Զոհրապ. Երկեր

Экология

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները ժամանակակից աշխարհի ամենալուրջ բնապահպանական խնդիրներից են, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու առողջության, էկոհամակարգերի կայունության և կլիմայի փոփոխության վրա։ Մթնոլորտի աղտոտումը տեղի է ունենում, երբ օդ են արտանետվում վնասակար նյութեր՝ գազեր, փոշի, քիմիական միացություններ և աէրոզոլներ, որոնք փոխում են օդի բնական կազմը։ Աղտոտման հիմնական աղբյուրներն են արդյունաբերական ձեռնարկությունները, ավտոմոբիլային տրանսպորտը, էներգետիկ կայանները և կենցաղային վառելիքի այրումը։ Այս աղբյուրներից արտանետվող նյութերը, օրինակ՝ ածխաթթու գազը, ազոտի օքսիդները, ծծմբի միացությունները և մանր փոշին, առաջացնում են օդի որակի վատթարացում և տարբեր հիվանդություններ։ Մթնոլորտի աղտոտումը հանգեցնում է շնչառական համակարգի հիվանդությունների աճի, սրտանոթային խնդիրների և իմունային համակարգի թուլացման։ Բացի առողջական հետևանքներից, այն ունի նաև գլոբալ ազդեցություն՝ նպաստելով ջերմոցային էֆեկտի ուժեղացմանը և կլիմայական փոփոխություններին, ինչի հետևանքով ավելանում են բնական աղետները, ջերմաստիճանի տատանումները և սառցադաշտերի հալումը։ Աղտոտման խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է զարգացնել մաքուր էներգիայի աղբյուրներ, նվազեցնել հանածո վառելիքի օգտագործումը, կատարել արդյունաբերական արտանետումների վերահսկում և ընդլայնել կանաչ տարածքները։ Կարևոր է նաև միջազգային համագործակցությունը, քանի որ մթնոլորտային աղտոտումը գլոբալ բնույթի խնդիր է և չի սահմանափակվում մեկ երկրի տարածքով։ Այսպիսով, մթնոլորտի աղտոտման նվազեցումը համարվում է կայուն զարգացման և մարդկության առողջ ապագայի ապահովման հիմնական պայմաններից մեկը։

