Взаимосвязь неадекватной самооценки агрессивности младших подростков психологические пути их преодоления

Литература

Հրատարակությունը ներկայացնում է Թովմաս անունով հերոսի և նրա բնակավայրի շուրջ ձևավորված պատմողական ստեղծագործություն։ Վերնագրի հիման վրա այն կարելի է դասել գեղարվեստական արձակի շարքին, իսկ եղբոր կերպարի և տնակի պատկերումը կարող է առնչվել ընտանեկան միջավայրի, մարդկային հարաբերությունների և առօրյա կյանքի թեմաներին։ XIX դարի հայերեն գրականության մեջ նմանատիպ փոքրածավալ հրատարակությունները հաճախ նպաստել են ընթերցանության տարածմանը և գեղարվեստական պատումի միջոցով բարոյական ու հասարակական պատկերացումների փոխանցմանը։ Դրանք կարող էին նախատեսված լինել նաև երիտասարդ ընթերցողների համար՝ ներկայացնելով պարզ, մատչելի լեզվով շարադրված պատմություններ և մարդկային վարքագծի օրինակներ։ Ստեղծագործության կոնկրետ սյուժեն և սկզբնաղբյուրը միայն մատենագիտական տվյալներով հստակեցնել հնարավոր չէ, ուստի այն առավել նպատակահարմար է դիտարկել որպես XIX դարի հայերեն պատմողական գրականության նմուշ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում Թիֆլիսի հայ տպագրական միջավայրի, հայ ընթերցողական մշակույթի և ժամանակաշրջանի գեղարվեստական ու դաստիարակչական գրականության ուսումնասիրության համար։

Лингвистика

Այս գիրքը նվիրված է Մանուջանի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրա հնչյունական, բառապաշարային, քերականական և լեզվամշակութային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են բարբառի ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրա կապը հայերենի այլ բարբառների հետ, ինչպես նաև այն լեզվական առանձնահատկությունները, որոնք արտացոլում են տվյալ բնակավայրի պատմությունն ու մշակութային միջավայրը։ Գրքում ներկայացված են բարբառային խոսքի օրինակներ, լեզվաբանական դիտարկումներ և գիտական վերլուծություններ, որոնք նպաստում են հայ բարբառագիտության զարգացմանն ու լեզվական ժառանգության պահպանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, պատմաբանների, ազգագրագետների, ուսանողների և հայերենի բարբառներով հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար։

Культура

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Արագած լեռնազանգվածի տարածքում բրոնզի դարաշրջանում ձևավորված ամրոց-բնակատեղիների ճարտարապետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այդ հնագույն բնակավայրերի կառուցվածքային, տարածական և պաշտպանական առանձնահատկությունները, ուսումնասիրել դրանց ձևավորման օրինաչափությունները և տեղը տարածաշրջանի հնագույն ճարտարապետության զարգացման պատմության մեջ։ Աշխատանքի շրջանակում ամրոց-բնակատեղիները դիտարկվում են որպես բնակելի, տնտեսական և պաշտպանական գործառույթները համատեղող համալիրներ, որոնց կառուցվածքը պայմանավորված է ինչպես բնական միջավայրով, այնպես էլ տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և ռազմական պահանջներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամրոցների տեղադրությանը՝ հաշվի առնելով լեռնային ռելիեֆը, բնական բարձրությունները, տեսանելիության պայմանները, ջրային աղբյուրների հասանելիությունը և տարածքի ռազմավարական նշանակությունը։ Այս գործոնների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու են հնագույն բնակավայրերը կառուցվել տվյալ վայրերում և ինչպես են բնական պայմանները ներառվել պաշտպանական ու քաղաքաշինական լուծումների մեջ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ամրոց-բնակատեղիների հատակագծային կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Կարող են վերլուծվել պաշտպանական պարիսպների և աշտարակների կառուցվածքը, մուտքերի կազմակերպումը, բնակելի և տնտեսական տարածքների փոխհարաբերությունը, ներքին անցուղիները և բնակավայրի ընդհանուր տարածական կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի շինարարական տեխնիկայի և օգտագործված նյութերի ուսումնասիրությունը։ Քարե պատերի կառուցման եղանակները, դրանց հաստությունը, շարվածքի առանձնահատկությունները և տեղական շինանյութերի օգտագործումը կարող են տեղեկություններ տալ բրոնզի դարի շինարարական մշակույթի և տեխնիկական հնարավորությունների մասին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև բնակելի կառույցների տիպաբանությունը, դրանց չափերը, հատակագծային լուծումները և կենցաղային գործառույթները։ Բնակելի, պահեստային, արտադրական և պաշտամունքային տարածքների հնարավոր տարբերակումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու բնակավայրերի ներքին կազմակերպման և բնակչության կենսակերպի որոշ առանձնահատկություններ։ Արագածի տարածաշրջանի ամրոց-բնակատեղիների համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել տարբեր հուշարձանների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ցույց տալ ճարտարապետական ձևերի զարգացման ու տեղայնացման գործընթացները։ Կարևոր է նաև այդ հուշարձանների դիտարկումը Հայաստանի և Հայկական լեռնաշխարհի բրոնզեդարյան այլ ամրոցների ու բնակավայրերի համատեքստում՝ տարածաշրջանային փոխազդեցությունների և ընդհանուր մշակութային միտումների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմքը կարող են կազմել հնագիտական պեղումների արդյունքները, ճարտարապետական չափագրությունները, հատակագծերը, լուսանկարները, հնագիտական նյութերը և պատմամշակութային համեմատական տվյալները։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական կերպով վերականգնել ամրոց-բնակատեղիների կառուցվածքն ու գործառույթը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ Հայաստանի հնագույն ճարտարապետության պատմության ուսումնասիրման, բրոնզի դարի բնակավայրերի տիպաբանության մշակման և հնագիտական ժառանգության պահպանության ու գիտական փաստագրման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Արագածի բրոնզեդարյան ամրոց-բնակատեղիների ճարտարապետական ինքնատիպությունը և դրանց նշանակությունը տարածաշրջանի վաղ քաղաքաշինական ու պաշտպանական մշակույթի զարգացման գործընթացում։

