Զորակոչիկների ֆիզիկական պատրաստականության վիճակը և կատարելագործման ուղիները

Другие предметы

Այս աշխատությունը նվիրված է Կարսում իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքների և այդ ընթացքում հայտնաբերված IX դարի հայկական արձանագրության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ Կարսը վաղ միջնադարում եղել է Վանանդ գավառի և Շիրակի տարածաշրջանի կարևորագույն ռազմաքաղաքական կենտրոններից մեկը, իսկ IX–X դարերում աստիճանաբար վերածվել է Բագրատունյաց Հայաստանի նշանակալի կենտրոնի։ Աշխատության առանցքում դրված հնագիտական նյութի և վիմագրական աղբյուրի համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել քաղաքի պատմական զարգացման, իշխանական տների հարաբերությունների և IX դարի վերջի քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ։ Կարսի միջնաբերդը և քաղաքի ռազմավարական դիրքը նրան առանձնահատուկ նշանակություն էին հաղորդում, քանի որ այն վերահսկում էր Շիրակի մատույցները և կարևոր դեր ուներ տարածաշրջանի պաշտպանական համակարգում։ IX դարի վերջին Կարսը կապված էր Վանանդի հին իշխանական տոհմի և Բագրատունիների միջև իշխանության վերադասավորումների հետ։ 888 թվականին Վանանդի իշխան Սահակ Մլեհի ապստամբությունից հետո Վանանդը Կարսով միացվեց Բագրատունիների տիրույթներին, իսկ Աբաս սպարապետը Կարսն ամրացրեց և այնտեղ պալատ կառուցեց՝ քաղաքը դարձնելով հայոց սպարապետների նստավայր։ Հնագիտական պեղումների նշանակությունը հենց այս պատմական միջավայրի նյութական վկայությունները բացահայտելու մեջ է։ Պեղումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել քաղաքի կառուցապատումը, պաշտպանական կառույցները, եկեղեցական և աշխարհիկ շինությունները, շինարարական տեխնիկան, օգտագործված նյութերը և տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային շերտերի փոխհարաբերությունը։ Նման նյութերը լրացնում են գրավոր աղբյուրները և թույլ են տալիս վերականգնել քաղաքի պատմական կերպարը ոչ միայն մատենագիտական հիշատակությունների, այլև անմիջական նյութական վկայությունների հիման վրա։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կապված է հայտնաբերված հայկական արձանագրության հետ։ Արձանագրությունը հայտնաբերվել է 1917 թվականին Կարսում՝ Սուրբ Առաքելոց Կաթողիկեի շենքի մոտ, և ըստ հետազոտական աղբյուրների՝ այն հայտնաբերել է Ս. Վ. Տեր-Ավետիսյանը։ Արձանագրության բովանդակությունը վերաբերում է Ատրներսեհի դստերը և Աբաս Հայոց սպարապետի կնոջը, դրանով իսկ կարևոր տեղեկություն հաղորդելով IX դարի վերջի իշխանական տոհմերի ազգակցական կապերի մասին։ Վիմագրական այս վկայությունը հատկապես արժեքավոր է պատմական անձանց նույնականացման և նրանց փոխհարաբերությունների վերականգնման տեսանկյունից։ Արձանագրության միջոցով հնարավոր է լրացնել պատմիչների հաղորդած տեղեկությունները և ավելի հստակեցնել Բագրատունիների ու հարակից իշխանական տների միջև գոյություն ունեցած ամուսնական ու քաղաքական կապերը։ Ատրներսեհի դստեր՝ Աբաս սպարապետի կնոջ լինելը կարևոր փաստ է, քանի որ այն վկայում է ոչ միայն ընտանեկան կապի, այլև ժամանակաշրջանի քաղաքական հարաբերությունների բնույթի մասին։ Հետագա պատմական աղբյուրներում նույնպես հիշատակվում է Ատրներսեհի և Աբասի փոխհարաբերությունների բարդ քաղաքական համատեքստը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես պատմական աղբյուրագիտության օրինակ, որտեղ հնագիտական նյութը և վիմագրական տվյալը համադրվում են մատենագիտական աղբյուրների հետ։ Այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս ստուգել կամ լրացնել պատմիչների տեղեկությունները, ճշգրտել անձանց անունները, տոհմական պատկանելությունը, պաշտոնները և պատմական իրադարձությունների ժամանակագրությունը։ Հատկապես վաղ միջնադարի ուսումնասիրության համար նման արձանագրությունները մեծ արժեք ունեն, քանի որ դրանք հաճախ ստեղծվել են հենց ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանում և անմիջականորեն կապված են կոնկրետ անձանց, շինությունների կամ իրադարձությունների հետ։ Կարսի պատմական նշանակությունը հետագայում ևս շարունակվել է․ X դարի առաջին կեսին քաղաքը դարձավ Բագրատունյաց թագավորության կարևոր կենտրոն, իսկ 929 թվականին Աբաս թագավորը այն դարձրեց թագավորանիստ և ամրացրեց միջնաբերդը։ 930–940 թվականներին այնտեղ կառուցվեց Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին, իսկ 961 թվականին Աշոտ Գ Ողորմածը արքունիքը տեղափոխեց Անի։ Այս հետագա զարգացումների ֆոնին IX դարի արձանագրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է քաղաքի՝ որպես Բագրատունյաց իշխանական կենտրոնի ձևավորման վաղ փուլի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ արձանագրությունը կարող է ծառայել որպես քաղաքական պատմության, տոհմաբանության և միջնադարյան հայկական վիմագրության ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իշխանական տիտղոսների կիրառությունը, ամուսնական դաշինքների դերը, Բագրատունյաց տոհմի ներքին հարաբերությունները և տարածաշրջանի իշխանական համակարգը։ Միաժամանակ պեղումների նյութերը կարող են պատկերացում տալ Կարսի քաղաքային մշակույթի և ճարտարապետական միջավայրի մասին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը Կարսի հնագիտական ուսումնասիրությունը և IX դարի հայկական արձանագրության հայտնաբերումն ու վերլուծությունը միավորում է մեկ պատմահնագիտական խնդրի շուրջ՝ բացահայտելու քաղաքի վաղ միջնադարյան նշանակությունը, Բագրատունյաց ժամանակաշրջանի քաղաքական ու տոհմական հարաբերությունները և նյութական ու վիմագրական աղբյուրների միջոցով լրացնելու Կարսի պատմության վերաբերյալ առկա գիտելիքները։

