More in Linguistics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Սուրբ հայր Մովսես Խորենացու մատենագրությունը

    Ժողովածուն ներկայացնում է հայ պատմագրական և գրական ավանդույթի կարևորագույն դեմքերից մեկի՝ Մովսես Խորենացու երկերի ու մտավոր ժառանգության ամբողջությունը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու նրա պատմագիտական հայացքները, լեզվական ոճը և հայ ժողովրդի անցյալի վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումները։ Խորենացու անունը հատկապես կապված է հայոց պատմության շարադրանքի հետ, որտեղ հայ ժողովրդի ծագումը, հին ավանդությունները, նշանավոր տոհմերը, թագավորական իշխանությունը, քաղաքական իրադարձություններն ու մշակութային հիշողությունը ներկայացվում են միասնական պատմական պատումի շրջանակում։ Նրա աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ ազգային ինքնագիտակցության, պատմական շարունակականության և անցյալի մասին պատկերացումների ձևավորման համար։ Խորենացու գրական ժառանգության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել պատմական տեղեկությունների, բանավոր ավանդությունների, առասպելական պատումների և գրավոր աղբյուրների համադրման եղանակները, ինչպես նաև հեղինակի ճարտասանական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Նրա լեզուն աչքի է ընկնում պատկերավորությամբ, շարադրանքի հստակությամբ և պատմական կերպարների ու իրադարձությունների իմաստային ընդգծմամբ։ Մատենագրական ժողովածուի արժեքը չի սահմանափակվում միայն պատմագրությամբ․ այն կարևոր է նաև հայոց լեզվի պատմության, գրական ոճի, միջնադարյան գիտական մտածողության և պատմական աղբյուրների քննության տեսանկյունից։ Խորենացու երկերը դարեր շարունակ ծառայել են որպես հայ ժողովրդի անցյալի ճանաչման և ազգային հիշողության պահպանման հիմնարար աղբյուր՝ ազդելով հետագա պատմիչների, բանասերների ու մտավորականների վրա։ Այս հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայ դասական մատենագրության, պատմագիտական ավանդույթի և հայ մշակույթի ձևավորման ու զարգացման ընթացքի ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-09
    Սուրբ հայր Մովսես Խորենացու մատենագրությունը
    Online

    Literature

    Արևելյան ատամնաբույժը

    Գիրքը վերաբերում է ատամնաբուժությանը՝ ներկայացնելով ատամների խնամքի, բերանի խոռոչի առողջության պահպանման և ատամնաբուժական օգնության վերաբերյալ գիտելիքներ։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի բժշկական գրականության այն ուղղությունը, որի նպատակն էր առողջապահական տեղեկությունները հասանելի դարձնել ավելի լայն ընթերցողական շրջանակի համար։ Ատամնաբուժության վերաբերյալ նման աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել անձնական հիգիենայի և կանխարգելիչ խնամքի մասին պատկերացումների տարածման գործում՝ անդրադառնալով ատամների առողջության պահպանման, բերանի խոռոչի հիվանդությունների ճանաչման և բուժօգնության անհրաժեշտության հարցերին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև բժշկության պատմության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ստոմատոլոգիական գիտելիքների ներկայացման ձևերը, բժշկական տերմինաբանության զարգացումը և առողջապահական լուսավորության տարածումը հայերեն տպագիր գրականության միջոցով։ Այն կարող է հետաքրքրել ստոմատոլոգիայի պատմությամբ, 19-րդ դարի բժշկական մտքի զարգացմամբ, առողջապահական կրթությամբ և հայերեն մասնագիտական գրականության ձևավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