Экономика

Գիրքը նվիրված է զարգացող երկրներում արժույթի փոխարժեքի ձևավորման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են փոխարժեքի ձևավորման տեսական հիմքերը, արժութային շուկայի գործունեության սկզբունքները և այն ներքին ու արտաքին գործոնները, որոնք ազդում են ազգային արժույթի արժեքի փոփոխությունների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է դրամավարկային քաղաքականության, գնաճի, տոկոսադրույքների, վճարային հաշվեկշռի, արտաքին առևտրի, կապիտալի շարժի և միջազգային ֆինանսական շուկաների ազդեցությունը փոխարժեքի դինամիկայի վրա՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը Հայաստանի տնտեսության պայմաններում։ Գրքում քննարկվում են նաև փոխարժեքի տարբեր ռեժիմների առավելություններն ու սահմանափակումները, կենտրոնական բանկի դերը արժութային կայունության ապահովման գործում, ինչպես նաև ֆինանսատնտեսական ճգնաժամերի և գլոբալ տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը զարգացող երկրների արժութային քաղաքականության վրա։ Աշխատությունը ներառում է տեսական ընդհանրացումներ, վիճակագրական վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել արժութային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը և մակրոտնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և մակրոտնտեսական ու արժութային գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Այս հետազոտությունը վերաբերում է նուկլոնի (պրոտոնի կամ նեյտրոնի) սպինային կառուցվածքային ֆունկցիաների ուսումնասիրությանը և Գերասիմով–Դրելլ–Հերնի ընդհանրացված գումարման կանոնի փորձարարական ստուգմանը՝ հիմնվելով HERMES համագործակցության փորձարարական տվյալների վրա, որոնք ստացվել են էլեկտրոնների և նուկլոնների խորանիստ անկայուն ցրման գործընթացների վերլուծությամբ։ Աշխատության հիմնական նպատակն է հասկանալ, թե ինչպես է նուկլոնի ներսում քվարկների և գլյուոնների սպինային բաշխումը ձևավորում ընդհանուր սպինային կառուցվածքը, ինչպես նաև ստուգել տեսական կանխատեսումները քվանտային քրոմոդինամիկայի շրջանակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սպինային կառուցվածքային ֆունկցիաների՝ g₁ և g₂ քանակական նկարագրությանը, դրանց կախվածությանը կինեմատիկ փոփոխականներից, ինչպիսիք են Բյորկենի x փոփոխականը և փոխանցված իմպուլսի քառակուսին Q², ինչպես նաև դրանց ինտեգրալային կապերին Գերասիմով–Դրելլ–Հերնի գումարման կանոնի հետ, որը կապում է ցածր էներգիայի սփինային հատկությունները բարձր էներգիայի ցրման տվյալների հետ։ HERMES փորձի բարձր ճշգրտության տվյալների օգտագործումը թույլ է տալիս կատարել ավելի ճշգրիտ համեմատություն տեսության և փորձի միջև, գնահատել քվարկների սպինային ներդրումը նուկլոնի ընդհանուր սպինի մեջ և ուսումնասիրել գլյուոնային և ծովային քվարկների ազդեցությունը։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր դեր ունի մասնիկների ֆիզիկայի հիմնարար հարցերի լուծման մեջ, մասնավորապես՝ նուկլոնի ներքին կառուցվածքի և ուժեղ փոխազդեցության բնույթի ավելի խորը ընկալման համար։