Финансы

Ֆինանսատնտեսագիտական և հաշվապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վարկային կազմակերպություններում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների հաշվառման, գնահատման և վերահսկողության համակարգերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների տնտեսական էությունը, դասակարգման սկզբունքները, սկզբնական ճանաչման, հետագա չափման և ֆինանսական հաշվետվություններում ներկայացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկարաժամկետ վարկերի, ֆինանսական ներդրումների, դեբիտորական պահանջների և այլ ֆինանսական գործիքների հաշվապահական հաշվառման կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են վարկային կազմակերպությունների ակտիվների որակի գնահատման, վարկային ռիսկերի կառավարման, հնարավոր կորուստների ճանաչման և ֆինանսական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև ներքին վերահսկողության մեխանիզմները, ֆինանսական գործառնությունների փաստաթղթավորումը, աուդիտորական ստուգումների կազմակերպումը և հաշվապահական հաշվառման միջազգային ստանդարտների կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական ակտիվների հաշվառման ավտոմատացման, վերահսկողական ընթացակարգերի կատարելագործման, ռիսկերի գնահատման մեթոդների զարգացման և կառավարչական տեղեկատվության որակի բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վարկային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, հաշվետվողականության թափանցիկության, ակտիվների արդյունավետ կառավարման և կարգավորող պահանջների պահպանման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական հաշվառման, աուդիտի, ֆինանսական վերահսկողության, վարկային կազմակերպությունների կառավարման և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է դատական նախադեպի էության, իրավական բնույթի և նորմատիվ կարգավորման համակարգում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել դատական նախադեպի՝ որպես իրավական կարգավորման գործիքի առանձնահատկությունները, դրա ձևավորման և կիրառման պայմանները, ինչպես նաև գնահատել դրա նշանակությունը իրավական համակարգի զարգացման և իրավական նորմերի մեկնաբանման գործընթացում։ Աշխատանքում դատական նախադեպը դիտարկվում է որպես դատական գործունեության արդյունքում ձևավորված իրավական դիրքորոշում կամ լուծում, որը հետագայում կարող է ուղղորդող կամ պարտադիր նշանակություն ունենալ համանման իրավական հարաբերությունների կարգավորման և դատական վեճերի լուծման ընթացքում՝ կախված տվյալ իրավական համակարգի առանձնահատկություններից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել դատական նախադեպի պատմական ձևավորման նախադրյալները և դրա զարգացման առանձնահատկությունները տարբեր իրավական ընտանիքներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլոսաքսոնական իրավական համակարգում նախադեպային իրավունքի ձևավորմանը, ինչպես նաև մայրցամաքային իրավական համակարգերում դատական պրակտիկայի և դատարանների իրավական դիրքորոշումների ազդեցությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դատական նախադեպի և օրենքի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքում կարող է վերլուծվել այն հարցը, թե ինչպես է դատարանը մեկնաբանում գործող իրավական նորմերը, լրացնում իրավական կարգավորման բացերը և ձևավորում այնպիսի դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ հետագա իրավակիրառ պրակտիկայի վրա։ Այս համատեքստում կարևորվում են իրավական որոշակիության, կանխատեսելիության, իրավահավասարության և արդարադատության արդյունավետության սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել դատական նախադեպի տեսակներին, դրա կիրառման սահմաններին և նախադեպային դիրքորոշման փոփոխության կամ վերանայման հնարավորություններին։ Կարևոր է նաև դատական նախադեպի և իրավական մեկնաբանության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ բարձրագույն դատական ատյանների որոշումները կարող են էական դեր ունենալ օրենքների և այլ իրավական ակտերի միասնական կիրառման ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր երկրների փորձին և միջազգային դատական մարմինների պրակտիկային՝ համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտելով դատական որոշումների իրավական նշանակության տարբեր մոդելները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգում դատական պրակտիկայի դերին, հատկապես բարձրագույն դատական ատյանների և սահմանադրական արդարադատության մարմնի իրավական դիրքորոշումների նշանակությանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև դատական նախադեպի կիրառման առավելություններն ու հնարավոր սահմանափակումները։ Դրա առավելություններից կարող են լինել իրավական նորմերի ճկուն մեկնաբանությունը, իրավակիրառ պրակտիկայի միասնականության ապահովումը, իրավական բացերի հաղթահարումը և նոր հասարակական հարաբերություններին իրավունքի արագ հարմարվելու հնարավորությունը։ Միաժամանակ կարող են քննարկվել դատական իշխանության կողմից իրավաստեղծ գործունեության սահմանների, իշխանությունների տարանջատման և դատական հայեցողության շրջանակների վերաբերյալ տեսական ու գործնական խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել դատական նախադեպի իրավական բնույթի առավել հստակ ընկալմանը, դրա տեղին ու սահմաններին նորմատիվ կարգավորման համակարգում և դատարանների իրավական դիրքորոշումների դերի գնահատմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների և իրավունքի տեսության ու դատական պրակտիկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արտամարմնային բեղմնավորման ծրագրերի իրականացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը տարբեր ծագման ձվարանային ցածր պաշար ունեցող կանանց շրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է ձվարանային պաշարի նվազման պատճառները, դրանց ազդեցությունը վերարտադրողական հնարավորությունների վրա և գնահատում է բուժման տարբեր մարտավարությունների արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով հիվանդների անհատական կլինիկական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ձվարանների ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման ժամանակակից մեթոդները, հորմոնային և կլինիկական ցուցանիշների նշանակությունը, օվարիալ խթանման տարբեր սխեմաների կիրառման սկզբունքները, ինչպես նաև ձվաբջիջների ստացման, սաղմերի ձևավորման և հղիության հավանականության վրա ազդող գործոնների համակողմանի վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման անհատականացման, կլինիկական արդյունքների բարելավման, վերարտադրողական տեխնոլոգիաների արդյունավետության բարձրացման և հիվանդների համար առավել նպատակահարմար բուժական մոտեցումների ընտրությանը։ Աշխատությունը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, կլինիկական տվյալների վերլուծություն և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են օգտակար լինել վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, գինեկոլոգների, էմբրիոլոգների, գիտաշխատողների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են անպտղության բուժման և օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաների արդի հնարավորությունների ուսումնասիրությամբ։

