական գիտելիքների արտացոլումը բուժական սովորույթներում։ Հետազոտության թեմատիկան ընդգրկում է նաև հիվանդությունների ծագման վերաբերյալ ժողովրդական բացատրությունները, առողջության պահպանման կենցաղային կանոնները, սննդակարգի և կենսակերպի հետ կապված պատկերացումները, ինչպես նաև հիվանդությունների կանխարգելման ավանդական սովորույթները։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում բուժման գործընթացում կիրառվող ծիսական գործողությունները, աղոթքները, հավատալիքները և խորհրդանշական արարողությունները, որոնք ժողովրդական բժշկության պատմության մեջ հաճախ գոյակցել են գործնական բուժական միջոցների հետ։ Այս երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն բժշկության պատմության, այլև հայ ժողովրդի հոգևոր մշակույթի, աշխարհընկալման և կրոնական պատկերացումների հետազոտության տեսանկյունից։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ժողովրդական բուժողների, հեքիմների, մանկաբարձների և բուժական գիտելիքներ ունեցող համայնքային այլ անձանց գործունեության առանձնահատկությունները, նրանց հասարակական հեղինակությունը և բուժական փորձի փոխանցման մեխանիզմները։ Ավանդական բժշկության ուսումնասիրության մեջ կարևոր նշանակություն ունեն ընտանիքի և համայնքի դերը, տարեցների կուտակած փորձառությունը, կանանց մասնակցությունը կենցաղային բուժական սովորույթների պահպանմանը և բուժման վերաբերյալ գիտելիքների բանավոր փոխանցումը։ Անդրկովկասի տարբեր բնակավայրերում հայերի ժողովրդական բժշկության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու տեղական ավանդույթները, բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները և գնահատելու աշխարհագրական ու մշակութային միջավայրի ազդեցությունը բուժական սովորույթների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն լեռնային և հարթավայրային բնակավայրերի բնական պայմանները, տեղական բուսական աշխարհը, բնակչության զբաղմունքները և հարևան ժողովուրդների հետ մշակութային շփումները, որոնք կարող էին ազդել ժողովրդական բժշկության գործելակերպերի բազմազանության վրա։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև հայ ազգագրության, բանահյուսության և ժողովրդական հավատալիքների ուսումնասիրությանը, քանի որ հիվանդությունների, բուժման և առողջության վերաբերյալ պատկերացումները հաճախ արտահայտվել են ավանդազրույցներում, ասացվածքներում, ծիսական խոսքերում և կենցաղային սովորույթներում։ Պատմամշակութային տեսանկյունից կարևոր է ժողովրդական բժշկության նյութերի դիտարկումը որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի և աշխարհընկալման վկայություններ։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել պատմականորեն կիրառված բուժական եղանակների ազգագրական արժեքը դրանց բժշկական արդյունավետությունից, քանի որ ավանդական կիրառությունը ինքնին չի հաստատում որևէ միջոցի անվտանգությունն ու բուժական ազդեցությունը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է հայկական ավանդական բժշկության վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրման, համակարգման և պահպանման կարևորությամբ։ Նման նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու բժշկական գիտելիքների պատմական զարգացումը, ժողովրդական բուժական փորձի և գիտական բժշկության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում առողջության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքի փոփոխությունները։ Հրատարակությունը կարող է կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունենալ հատկապես այն սովորույթների և պատկերացումների ուսումնասիրման համար, որոնք ժամանակի ընթացքում փոփոխվել կամ դուրս են եկել առօրյա գործածությունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, պատմաբաններին, բժշկության պատմության հետազոտողներին, մշակութաբաններին, բանագետներին, հայագետներին, էթնոբուսաբաններին, ժողովրդական հավատալիքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի ազգագրական, պատմաբժշկական, մշակութաբանական և աղբյուրագիտական նշանակություն՝ նպաստելով Անդրկովկասի հայ բնակչության ավանդական բուժական գիտելիքների, առողջության վերաբերյալ ժողովրդական պատկերացումների, տեղական սովորույթների և հայկական մշակութային ժառանգության առանձնահատկությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։