Литература

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է 1990–2010 թվականներին հայ մանկական պոեզիայի զարգացման և առաջընթացի հիմնական միտումների ուսումնասիրությանը՝ այդ շրջանի գրական ստեղծագործությունների թեմատիկ, գաղափարական, ժանրային, լեզվական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների վերլուծության միջոցով։ Ժամանակաշրջանը հայ գրականության համար առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ 1990-ականների սկզբից հասարակական և քաղաքական համակարգի փոփոխությունները, Հայաստանի անկախացումը, տնտեսական դժվարությունները, արժեքային համակարգի վերափոխումը և մշակութային նոր պայմանների ձևավորումը անմիջականորեն անդրադարձան նաև մանկական գրականության վրա։ Այս համատեքստում մանկական պոեզիան աստիճանաբար դուրս եկավ նախկին գաղափարական կաղապարների գերակշռությունից և սկսեց ավելի ազատորեն արտահայտել երեխայի ներաշխարհը, անհատական փորձառությունը, երևակայությունը և ժամանակակից իրականության նկատմամբ վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը մանկական պոեզիայի թեմատիկ փոփոխությունների բացահայտումն է։ Նախկին շրջանին բնորոշ որոշ թեմաների կողքին ավելի մեծ տեղ ստացան ընտանիքը, մանկությունը, ընկերությունը, բնությունը, հայրենիքը, առօրյա կյանքը, խաղը, երևակայությունը և երեխայի անձնական ապրումները։ Միաժամանակ հայրենասիրական և ազգային թեմաները շարունակեցին պահպանել իրենց նշանակությունը, սակայն դրանց մատուցման ձևերը փոփոխվեցին։ Հայրենիքը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես վերացական գաղափար, այլև որպես երեխայի անմիջական կենսատարածք՝ ընտանիք, տուն, քաղաք, գյուղ, բնություն և հիշողություն։ 1990–2010 թվականների մանկական պոեզիայի կարևոր առանձնահատկություններից է երեխայի անհատականության նկատմամբ ուշադրության մեծացումը։ Բանաստեղծական ստեղծագործություններում երեխան ավելի հաճախ հանդես է գալիս որպես ինքնուրույն մտածող և զգացող անհատ, որի հարցերը, վախերը, ուրախությունները, երազանքներն ու հակասությունները դառնում են ստեղծագործության հիմնական նյութը։ Այս փոփոխությունը նպաստում է մանկական պոեզիայի հոգեբանական խորացմանը և մեծացնում դրա համապատասխանությունը երեխայի իրական ներաշխարհին։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մանկական պոեզիայի լեզվական և ոճական զարգացումը։ Նոր շրջանի հեղինակների ստեղծագործություններում նկատվում է խոսակցական լեզվի, կենդանի արտահայտությունների, հումորի, բառախաղերի և նորաբանությունների ավելի ազատ կիրառություն։ Բանաստեղծական խոսքը հաճախ դառնում է ավելի անմիջական և խաղային՝ համապատասխանելով երեխայի ընկալման առանձնահատկություններին։ Միաժամանակ պահպանվում են մանկական բանաստեղծությանը բնորոշ երաժշտականությունը, հանգավորումը, կրկնությունները, ռիթմիկ կառուցվածքները և պարզ, պատկերավոր խոսքը։ Խաղային սկզբունքը հատկապես կարևոր է այս շրջանի մանկական պոեզիայում։ Բառերի հնչյունային հնարավորությունների օգտագործումը, անսպասելի համադրությունները, զվարճալի իրավիճակները և երևակայական կերպարները ոչ միայն ստեղծում են գեղարվեստական հաճույք, այլև նպաստում են երեխայի լեզվական և երևակայական կարողությունների զարգացմանը։ Այդ պատճառով մանկական բանաստեղծությունը կարող է միաժամանակ ունենալ գեղագիտական, ճանաչողական