Ընտանիքի հոգեբանություն

История

Այս հրատարակությունը վերաբերում է Զեյթունի պատմությանն առնչվող դեպքերին և իրադարձություններին։ Զեյթունը Կիլիկիայի հայկական բնակավայրերից էր, որն առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայ ժողովրդի պատմական հիշողության մեջ՝ իր ինքնուրույնության ձգտումներով, տեղական կառավարման ավանդույթներով և Օսմանյան իշխանությունների հետ ունեցած բարդ հարաբերություններով։ Զեյթունի բնակչության հասարակական ու քաղաքական կյանքը ձևավորվել է տարածաշրջանի պատմական պայմանների, վարչական հարաբերությունների և հայ բնակչության իրավունքների պահպանման շուրջ ծավալված հակասությունների ազդեցությամբ։ Զեյթունի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է 19-րդ դարի հայ հասարակական կյանքի, տեղական ինքնակազմակերպման, ազգային ինքնագիտակցության և հայ բնակչության դիմադրության պատմական դրսևորումները հասկանալու համար։ Նման հրատարակությունները կարող են տեղեկություններ պահպանել տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառվող պատմական պատկերացումների և հասարակական արձագանքների մասին՝ նպաստելով ազգային պատմության վերաբերյալ տպագիր նյութերի ուսումնասիրությանը։ Թեև վերնագիրը չի հստակեցնում, թե հատկապես որ դեպքերն են ներկայացված, այն թույլ է տալիս գիրքը դիտարկել Զեյթունի պատմությանը նվիրված պատմական գրականության շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Կիլիկիայի հայկական բնակավայրերի անցյալով, 19-րդ դարի ազգային շարժումներով և հայ տպագիր պատմագրության զարգացմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական եկեղեցու հասարակական աղոթքների կազմակերպմանն ու ծիսական կարգին՝ ներկայացնելով եկեղեցական համայնքի համատեղ աղոթական կյանքի կանոնակարգված կառուցվածքը։ Այն պատկանում է հայ եկեղեցու ծիսական գրականության այն կարևոր տեսակին, որի նպատակն է ապահովել պաշտամունքային արարողությունների պատշաճ, միասնական և ավանդությանը համապատասխան կատարումը։ Հասարակական աղոթքը հայ քրիստոնեական ավանդության մեջ ոչ միայն անհատական հավատքի արտահայտություն է, այլև համայնքային կյանքի, հոգևոր հաղորդակցության և եկեղեցական միասնության պահպանման կարևոր միջոց։ Այդ առումով ժողովածուն առնչվում է եկեղեցական ժամերգություններին, աղոթական ընթերցումներին, հոգևոր երգեցողությանը և պաշտամունքի ընթացքում կիրառվող ծիսական կանոններին՝ նպաստելով դրանց հետևողական ու ներդաշնակ իրականացմանը։ Նմանատիպ ծիսական ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեն հոգևորականների պատրաստության, եկեղեցական սպասավորության կազմակերպման և ավանդական պաշտամունքային ձևերի պահպանման համար։ Դրանք արտացոլում են հայ եկեղեցու ծիսական ժառանգության համակարգված բնույթը, որտեղ աղոթքի հերթականությունը, տեքստերի կիրառությունը և արարողության ընթացքը կապված են դարերի ընթացքում ձևավորված հոգևոր սովորույթների հետ։ Գիրքը արժեքավոր է հայ եկեղեցագիտության, պատարագագիտության, ծիսագիտության և հայ հոգևոր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, հայ եկեղեցու պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայերեն եկեղեցական գրականության ու աղոթական ավանդույթի ուսումնասիրողներին։ Հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի նաև հայ գրքի պատմության մեջ՝ որպես եկեղեցական կյանքի կազմակերպմանն ու ծիսական ժառանգության փոխանցմանն ուղղված ծավալուն ձեռնարկի օրինակ։

