Վիկտոր Համբարձումյան

Право

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի մեջ առկա բացերի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով տեսական մոտեցումները և իրավակիրառ պրակտիկայի խնդիրները։ Այն անդրադառնում է այն իրավիճակներին, երբ գործող իրավական նորմերը չեն կարգավորում հասարակական հարաբերությունների կոնկրետ դրսևորումները, ամբողջական չեն կամ չեն ապահովում առաջացած իրավական խնդրի արդյունավետ լուծումը։ Աշխատության շրջանակում բացահայտվում են իրավունքի բացերի հասկացությունը, դրանց առաջացման պատճառները, տեսակները, առանձնահատկությունները և իրավական համակարգում դրանց դրսևորման ձևերը։ Քննարկվում է նաև իրավական կարգավորման բացի և հարակից երևույթների տարբերակման խնդիրը՝ ընդգծելով այն հանգամանքը, որ յուրաքանչյուր չկարգավորված իրավիճակ ինքնաբերաբար չի կարող դիտարկվել որպես իրավական բաց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բացերի հայտնաբերման և հաղթահարման մեխանիզմներին, այդ թվում՝ իրավական անալոգիայի, օրենքի անալոգիայի, իրավունքի անալոգիայի, իրավական մեկնաբանության և օրենսդրական կատարելագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ինչպես իրավաստեղծ գործունեության, այնպես էլ դատարանների և իրավակիրառ այլ մարմինների դերը՝ իրավական անորոշությունները նվազեցնելու և առկա կարգավորման թերությունները գործնականում հաղթահարելու հարցում։ Աշխատության մեջ ներկայացվող տեսական դրույթները կապվում են իրավակիրառ պրակտիկայի հետ՝ հնարավորություն տալով գնահատել, թե իրավունքի բացերն ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջացնել անձանց իրավունքների պաշտպանության, իրավական որոշակիության, արդարադատության արդյունավետության և իրավական հարաբերությունների կանխատեսելիության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ամբողջական պատկերացում ձևավորել իրավունքի բացերի էության և դրանց հաղթահարման ուղիների վերաբերյալ՝ միաժամանակ ընդգծելով օրենսդրության շարունակական կատարելագործման, իրավական նորմերի հստակեցման և իրավակիրառ պրակտիկայի միասնականության անհրաժեշտությունը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական տրամաբանության որոշ ֆորմալ համակարգերում արտածումների բարդության քանակական գնահատականների ուսումնասիրությանը և դրանց ճշգրտմանը։ Հետազոտության շրջանակում արտածումը դիտարկվում է որպես նախապես սահմանված աքսիոմների, կանոնների և տրամաբանական գործողությունների միջոցով որևէ բանաձևի կամ պնդման ապացուցման կառուցվածքային գործընթաց, իսկ դրա բարդությունը գնահատվում է համապատասխան չափանիշների օգնությամբ։ Այդպիսի չափանիշներ կարող են լինել արտածման երկարությունը, օգտագործված քայլերի քանակը, բանաձևերի կառուցվածքային չափերը, ապացույցի խորությունը կամ դրա իրականացման համար անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արդեն հայտնի վերին և ստորին սահմանների բարելավմանը՝ նպատակ ունենալով առավել ճշգրիտ նկարագրել տարբեր դասերի բանաձևերի ապացուցման համար անհրաժեշտ ռեսուրսները։ Քննվում են տարբեր տրամաբանական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը արտածումների չափերի վրա։ Կարևորվում է այն հարցը, թե որոշակի ապացուցողական համակարգում հնարավոր է արդյոք կառուցել էապես ավելի կարճ արտածում, ինչպես են տարբեր արտածման կանոնները փոխում ապացույցների բարդությունը և ինչպիսի սահմանափակումներ են առաջանում առանձին բանաձևերի կամ բանաձևերի ընտանիքների դեպքում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել կոմբինատորային, ալգորիթմական և ասիմպտոտիկ վերլուծության մեթոդներ, որոնց միջոցով համեմատվում են արտածումների չափերը և ստացվում դրանց աճի վերաբերյալ գնահատականներ։ Առանձին նշանակություն ունի ստորին գնահատականների ստացումը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ցույց տալու, որ որոշ պնդումների համար սահմանված բարդությունից ավելի պարզ կամ կարճ ապացույց տվյալ համակարգում հնարավոր չէ ստանալ։ Վերին գնահատականները, իրենց հերթին, կարող են կառուցողականորեն ցույց տալ որոշակի սահմաններում ապացույցների գոյությունը։ Այս երկու ուղղությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել հայտնի գնահատականների միջև տարբերությունը և ավելի ճշգրիտ բնութագրել ուսումնասիրվող համակարգերի ապացուցողական հնարավորությունները։ Քննվում են նաև տարբեր համակարգերի միջև արտածումների փոխակերպման և մոդելավորման հարցերը, որոնք կարևոր են դրանց արդյունավետության համեմատական գնահատման համար։ Նման խնդիրները սերտորեն կապված են ապացույցների բարդության տեսության, հաշվողական բարդության և ավտոմատացված թեորեմների ապացուցման հետ, քանի որ ֆորմալ ապացույցների չափը կարող է անմիջականորեն ազդել դրանց որոնման ու ստուգման համար անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսների վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել ֆորմալ տրամաբանական համակարգերի կառուցվածքային հատկությունների առավել խոր ընկալմանը և ապացույցների արդյունավետության վերաբերյալ տեսական սահմանների ճշգրտմանը։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական տրամաբանության, տեսական ինֆորմատիկայի, հաշվողական բարդության և ապացույցների տեսության ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։