և դաստիարակչական նշանակություն։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև բնության թեմայի զարգացումը։ Բնությունը մանկական պոեզիայում հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես նկարագրության առարկա, այլև որպես երեխայի հետ երկխոսող կենդանի աշխարհ։ Ծառերը, կենդանիները, արևը, անձրևը, եղանակային փոփոխությունները և տարվա եղանակները կարող են ստանալ մարդկային հատկանիշներ՝ ստեղծելով խաղային և հեքիաթային պատկերներ։ Այսպիսի մոտեցումը երեխային հնարավորություն է տալիս բնության երևույթները ընկալել հուզական և գեղարվեստական ձևով և միաժամանակ ձևավորում է շրջակա աշխարհի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունք։ 1990–2010 թվականների հասարակական իրականությունը նույնպես իր արտացոլումն է գտել մանկական գրականության մեջ։ Անկախության առաջին տարիների դժվարությունները, պատերազմի և խաղաղության թեմաները, սոցիալական խնդիրները և հասարակական փոփոխությունները որոշ ստեղծագործություններում ներկայացվել են երեխայի ընկալման համար հասանելի ձևերով։ Հատկապես կարևոր է այն հանգամանքը, որ բարդ հասարակական թեմաները մանկական պոեզիայում սովորաբար փոխանցվում են ոչ թե ուղղակի քարոզչական եղանակով, այլ զգացմունքային պատկերների, խորհրդանիշների, ընտանիքի և առօրյա կյանքի միջոցով։ Ժամանակաշրջանի առաջընթացի միտումներից է նաև ժանրային և ձևային բազմազանության ընդլայնումը։ Մանկական պոեզիան ներառում է քնարական բանաստեղծություններ, զվարճալի ու խաղային ստեղծագործություններ, հանելուկային և պատմողական բանաստեղծություններ, երկխոսություններ և այլ ձևեր։ Տարբեր ժանրերի համադրումը մեծացնում է ընթերցողական հետաքրքրությունը և հնարավորություն է տալիս նույն տարիքային խմբի համար ստեղծել տարբեր բարդության և բովանդակության գործեր։ Աշխատության կարևոր հարցերից է նաև մանկական գրականության և կրթական միջավայրի փոխհարաբերությունը։ Մանկական պոեզիան հաճախ օգտագործվում է դպրոցական և նախադպրոցական կրթության մեջ՝ լեզվի, ընթերցանության, արտասանության, հիշողության և գեղագիտական ճաշակի զարգացման նպատակով։ Հետևաբար գրական ստեղծագործության գեղարվեստական արժեքից բացի կարևոր է նաև դրա տարիքային համապատասխանությունը, լեզվի մատչելիությունը և երեխայի ճանաչողական ու հուզական զարգացման առանձնահատկությունների հաշվառումը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը 1990–2010 թվականների հայ մանկական պոեզիան դիտարկում է որպես փոփոխվող հասարակական և մշակութային միջավայրին արձագանքող գրական համակարգ։ Այդ շրջանում այն աստիճանաբար ձեռք է բերում թեմատիկ ավելի լայն ընդգրկում, արտահայտչական ավելի մեծ ազատություն, երեխայի ներաշխարհի նկատմամբ ավելի խոր հետաքրքրություն և լեզվական-գեղարվեստական նոր որոնումներ։ Միաժամանակ պահպանվում է ազգային մանկական գրականության ավանդույթների շարունակականությունը՝ ժողովրդական բանահյուսության, հայ դասական մանկական պոեզիայի և ազգային մշակութային պատկերների օգտագործման միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, ժամանակակից հայ գրականությամբ, մանկական գրականությամբ և գրական մանկավարժությամբ զբաղվող մասնագետներին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, մանկավարժներին, ուսանողներին և մանկական գրականության ընթերցողներին։