Վաղ մանկության շրջանում երեխաների առողջական վիճակի որոշ ցուցանիշների գնահատականը և բարելավման ուղիները Հայաստանում (1990-2005 թթ)

Психология

Աշխատությունը նվիրված է սոցիալական դիրքորոշումների և սննդային վարքի միջև առկա հոգեբանական փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն սոցիալական ու հոգեբանական գործոնների վրա, որոնք կարող են մասնակցել սննդի հետ կապված ոչ առողջ վարքային օրինաչափությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում սոցիալական դիրքորոշումները դիտարկվում են որպես հասարակական միջավայրի, մշակութային պատկերացումների, միջանձնային հարաբերությունների և սոցիալական ակնկալիքների ազդեցությամբ ձևավորվող գնահատականների ու համոզմունքների համակարգ։ Քննության են առնվում ընտանիքի, հասակակիցների, սոցիալական խմբերի, զանգվածային հաղորդակցության և թվային միջավայրի հնարավոր ազդեցությունները մարդու՝ սննդի, առողջության և սեփական արտաքինի վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական համեմատության, շրջապատի գնահատականների, ընդունված կարծրատիպերի և հասարակական սպասումների հոգեբանական նշանակությանը՝ առանց դրանք ներկայացնելու որպես սննդային վարքի խնդիրների միակ կամ պարտադիր պատճառ։ Սննդային վարքի շեղումները դիտարկվում են որպես բազմագործոն երևույթ, որի ձևավորման մեջ սոցիալական գործոնների հետ միասին կարող են նշանակություն ունենալ անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները, հուզական վիճակները, ընտանեկան միջավայրը և այլ պայմաններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է սոցիալական դիրքորոշումների և վարքային դրսևորումների միջև հնարավոր կապերի բացահայտումը, ինչպես նաև այն պայմանների ուսումնասիրությունը, որոնց դեպքում սոցիալական ճնշումը կամ անիրատեսական ակնկալիքները կարող են մեծացնել խնդրահարույց վարքի առաջացման ռիսկը։ Կարևորվում է նաև պաշտպանիչ սոցիալական գործոնների ուսումնասիրությունը՝ աջակցող հարաբերությունների, առողջ հաղորդակցության, քննադատական մեդիագրագիտության և հոգեբանական բարեկեցությանը նպաստող միջավայրի տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել կանխարգելիչ ծրագրերի և հոգեբանական աջակցության մոտեցումների գիտական հիմնավորմանը՝ հատկապես կրթական ու երիտասարդական միջավայրերում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, առողջության հոգեբանության և վարքային հետազոտությունների մոտեցումները՝ նպաստելով սննդային վարքի խնդիրների սոցիալ-հոգեբանական նախադրյալների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Литература

Հրատարակության վերնագիրը մատնանշում է նամակների ժողովածու՝ կազմված «Ֆասըլքեար» անվամբ հայտնի նյութերից։ Նամակագրական գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրավոր մշակույթի մեջ, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու անձնական և հասարակական հաղորդակցության ձևերը, մտքերի արտահայտման եղանակները, լեզվական առանձնահատկություններն ու ժամանակաշրջանի գրական ճաշակը։ Նամակների միջոցով կարող են արտացոլվել մարդկային հարաբերությունները, բարոյական պատկերացումները, առօրյա հարցերը, հասարակական վարքականոնները և տարբեր իրավիճակներում կիրառվող խոսքի ձևերը։ Ժողովածուի երկրորդ մասը շարունակում է նախորդ հատորի նյութերը՝ պահպանելով նամակագրական ձևաչափը և ընթերցողին ներկայացնելով գրավոր խոսքի բազմազան դրսևորումներ։ Այսպիսի հրատարակությունները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել նաև լեզվի պատմության տեսանկյունից՝ որպես ժամանակի բառապաշարի, շարադրանքի և հաղորդակցական սովորույթների ուսումնասիրության նյութ։ Այն արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ գրավոր ժառանգությամբ, նամակագրական գրականությամբ և պատմական լեզվական միջավայրով հետաքրքրվողների համար։

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է լիցքավորված մասնիկների՝ պլազմայի և պլազմային նման միջավայրերի հետ փոխազդեցության ընթացքում առաջացող բևեռացման գործընթացների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն հարցը, թե ինչպես է շարժվող լիցքավորված մասնիկը ազդում միջավայրի լիցքավորված բաղադրիչների վրա և ինչպես է այդ միջավայրն իր հերթին արձագանքում մասնիկի շարժմանը։ Պլազմայում մասնիկների փոխազդեցությունը տարբերվում է սովորական նյութերում տեղի ունեցող գործընթացներից, քանի որ միջավայրն ունի ազատ լիցքակիրների մեծ քանակություն, կոլեկտիվ էլեկտրամագնիսական երևույթներ և դիսպերսիոն հատկություններ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել լիցքավորված մասնիկի առաջացրած էլեկտրական դաշտը, միջավայրի բևեռացման մեխանիզմները, կոլեկտիվ տատանումները, դաշտի էկրանավորման երևույթը և մասնիկի էներգիայի կորստի հետ կապված գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ մասնիկի արագությունը և պլազմայի բնութագրական պարամետրերը որոշում են առաջացող ալիքների, տատանումների կամ դաշտային կառուցվածքների բնույթը։ Տեսական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մաթեմատիկորեն նկարագրել մասնիկ–միջավայր փոխազդեցությունը և ստանալ կապեր մասնիկի շարժման, պլազմայի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ու առաջացող բևեռացման երևույթների միջև։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել պլազմային և պլազմային նման միջավայրերի համեմատությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն ընդհանուր ֆիզիկական սկզբունքները, որոնք պահպանվում են տարբեր նյութական համակարգերում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջավայրի դիէլեկտրական հատկությունների, դիսպերսիոն հարաբերությունների և լիցքավորված մասնիկների դինամիկայի միջև փոխկապակցվածությանը։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պլազմային սարքերի, մասնիկների արագացուցիչների, տիեզերական պլազմայի, ճառագայթման և բարձր էներգիայի մասնիկների ֆիզիկայի ուսումնասիրություններում։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում մասնիկների էներգիայի կորստի և միջավայրում առաջացող հետագծային դաշտերի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ երևույթները կարևոր են ինչպես հիմնարար պլազմային ֆիզիկայում, այնպես էլ արագացված մասնիկների փնջերի կառավարման ժամանակ։ Աշխատությունն ունի հիմնականում տեսական և մաթեմատիկական բնույթ և կարող է հետաքրքրել պլազմայի ֆիզիկայով, էլեկտրադինամիկայով, մասնիկների ֆիզիկայով և կոլեկտիվ միջավայրերի տեսությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես լիցքավորված մասնիկների և պլազմային միջավայրերի փոխազդեցության ժամանակ առաջացող բևեռացման մեխանիզմների միասնական տեսական նկարագրության տեսանկյունից։