Медицина

Այս թեման վերաբերում է բժշկության և կենսաբանական գիտությունների մի կարևոր ոլորտի՝ ախտաբանական պրոցեսների (հիվանդությունների) ծագման, զարգացման և ընթացքի ընդհանուր օրենքների ուսումնասիրությանը մարդու և կենդանու օրգանիզմում։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես և ինչ հանգամանքներում առողջ գործընթացները անցնում են հիվանդության, ինչպես է զարգանում հիվանդությունը, և ինչպիսի մեխանիզմներով է այն ազդում օրգանիզմի վրա։ Գիտությունը նպաստում է հիվանդությունների կանխարգելման, ճիշտ ախտորոշման, բուժման և վերականգնման գործընթացների կազմակերպմանը՝ հիմնված հիվանդությունների ընդհանուր սկզբունքների և կենսաբանական հիմքերի վրա։ Այս թեման կարևոր է ինչպես բժիշկների, այնպես էլ կենսաբանների, դեղագետների և այլ առողջապահական ոլորտների մասնագետների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործության հոգեբանական և հոգեվերլուծական առանձնահատկությունների բացահայտմանը՝ գրողի գեղարվեստական աշխարհի ներքին կառուցվածքը, կերպարների հոգեբանական դրսևորումները և մարդկային վարքի խորքային շարժառիթները վերլուծելու նպատակով։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես են մարդու գիտակցական և ենթագիտակցական ապրումները, ներքին հակասությունները, ցանկությունները, վախերը, մեղքի զգացումը, տառապանքը, սերը, կորուստը և ինքնության որոնումը վերածվում գեղարվեստական պատկերների ու կերպարային համակարգերի։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Թումանյանի ստեղծագործությունը դիտարկել ոչ միայն ազգային բանահյուսական, սոցիալական և փիլիսոփայական համատեքստերում, այլև մարդու հոգեկանի խորքային շերտերի արտահայտության տեսանկյունից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի կերպարների հոգեբանական կառուցվածքին, նրանց ներքին մղումներին և արտաքին վարքի ու ներաշխարհի միջև առկա հարաբերություններին։ Կարող են ուսումնասիրվել մարդկային հարաբերությունների, ընտանեկան կապերի, սիրո, ծնողական զգացմունքների, սոցիալական ճնշումների և բարոյական ընտրության այնպիսի դրսևորումներ, որոնք բացահայտում են կերպարների հոգեկան բարդ աշխարհը։ Հոգեվերլուծական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև խորհրդանիշների, երազային կամ ենթագիտակցական պատկերների, կրկնվող մոտիվների և այլ խորքային իմաստային կառուցվածքների դերին։ Թումանյանի ստեղծագործություններում բնությունը, կենդանական աշխարհը, ճանապարհը, տունը, մութն ու լույսը, մահը և կյանքի շարունակականությունը կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես սյուժետային կամ գեղարվեստական բաղադրիչներ, այլև որպես հոգեբանական վիճակների ու ներքին գործընթացների խորհրդանշական արտահայտություններ։ Աշխատությունում կարևոր նշանակություն ունի նաև բանահյուսական նյութի և անհատական ստեղծագործական հոգեբանության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Թումանյանը հաճախ օգտագործում է ժողովրդական պատումներ, առասպելական ու հեքիաթային մոտիվներ, սակայն դրանք վերակազմավորում է՝ դրանց միջոցով արտահայտելով մարդու ներքին ապրումները, բարոյական հակասությունները և գոյաբանական հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև հեղինակի ստեղծագործության մեջ ողբերգականի և զավեշտականի համադրությունը՝ որպես մարդկային հոգեբանության հակասական կողմերի բացահայտման միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տառապանքի, կարեկցանքի, խղճի և արդարության թեմաներին, որոնք Թումանյանի գեղարվեստական աշխարհում հաճախ ձեռք են բերում ոչ միայն սոցիալական, այլև խորապես հոգեբանական նշանակություն։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև հեղինակի քնարական ստեղծագործությունների ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով անձնական զգացմունքի, ինքնախորհրդածության, միայնության, սիրո և հոգևոր որոնման արտահայտությունները։ Այս համատեքստում գրական տեքստը դիտարկվում է որպես ներաշխարհի բացահայտման միջոց, որտեղ արտաքին իրադարձությունները հաճախ զուգահեռվում են կերպարի կամ քնարական հերոսի ներքին փոփոխությունների հետ։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է հոգեբանական վերլուծության և հոգեվերլուծական մեկնաբանության սահմանների տարբերակումը՝ խուսափելով կերպարների և հեղինակային աշխարհի պարզեցված մեկնաբանություններից և փորձելով դրանք դիտարկել գեղարվեստական ամբողջության մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, հոգեբանության և հոգեվերլուծության մասնագետներին, հայ գրականության հետազոտողներին, մշակութաբաններին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Թումանյանի ստեղծագործությունը ներկայացնում է որպես մարդկային հոգեկանի բազմաշերտ արտահայտության հարուստ գեղարվեստական համակարգ՝ բացահայտելով նրա կերպարների ներքին աշխարհը, ենթագիտակցական մղումները, հոգեբանական հակասությունները և խորհրդանշական կառուցվածքները և ցույց տալով, թե ինչպես են այդ բաղադրիչները ձևավորում գրողի ստեղծագործության խորքային գեղագիտական ու փիլիսոփայական նշանակությունը։