Литература

XX դ. արտասահմանյան դրամատուրգիա. Հատոր 1 աշխատությունը գրական ընտրանի է, որը ներկայացնում է 20-րդ դարի արտասահմանյան դրամատուրգիայի կարևորագույն նմուշների համակարգված հավաքածու՝ ընդգրկելով տարբեր ազգային թատրոնների զարգացումները և նորարարական միտումները, այն ցույց է տալիս, թե ինչպես են փոխվել դրամատուրգիական ձևերը դասական կառուցվածքներից դեպի մոդեռնիստական և էքսպերիմենտալ թատերական լեզու, որտեղ ավելի մեծ դեր են ստանում հոգեբանական խորությունը, սոցիալական խնդիրների արտացոլումը և բեմական արտահայտչական նոր միջոցները, գիրքը ընդգրկում է տարբեր հեղինակների պիեսներ, որոնք ներկայացնում են ժամանակի գաղափարական, քաղաքական և մշակութային փոփոխությունները՝ պատերազմների, սոցիալական ճգնաժամերի և նոր փիլիսոփայական հոսանքների ազդեցությամբ, միաժամանակ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հետևելու դրամատուրգիայի զարգացման ընդհանուր ուղուն և տարբեր երկրների թատերական ավանդույթների փոխազդեցությանը։

Литература

Այս աշխատությունը նվիրված է Վիլյամ Գոլդինգի ստեղծագործության փիլիսոփայական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա վեպերում մարդու բնության, բարու և չարի, բարոյական ընտրության, ազատության, պատասխանատվության և հասարակության կառուցվածքի վերաբերյալ բարձրացված հարցերի վրա։ Հետազոտության հիմքում Գոլդինգի գրական աշխարհընկալման վերլուծությունն է, որտեղ մարդը հաճախ ներկայացվում է բարդ ներքին հակասությունների մեջ՝ քաղաքակրթական նորմերի և բնազդային մղումների, անհատական ցանկությունների և հասարակական պատասխանատվության միջև։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել հեղինակի ստեղծագործությունների սյուժետային և կերպարային համակարգերը՝ բացահայտելու համար դրանցում առկա փիլիսոփայական գաղափարներն ու խորհրդանշական շերտերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են մեկուսացումը, վտանգը, իշխանության համար պայքարը, վախը և սոցիալական վերահսկողության թուլացումը ազդում մարդու վարքագծի վրա և բացահայտում նրա ներքին հակասությունները։ Գոլդինգի արձակում հասարակությունը հաճախ հանդես է գալիս որպես քաղաքակրթական կարգի և բարոյական սահմանափակումների համակարգ, որի խախտումը կարող է հանգեցնել բռնության, քաոսի և մարդկային վարքի մութ կողմերի դրսևորմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի խորհրդանշական պատկերներին և առասպելական կամ աստվածաշնչյան ակնարկներին, որոնք խորացնում են նրա ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարդու և հասարակության փոխհարաբերությանը, քանի որ Գոլդինգի փիլիսոփայական մտածողության մեջ անհատական բարոյականությունը սերտորեն կապված է սոցիալական միջավայրի և հավաքական վարքի հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև մեղքի, անմեղության, ինքնության, մահվան և հոգևոր ընտրության թեմաները, որոնք գրողի ստեղծագործություններին հաղորդում են ընդգծված էքզիստենցիալ և բարոյափիլիսոփայական բնույթ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Գոլդինգի վեպերը դիտարկել ոչ միայն որպես գեղարվեստական պատմություններ, այլև որպես մարդու էության և քաղաքակրթության սահմանների վերաբերյալ մտորումների ձև։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գրողի գեղարվեստական լեզվին, կերպարների հոգեբանական զարգացմանը և խորհրդանշական կառուցվածքին, որոնց միջոցով փիլիսոփայական գաղափարները վերածվում են գրական պատկերների։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, անգլիական գրականության մասնագետներին, փիլիսոփայական արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և XX դարի գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը բացահայտում է Գոլդինգի արձակի այն առանձնահատկությունը, որի շնորհիվ մարդու բնության և հասարակության մասին հիմնարար փիլիսոփայական հարցերը ներկայացվում են սյուժեի, կերպարների, խորհրդանիշների և բարոյական կոնֆլիկտների միջոցով։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասների շեղվող վարքի սոցիալ-հոգեբանական պատճառների բազմակողմանի վերլուծությանը և դրանց կանխարգելման ու հաղթահարման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրությանը։ Գրքում քննարկվում են այն անհատական, ընտանեկան և սոցիալական գործոնները, որոնք կարող են նպաստել շեղվող վարքագծի ձևավորմանը՝ ներառյալ ինքնության ձևավորման դժվարությունները, հուզական անկայունությունը, սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը, ընտանիքի դաստիարակչական ոճերը և հասակակիցների խմբերի դերակատարությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև դեռահասության հոգեբանական առանձնահատկությունները, արժեքային կողմնորոշումների ձևավորումը և սոցիալական հարմարվողականության գործընթացները՝ որպես վարքագծային դրսևորումների հիմք։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ և ուղղիչ աշխատանքների մեթոդներին՝ դպրոցական միջավայրում հոգեբանական աջակցության, սոցիալական հմտությունների զարգացման, ընտանեկան խորհրդատվության և համայնքային ծրագրերի կիրառմամբ։ Քննարկվում են նաև միջդիսցիպլինար մոտեցումները, որոնք միավորում են հոգեբանությունը, մանկավարժությունը և սոցիալական աշխատանքը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել շեղվող վարքի դրսևորումները և նպաստել դեռահասների առողջ սոցիալական զարգացմանը։