Другие предметы

Այս տեղեկատու նյութը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ համառոտ, բայց բովանդակալից պրոֆիլ՝ անդրադառնալով տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքին, պատմական զարգացմանը, ժողովրդագրական առանձնահատկություններին, քաղաքական կարգավիճակի շուրջ ձևավորված գործընթացներին և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև երկարատև հակամարտությանը։ Նյութում կարող են ներկայացվել տարածաշրջանի պատմական և քաղաքական նշանակությունը, խորհրդային ժամանակաշրջանի վարչական առանձնահատկությունները, Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական զարգացումները, ինչպես նաև հակամարտության կարգավորման ուղղությամբ իրականացված միջազգային ջանքերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի բնակչությանը, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակին, մշակութային ժառանգությանը և անվտանգային խնդիրներին։ Պրոֆիլային ձևաչափը հնարավորություն է տալիս համառոտ ներկայացնելու հակամարտության հիմնական փուլերը, ներգրավված կողմերի դիրքորոշումները և տարածաշրջանի շուրջ միջազգային քաղաքականության կարևորագույն ասպեկտները՝ առանց թեման սահմանափակելու միայն ռազմական զարգացումներով։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հարավային Կովկասի, միջազգային հարաբերությունների, աշխարհաքաղաքականության, հակամարտությունների ուսումնասիրության և տարածաշրջանային անվտանգության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես սկզբնական տեղեկատվական աղբյուր՝ տարածաշրջանի պատմական և քաղաքական համատեքստը հասկանալու և ավելի խոր ուսումնասիրություններ իրականացնելու համար։

Информатика

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գիտելիքների ձեռքբերման, կառուցվածքավորման և գործնական կիրառման համար նախատեսված ալգորիթմների ու ծրագրային միջոցների հետազոտմանը և մշակմանը։ Ուսումնասիրվում են տարբեր աղբյուրներից տվյալների ու փաստերի հավաքագրման, դրանց մշակման, փոխկապակցման և մեքենայական ներկայացման մեթոդները՝ հետագա խնդիրների լուծման համար կիրառելի գիտելիքային համակարգ ձևավորելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտելիքների ներկայացման կառուցվածքներին, տրամաբանական եզրակացությունների ձևավորման մեխանիզմներին, տեղեկատվության որոնման և ընտրության ալգորիթմներին, ինչպես նաև ծրագրային համակարգում կուտակված գիտելիքների արդյունավետ օգտագործմանը։ Քննարկվում են տվյալների ծավալի աճի, հակասական կամ ոչ ամբողջական տեղեկատվության մշակման և անհրաժեշտ գիտելիքի արագ հայտնաբերման հետ կապված խնդիրները։ Դիտարկվում են ալգորիթմների արդյունավետության գնահատման, ծրագրային իրականացման և տարբեր պայմաններում դրանց աշխատանքի համեմատման մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում մշակված մեթոդների կիրառմանը դիմադրության հետ կապված խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է համապատասխան տվյալների հիման վրա կատարել հաշվարկներ, գնահատումներ կամ որոշումների ընտրություն։ Աշխատանքը կարող է նպաստել գիտելիքահեն ծրագրային համակարգերի կատարելագործմանը, խնդիրների լուծման գործընթացների ավտոմատացմանը և հաշվարկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ծրագրավորողների, համակարգչային գիտությունների մասնագետների, արհեստական բանականության հետազոտողների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում՝ Լոս Անջելեսում, Թեհրանում և Բեյրութում, սոցիալական փոփոխությունների և էթնոսոցիոլոգիական պրոցեսների ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են սփյուռքի բնակչության սոցիալական կառուցվածքի, կրթության, զբաղվածության, տնտեսական գործունեության և մշակութային ինքնության փոփոխությունները՝ ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև գնահատվում են համաճարակային, քաղաքական և աշխարհաքաղաքական գործոնների ազդեցությունը համայնքների սոցիալական դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է համայնքային ինքնակարգավորման մեխանիզմները, միջսերնդային հարաբերությունների առանձնահատկությունները, համակեցության և համախմբվածության գործոնները, ինչպես նաև սփյուռքի հայկականության պահպանման մարտահրավերները տարբեր երկրներում։ Նյութը հիմնված է հետազոտական էթնոսոցիոլոգիակա