Лингвистика

Ռուբեն Սևակի խոսքարվեստը առանձնանում է քնարականության բարձր աստիճանով, ներքին լարվածությամբ և զգացմունքային խորությամբ, որտեղ լեզուն ծառայում է ոչ միայն պատկեր ստեղծելուն, այլև հոգեբանական վիճակների նուրբ բացահայտմանը։ Նրա ստեղծագործական խոսքը կառուցված է երաժշտական ռիթմի, պատկերային խտության և արտահայտչական համարձակության վրա, ինչը բնորոշ է վաղ 20-րդ դարի արևմտահայ պոեզիայի նորարարական ուղղություններին։ Սևակի լեզվամտածողության մեջ կարևոր տեղ ունեն հակադրությունները՝ կյանք և մահ, գեղեցկություն և կործանում, սեր և տառապանք, որոնք հաճախ արտահայտվում են հակիրճ, բայց հզոր պատկերներով։ Նրա խոսքարվեստը միաժամանակ միավորում է դասական գրական հայերենին բնորոշ հղկվածությունը և ժամանակի խոսակցական շերտերից եկող կենդանի արտահայտչաձևերը՝ ստեղծելով ոճական բազմաշերտություն։ Բնորոշ է նաև խորհրդանշական մտածողությունը, որտեղ առարկաներն ու երևույթները հաճախ ունենում են երկրորդական, խորքային իմաստներ՝ վերածվելով հոգևոր կամ գոյաբանական խորհրդանիշների։ Ռուբեն Սևակի լեզուն հագեցած է ներքին դրամատիզմով, որը ուժեղացնում է նրա բանաստեղծությունների էմոցիոնալ ազդեցությունը և ընթերցողի վրա թողնում տևական տպավորություն՝ համադրելով քնարական նրբությունը և ողբերգական աշխարհընկալումը։