Биология

Այս ուսումնական ձեռնարկը նվիրված է կենսաբանության տիպական խնդիրների լուծման մեթոդներին և դրանց մանրամասն մեկնաբանությանը։ Այն օգնում է ուսանողներին ոչ միայն գտնել ճիշտ պատասխաններ, այլև հասկանալ լուծման տրամաբանությունը և կիրառվող կենսաբանական օրենքները։ Գրքում ընդգրկված են՝ Գենետիկայի խնդիրների լուծման օրինակներ և բացատրություններ Բջջաբանության և մոլեկուլային կենսաբանության հաշվարկային առաջադրանքներ Ֆիզիոլոգիական գործընթացների վերաբերյալ խնդիրներ Տիպական սխալների վերլուծություն և մեկնաբանություն Քայլ առ քայլ լուծման մեթոդներ Ձեռնարկը նպատակ ունի զարգացնել ուսանողների վերլուծական մտածողությունը և ամրապնդել կենսաբանության տեսական գիտելիքները գործնական խնդիրների միջոցով։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հիպոթալամիկ պրոլինով հարուստ պեպտիդների, կարդիոակտիվ գլիկոպրոտեինների և օձերի թույների ազդեցության ուսումնասիրությանը նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների պայմաններում, որոնք առաջանում են տրավմատիկ կամ տոքսիկ ազդեցությունների հետևանքով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել նշված կենսաբանական ակտիվ նյութերի հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցությունը նյարդային հյուսվածքի վրա և պարզել դրանց ազդեցության հետ կապված կենսաքիմիական ու ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նյարդային բջիջների վնասման գործընթացները, բջջային նյութափոխանակության փոփոխությունները, օքսիդատիվ սթրեսը, նեյրոնների ֆունկցիոնալ վիճակը և վնասումից հետո տեղի ունեցող վերականգնողական կամ հարմարվողական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր կենսաակտիվ միացությունների համեմատական ազդեցությանը՝ դրանց հնարավոր նեյրոպրոտեկտոր հատկությունները բացահայտելու և նյարդային համակարգի վնասման դեպքում արդյունավետության գնահատման նպատակով։ Հետազոտությունը կարող է ներառել փորձարարական մոդելների կիրառում, կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև վնասված նյարդային հյուսվածքի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների գնահատում։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև տարբեր ծագում ունեցող ակտիվ նյութերի ազդեցության հնարավոր մեխանիզմների բացահայտումը և դրանց փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը նեյրոդեգեներացիայի գործընթացների հետ։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նեյրոկենսաբանության և նեյրոֆարմակոլոգիայի հիմնարար հետազոտությունների համար՝ նպաստելով նյարդային հյուսվածքի վնասման մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնմանը և ապագայում նեյրոպրոտեկտոր ազդեցությամբ նոր կենսաակտիվ նյութերի ուսումնասիրմանը։