    Updated: 2026-11-02
    Արևելյան ատամնաբույժը
    Online

    Other Subjects

    Список населенных мест Эриванской губернии

    Հրատարակությունը պատմաաշխարհագրական և վիճակագրական բնույթի տեղեկատու աղբյուր է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է Երևանի նահանգի բնակավայրերի կազմն ու տարածքային բաշխվածությունը տվյալ վարչատարածքային միավորի գոյության ժամանակաշրջանում։ Նման ցանկերը կարևոր սկզբնաղբյուրներ են տարածաշրջանի բնակավայրային ցանցի, վարչական բաժանման, տեղանունների և ժողովրդագրական պատկերի ուսումնասիրության համար։ Նյութը կարող է ընդգրկել քաղաքների, գյուղերի, ավանների և այլ բնակավայրերի անվանումներ՝ դասավորված ըստ գավառների կամ վարչական ստորաբաժանումների, ինչպես նաև համապատասխան վիճակագրական ու աշխարհագրական տեղեկություններ։ Այդ տվյալների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել բնակավայրերի թվաքանակը, դրանց վարչական պատկանելությունը, անվանումների պատմական տարբերակները և տարածաշրջանի բնակեցման առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է պատմական տեղանունների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի պաշտոնական փաստաթղթերում բազմաթիվ բնակավայրեր արձանագրվել են այնպիսի անվանումներով կամ ուղղագրական ձևերով, որոնք հետագայում փոփոխվել են։ Տեղեկատուի տվյալների համադրումը ավելի ուշ ժամանակաշրջանների վարչատարածքային և քարտեզագրական նյութերի հետ հնարավորություն է տալիս հետևելու բնակավայրերի անվանափոխություններին, միավորումներին, վարչական կարգավիճակի փոփոխություններին կամ առանձին բնակավայրերի անհետացմանը։ Աղբյուրը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմական ժողովրդագրության համար, քանի որ նման վիճակագրական հրատարակություններում բնակավայրերի վերաբերյալ տեղեկությունները կարող են հնարավորություն տալ ուսումնասիրելու բնակչության տարածքային տեղաբաշխման և բնակեցման կառուցվածքի ընդհանուր միտումները։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տվյալները դիտարկել իրենց ժամանակաշրջանի վարչական և վիճակագրական համակարգի շրջանակում՝ հաշվի առնելով տեղեկությունների հավաքագրման ու դասակարգման ժամանակ կիրառված սկզբունքները։ Աշխարհագրական տեսանկյունից նյութը նպաստում է Երևանի նահանգի պատմական տարածքի բնակավայրային կառուցվածքի վերականգնմանը և տարբեր շրջանների միջև տարածական կապերի ուսումնասիրմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև տոհմաբանական, ազգագրական և տեղական պատմության ուսումնասիրությունների համար՝ օգնելով նույնականացնել պատմական փաստաթղթերում հիշատակված բնակավայրերը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը արժեքավոր տեղեկատու և սկզբնաղբյուրային նյութ է Հարավային Կովկասի, Հայաստանի պատմական աշխարհագրության և Երևանի նահանգի վարչատարածքային ու բնակավայրային պատմության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-28
    Список населенных мест Эриванской губернии
    Online

    Economics

    ՀՀ վճարահաշվարկային հասակարգում վճարային քարտերի կիրառման հիմնախնդիրները

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարահաշվարկային համակարգում վճարային քարտերի կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես անկանխիկ վճարումների և ժամանակակից բանկային ծառայությունների զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են վճարային քարտերի տնտեսական նշանակությունը, դրանց կիրառման մեխանիզմները, քարտային գործառնությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները և ՀՀ ֆինանսական համակարգում դրանց տարածման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարտերի միջոցով իրականացվող անկանխիկ վճարումների զարգացմանը, դրանց հասանելիությանը և օգտագործման ինտենսիվությանը, ինչպես նաև բնակչության և տնտեսվարող սուբյեկտների կողմից քարտային գործիքների ընդունման վրա ազդող գործոններին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ քարտային ենթակառուցվածքի զարգացմանը, բանկոմատների և վճարային տերմինալների հասանելիությանը, էլեկտրոնային առևտրում քարտային վճարումների կիրառմանը և վճարահաշվարկային ծառայությունների տեխնոլոգիական կատարելագործմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև վճարային քարտերի կիրառման հետ կապված ռիսկերին՝ գործարքների անվտանգությանը, խարդախության կանխարգելմանը, տվյալների պաշտպանությանը և օգտագործողների ֆինանսական գրագիտությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կանխիկ և անկանխիկ վճարումների հարաբերակցության փոփոխությունը և այն տնտեսական ու սոցիալական գործոնների բացահայտումը, որոնք կարող են խթանել կամ սահմանափակել քարտային վճարումների տարածումը։ Աշխատությունը կարող է քննարկել նաև քարտային համակարգերի զարգացման կազմակերպչական և կարգավորող խնդիրները, բանկերի միջև փոխգործակցությունը, վճարային ծառայությունների մրցակցային միջավայրը և նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը քարտային գործառնությունների վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել վճարային քարտերի կիրառման արդյունավետության բարձրացման, անկանխիկ վճարումների խթանման, ենթակառուցվածքների զարգացման և վճարային համակարգի անվտանգության ամրապնդման ուղղությամբ առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, վճարային համակարգերի կառավարիչների, ֆինանսական տեխնոլոգիաների մասնագետների, պետական կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-21
    ՀՀ վճարահաշվարկային հասակարգում վճարային քարտերի կիրառման հիմնախնդիրները
    Online