Лингвистика

1892 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ Միհրան Փափազյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 78 էջից բաղկացած աշխատությունն ըստ վերնագրի քերականական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի լեզվական կանոնները ներկայացնել համառոտ և համակարգված ձևով։ Քերականական նման ձեռնարկները XIX դարի կրթական միջավայրում կարևոր նշանակություն ունեին՝ օգնելով սովորողներին հասկանալ լեզվի կառուցվածքը, բառերի կազմությունը, դրանց փոփոխության օրինաչափությունները և նախադասության կառուցման սկզբունքները։ «Նոր քերականություն» ձևակերպումը կարող է մատնանշել քերականական նյութի նորացված շարադրանք կամ տվյալ ժամանակաշրջանում կիրառվող ուսուցման մոտեցում, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել, թե հատկապես որ լեզվի քերականությանն է նվիրված գիրքը։ Հրատարակության վերնագրում լեզուն հստակ նշված չէ, ուստի այն առանց բնագրի ուսումնասիրության միանշանակ հայերենի քերականության դասագիրք համարելը ճիշտ չի լինի։ Կոստանդնուպոլիսը XIX դարում հայալեզու տպագրության, կրթական գործունեության և մտավոր կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Քաղաքում հրատարակվում էին դպրոցական դասագրքեր, լեզվական ձեռնարկներ և այլ ուսումնական նյութեր, որոնք նպաստում էին գրագիտության տարածմանը և լեզվական գիտելիքների համակարգմանը։ Գրքի համեմատաբար փոքր ծավալը թույլ է տալիս ենթադրել, որ այն նախատեսված է եղել հիմնական քերականական գիտելիքների ամփոփ ներկայացման համար, թեև դրա նպատակային լսարանը և կիրառման ոլորտը վերջնականապես պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բովանդակությունը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի վերջի լեզվական ուսումնական գրականության և Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