Биология

Այս թեման վերաբերում է Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի բուսական ծածկույթի և տեսակային կազմի ուսումնասիրությանը, որտեղ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի բնական պայմանների ազդեցությանը բույսերի բազմազանության վրա։ Այդ տարածքը բնութագրվում է լեռնային ռելիեֆով, համեմատաբար խոնավ կլիմայով և անտառային ու մարգագետնային էկոհամակարգերի խառնվածքով, ինչը ստեղծում է բարենպաստ պայմաններ հարուստ ֆլորայի ձևավորման համար։ Այստեղ հանդիպում են ինչպես լայնատերև անտառների բնորոշ տեսակներ՝ կաղնի, բոխի, հացենի և թխկի, այնպես էլ ենթալպյան և ալպյան գոտիներին բնորոշ խոտաբույսեր ու թփուտային ձևեր, որոնք հարմարված են ավելի խիստ կլիմայական պայմաններին։ Տարածաշրջանի բուսականությունը ունի խառը կազմ՝ ընդգրկելով ինչպես Կովկասյան տարածաշրջանին հատուկ էնդեմիկ տեսակներ, այնպես էլ ավելի լայն տարածում ունեցող բույսեր, որոնք միասին ձևավորում են բարդ և բազմաշերտ էկոհամակարգ։ Արևելյան հատվածում առանձնապես նկատելի է բուսական գոտիականության փոփոխությունը բարձրության աճին զուգընթաց, որտեղ անտառային գոտին աստիճանաբար փոխարինվում է մարգագետնային և քարքարոտ լանդշաֆտներին հարմարված բուսականությամբ։ Այս բազմազանությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն գիտական ուսումնասիրությունների, այլ նաև բնապահպանական պահպանության և կենսաբազմազանության պահպանման տեսանկյունից։

Другие предметы

Հրատարակությունը ներկայացնում է հանձնարարական մատենագիտական նյութ, որի նպատակն է համակարգված ձևով կողմնորոշել ընթերցողին մարքսիստական և լենինյան տեսության ձևավորմանն ու զարգացմանը վերաբերող սկզբնաղբյուրների, ուսումնասիրությունների և մեկնաբանական գրականության շրջանակում։ Այն կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես գաղափարախոսական բնույթի գրականության ուղեցույց, այլև որպես որոշակի պատմական ժամանակաշրջանի գրադարանային, կրթական և քաղաքական լուսավորության համակարգը բնութագրող աղբյուր։ Նյութում գրականությունը կարող է դասակարգվել ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ փիլիսոփայություն, քաղաքական տնտեսագիտություն, հասարակության և պատմության մեկնաբանություն, դասակարգային հարաբերություններ, պետության ու քաղաքական կազմակերպությունների վերաբերյալ տեսություններ և սոցիալ-տնտեսական զարգացման հարցեր։ Հանձնարարական ցանկի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե տվյալ ժամանակաշրջանում որ աշխատություններն էին ընտրվում որպես հիմնական ընթերցանության նյութ, ինչ հաջորդականությամբ էր առաջարկվում դրանց ուսումնասիրությունը և ինչ լրացուցիչ մեկնաբանական աղբյուրներ էին ներառվում ընթերցանության շրջանակում։ Մատենագիտական տեսանկյունից կարևոր են գրքերի և հոդվածների ընտրության սկզբունքները, դրանց թեմատիկ խմբավորումը, bibliographic նկարագրությունների կառուցվածքը և ընթերցողական տարբեր խմբերի համար նյութի ներկայացման եղանակները։ Միաժամանակ հրատարակությունը կարող է օգտագործվել խորհրդային ժամանակաշրջանի մտավոր և կրթական միջավայրի ուսումնասիրության համար, քանի որ նման ցանկերը արտացոլում են ժամանակի պաշտոնական ուսումնական ու գաղափարական առաջնահերթությունները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նաև գրադարանների դերը քաղաքական և հասարակագիտական գրականության տարածման, ընթերցանության կազմակերպման և կրթական ծրագրերի սպասարկման գործում։ Պատմական աղբյուրի քննության ժամանակ կարևոր է հաշվի առնել կազմման ժամանակաշրջանի քաղաքական և գաղափարական համատեքստը, քանի որ գրականության ընտրությունը կարող էր պայմանավորված լինել տվյալ ժամանակի հաստատված կրթական չափանիշներով ու պաշտոնական մոտեցումներով։ Հրատարակությունն արժեքավոր է մատենագիտության, գրադարանագիտության, քաղաքական գաղափարների պատմության և խորհրդային կրթամշակութային քաղաքականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալ ոչ միայն առաջարկվող գրականության շրջանակը, այլև այն սկզբունքները, որոնցով հասարակագիտական ու քաղաքական ընթերցանությունը կազմակերպվում և ուղղորդվում էր տվյալ ժամանակաշրջանում։