    Pedagogy

    Քաղաքավարության գիրք

    Գիրքը նվիրված է քաղաքավարության, պատշաճ վարքի և հասարակական հարաբերություններում ընդունված բարոյական ու վարքականոնային սկզբունքների ներկայացմանը։ Այն անդրադառնում է մարդկանց միջև հարգալից հաղորդակցության, զուսպ և բարեկիրթ պահվածքի, խոսքի ու վարվելակերպի մշակույթի, ինչպես նաև առօրյա կյանքում պատշաճ վարք դրսևորելու կարևորությանը։ Քաղաքավարությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես արտաքին վարվելաձևերի ամբողջություն, այլև որպես մարդու ներքին դաստիարակության, բարոյական հասունության և շրջապատի նկատմամբ հարգանքի արտահայտություն։ Աշխատության թեմատիկ առանցքում հասարակական միջավայրում ընդունելի վարքի ձևավորումն է՝ ուշադրություն դարձնելով փոխադարձ հարգանքին, համեստությանը, ինքնատիրապետմանը, բարեկրթությանը և մարդկանց հետ հարաբերություններում չափի զգացումը պահպանելուն։ Նմանատիպ գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել անհատի անձնական և հասարակական դաստիարակության գործում՝ նպաստելով քաղաքակիրթ հաղորդակցության ու բարոյական արժեքների տարածմանը։ Այն արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի հասարակական պատկերացումները պատշաճ վարքի, կրթվածության և մարդկային արժանապատվության վերաբերյալ, ինչպես նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես էին բարեկրթությունն ու հասարակական վարվելակերպը դիտարկվում որպես անձի ձևավորման կարևոր բաղադրիչներ։ Գիրքը արժեքավոր է հայ մշակութային և կրթական ժառանգության ուսումնասիրության, բարոյագիտական մտքի զարգացման, դաստիարակչական գրականության պատմության և հայ հասարակության մեջ քաղաքավարության ու վարքականոնների վերաբերյալ պատկերացումների հետազոտության տեսանկյունից։

    Updated: 2026-11-14
    Քաղաքավարության գիրք
    Online

    History

    ԴԱՎԻԻԹ ԲԷԿ. ԸՆՏԻՐ ՊԱՏՄՈՒԹԻԻՆ

    Դավիթ Բեկ. Ընտիր պատմություն-ը պատմական-գեղարվեստական բնույթի ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է 18-րդ դարի հայ ազգային ազատագրական պայքարի առաջնորդ Դավիթ Բեկի կերպարը և նրա գործունեությունը Սյունիքում ու շրջակա տարածքներում, աշխատությունում համադրվում են պատմական փաստերը և գեղարվեստական մեկնաբանությունը՝ ընդգծելով Դավիթ Բեկի ռազմական ու քաղաքական դերակատարությունը, նրա առաջնորդական հատկանիշները և հայ ժողովրդի ինքնապաշտպանական պայքարի կազմակերպումը օտար տիրապետության դեմ, միաժամանակ բացահայտվում են ժամանակաշրջանի սոցիալ-քաղաքական պայմանները, տեղական իշխանությունների հարաբերությունները և ազատագրական շարժման ներքին տրամաբանությունը, ստեղծագործությունը կարևոր դեր ունի ազգային պատմական հիշողության ձևավորման մեջ և նպաստում է հայ ազատագրական շարժումների գաղափարական ընկալման խորացմանը, ներկայացնելով Դավիթ Բեկին որպես ազգային հերոսի և պետական մտածողության կրողի կերպար։

    Updated: 2026-09-07
    ԴԱՎԻԻԹ ԲԷԿ. ԸՆՏԻՐ ՊԱՏՄՈՒԹԻԻՆ