История

Աշխատությունը նվիրված է հայերի և Միջերկրածովյան աշխարհի միջև ձևավորված պատմական, մշակութային, առևտրային և հասարակական կապերի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հայկական ներկայությունը դիտարկելով միջերկրածովյան տարածքի փոխկապակցված պատմության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն ուղիներն ու միջավայրերն են, որոնց միջոցով հայկական համայնքները, վաճառականները, ճանապարհորդները, հոգևորականները և մշակութային գործիչները ներգրավվել են Միջերկրական ծովի ավազանի տարբեր հասարակությունների տնտեսական ու մշակութային կյանքում։ Քննվում են մարդկանց, ապրանքների, գաղափարների, գրքերի և մշակութային սովորույթների տեղաշարժերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ծովային և ցամաքային հաղորդակցությունները նպաստել տարբեր տարածաշրջանների միջև կապերի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայկական համայնքային կենտրոնների զարգացմանը, առևտրային ցանցերին, նավահանգստային քաղաքների հետ կապերին և սփյուռքյան հաստատությունների դերին հայկական ինքնության պահպանման ու միաժամանակ տեղական հասարակությունների հետ փոխգործակցության գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Կիլիկիայի, Լևանտի, Կոստանդնուպոլսի, իտալական քաղաքների և Միջերկրածովյան այլ կենտրոնների հետ հայկական աշխարհի հարաբերություններին՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց ունեցած նշանակության տեսանկյունից։ Կարևորվում է կրոնական և մշակութային հաստատությունների, կրթության, ձեռագրերի ու տպագիր գրքերի շրջանառության դերը, որոնց միջոցով ձևավորվել են մտավոր և մշակութային կապեր աշխարհագրորեն հեռու հայկական համայնքների միջև։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայկական սփյուռքի պատմության դիտարկումը ոչ միայն առանձին համայնքների պատմությունների հանրագումարի, այլև փոխկապակցված միջտարածաշրջանային ցանցերի համակարգի տեսանկյունից։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են հայերը պահպանել լեզվական, կրոնական և մշակութային առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ մասնակցելով բազմազգ քաղաքների տնտեսական ու հասարակական կյանքին։ Առևտրային փաստաթղթերը, ճանապարհորդական նկարագրությունները, նամակագրությունը, եկեղեցական և համայնքային նյութերը կարող են ծառայել որպես նման փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման կարևոր աղբյուրներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայկական սփյուռքի պատմության, միջերկրածովյան ուսումնասիրությունների, տնտեսական ու մշակութային պատմության մոտեցումները՝ հայկական աշխարհի և Միջերկրածովյան տարածաշրջանի միջև դարերի ընթացքում ձևավորված փոխադարձ կապերի ամբողջական պատկեր ստեղծելու նպատակով։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է փոքր բնակավայրերի և առանձին տեղակայված օբյեկտների խմելու ջրի մաքրման ու անվտանգ ջրամատակարարման կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն առանձնահատուկ պայմանները, որոնց պատճառով փոքր համայնքներում կենտրոնացված ջրամաքրման խոշոր համակարգերի կիրառումը կարող է լինել տեխնիկապես կամ տնտեսապես դժվար իրագործելի։ Քննության են առնվում ջրի աղբյուրների որակի փոփոխականությունը, բնական և մարդածին աղտոտման հնարավոր ազդեցությունները, ջրամատակարարման սահմանափակ ենթակառուցվածքները, փոքր ծավալներով սպառումը և համակարգերի շահագործման ու սպասարկման կազմակերպման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խմելու ջրի որակի գնահատման հիմնական ֆիզիկական, քիմիական և մանրէաբանական ցուցանիշներին, որոնց վերահսկումը կարևոր է բնակչության առողջության և ջրամատակարարման անվտանգության ապահովման համար։ Ուսումնասիրվում են ջրամաքրման տեխնոլոգիաների ընտրության ընդհանուր սկզբունքները՝ հաշվի առնելով սկզբնական ջրի հատկությունները, պահանջվող մաքրման մակարդակը, բնակավայրի չափը, էներգետիկ և տնտեսական հնարավորությունները, ինչպես նաև համակարգի երկարաժամկետ շահագործման պայմանները։ Կարևորվում են փոքրածավալ և տեղային ջրամաքրման համակարգերը, որոնք կարող են կիրառվել հեռավոր բնակավայրերում, առանձին շենքերում կամ կենտրոնացված ջրամատակարարման ցանցից դուրս գտնվող օբյեկտներում։ Հետազոտության մեջ կարող են համեմատվել մեխանիկական, ֆիզիկաքիմիական, թաղանթային և ախտահանման տարբեր մոտեցումների կիրառելիության ընդհանուր առանձնահատկությունները՝ առանց որևէ տեխնոլոգիա բոլոր պայմանների համար համընդհանուր լուծում դիտարկելու։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգերի հուսալիության, սպասարկման պարզության, էներգասպառման, տնտեսական արդյունավետության և առաջացող մնացորդների անվտանգ կառավարման գնահատումը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ջրի որակի շարունակական վերահսկման և տեխնիկական սպասարկման անհրաժեշտությանը, քանի որ նույնիսկ արդյունավետ մաքրման տեխնոլոգիան կարող է չապահովել կայուն արդյունք ոչ պատշաճ շահագործման պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ջրամատակարարման, ջրամաքրման, բնապահպանական ճարտարագիտության և հանրային առողջության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել փոքր բնակավայրերի և առանձին օբյեկտների համար անվտանգ, հուսալի և տնտեսապես իրագործելի խմելու ջրի մաքրման համակարգերի զարգացման սկզբունքները։

Другие предметы

Գրադարանագիտական և մեթոդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գրադարանային հավաքածուների կենտրոնացված համալրման կազմակերպման սկզբունքների, ձևերի և գործնական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրականության և այլ տեղեկատվական նյութերի ընտրության, ձեռքբերման, հաշվառման ու գրադարանների միջև բաշխման գործընթացները՝ միասնական համակարգի շրջանակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համալրման պլանավորմանը, գրադարանների պահանջարկի ուսումնասիրմանը, անհրաժեշտ հրատարակությունների ընտրության չափանիշներին և մատենագիտական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործմանը։ Վերլուծվում են կենտրոնացված աշխատանքի կազմակերպական կառուցվածքը, պատասխանատու ստորաբաժանումների գործառույթները և տարբեր գրադարանների միջև համագործակցության մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև հավաքածուների թեմատիկ համապատասխանության, կրկնօրինակների կարգավորման, ֆինանսական միջոցների արդյունավետ օգտագործման և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու գրադարանային հավաքածուների ձևավորման և համալրման գործընթացի արդյունավետ կառավարման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, գրադարանային գործի կազմակերպիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։