Кавказские повести Л. Толстого и их армянские переводы

Մշակույթ

Գիրքը նվիրված է ութձայն համակարգի ուսումնասիրությանը հայ հոգևոր երգարվեստի և հատկապես Մխիթարյան ավանդույթի շրջանակում։ Աշխատության կենտրոնում հայ եկեղեցական երաժշտության մեջ ձևավորված ութձայն համակարգն է՝ որպես հոգևոր երգերի դասակարգման, կառուցվածքային կազմակերպման և երաժշտական մտածողության կարևոր սկզբունք։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այդ համակարգի դրսևորումները Մխիթարյանների երգվածքում՝ անդրադառնալով հոգևոր երգերի մեղեդիական առանձնահատկություններին, ձայնեղանակային կառուցվածքին, երաժշտական ձևերին և ավանդույթի պահպանման ու փոխանցման եղանակներին։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր տեղ է հատկացվում Մխիթարյան միաբանության գործունեությանը և նրա ունեցած նշանակությանը հայ մշակույթի, լեզվի, գրականության և հատկապես հոգևոր երաժշտական ժառանգության պահպանման ու տարածման գործում։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է ութձայն համակարգը գործել հայ հոգևոր երգարվեստում, ինչպիսի առանձնահատկություններ է ստացել Մխիթարյան միջավայրում և ինչպես է արտահայտվել տարբեր երգերի երաժշտական կառուցվածքում։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև այն առումով, որ միավորում է երաժշտագիտական և պատմամշակութային մոտեցումները՝ հայ հոգևոր երաժշտությունը ներկայացնելով ոչ միայն որպես կրոնական արարողակարգի մաս, այլև որպես դարերի ընթացքում ձևավորված ազգային մշակութային ժառանգություն։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, հայ եկեղեցական երաժշտության հետազոտողներին, ազգագրագետներին, հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, հոգևոր երաժշտության կատարողներին, ինչպես նաև Մխիթարյան միաբանության մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային քրեական դատարանների արդարադատական գործունեության առանձնահատկությունների, իրավական գործառույթների և ընդունված ակտերի նախադեպային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են միջազգային քրեական արդարադատության ձևավորման պատմությունը, դատարանների իրավասության շրջանակները, դատավարական ընթացակարգերը և միջազգային քրեական իրավունքի զարգացման գործում դրանց ունեցած դերը։ Քննարկվում են դատական ակտերի իրավական ազդեցությունը, դրանց կիրառման առանձնահատկությունները, միջազգային իրավական նորմերի մեկնաբանման գործընթացը և տարբեր իրավական համակարգերի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև միջազգային քրեական դատարանների պրակտիկային, մարդու իրավունքների պաշտպանության, պատասխանատվության ենթարկման և արդարադատության իրականացման հիմնախնդիրներին։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, միջազգային իրավունքի մասնագետների, դատավորների, հետազոտողների, դասախոսների և իրավաբանական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների էկոլոգիական դաստիարակության արդյունավետության բարձրացմանը՝ միջառարկայական կապերի նպատակային և համակարգված կիրառման միջոցով։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ բնության, շրջակա միջավայրի և մարդու ու բնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքները առավել ամբողջական են ձևավորվում այն դեպքում, երբ դրանք ներկայացվում են ոչ թե առանձին ուսումնական առարկաների շրջանակում, այլ փոխկապակցված և միասնական կրթական գործընթացում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների տարիքային և հոգեբանամանկավարժական առանձնահատկությունները, նրանց հետաքրքրությունների ձևավորման պայմանները և էկոլոգիական գիտելիքների յուրացման արդյունավետ եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի արժեքների և վերաբերմունքների ձևավորմանը, որոնք երեխային օգնում են գիտակցել բնության պահպանության անհրաժեշտությունը, շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատվությունը և սեփական վարքագծի հետևանքները։ Միջառարկայական կապերի կիրառումը կարող է իրականացվել բնագիտության, մայրենի լեզվի, մաթեմատիկայի, կերպարվեստի, տեխնոլոգիայի, երաժշտության և այլ առարկաների բովանդակության փոխկապակցման միջոցով։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս էկոլոգիական թեմաները ներկայացնել տարբեր տեսանկյուններից և ամրապնդել գիտելիքները գործնական ու ստեղծագործական գործունեության միջոցով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել էկոլոգիական խնդիրներին նվիրված դասերի, նախագծերի, դիտարկումների, փորձերի, զբոսանքների, խաղերի և գործնական առաջադրանքների կազմակերպման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում աշակերտների ակտիվ ներգրավվածությանը, քանի որ սեփական դիտարկումների և գործողությունների միջոցով երեխան ավելի հեշտ է գիտակցում բնապահպանական խնդիրների նշանակությունը և ձևավորում պատասխանատու վարքագիծ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել և փորձարկվել միջառարկայական դասերի ու առաջադրանքների համակարգեր, որոնք ուղղված են ոչ միայն գիտելիքների փոխանցմանը, այլև էկոլոգիական մտածողության, հետաքրքրության, արժեքային կողմնորոշումների և գործնական հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է նաև էկոլոգիական դաստիարակության արդյունքների գնահատման չափանիշների և ցուցանիշների առանձնացումը, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել կիրառվող մեթոդների արդյունավետությունը և աշակերտների առաջընթացը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել տարրական դպրոցի ուսումնական գործընթացում՝ էկոլոգիական բովանդակությունը տարբեր առարկաների հետ նպատակային կապելու և ուսուցման ամբողջականությունն ապահովելու համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, կրթության կազմակերպիչներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և էկոլոգիական կրթության ու միջառարկայական ուսուցման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Տնտեսագիտություն

Սա գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է անցումային տնտեսության պայմաններում դրամավարկային քաղաքականության ծրագրանպատակային մոդելի մշակմանը և դրա կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են անցումային շրջանի մակրոտնտեսական մարտահրավերները, դրամավարկային քաղաքականության նպատակներն ու գործիքները, ինչպես նաև կենտրոնական բանկի դերը գների կայունության, ֆինանսական համակարգի զարգացման և տնտեսական աճի խթանման գործում։ Ուսումնասիրվում են դրամաշրջանառության կարգավորման, գնաճի վերահսկման, տոկոսադրույքների, արժութային քաղաքականության և ֆինանսական շուկաների զարգացման միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը ծրագրանպատակային կառավարման շրջանակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին, իրականացված տնտեսական բարեփոխումների ազդեցությանը և դրամավարկային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորություններին՝ հաշվի առնելով միջազգային փորձն ու ազգային տնտեսական իրողությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի մակրոտնտեսագիտության, ֆինանսների և տնտեսական քաղաքականության ոլորտներում՝ առաջարկելով տեսական և գործնական մոտեցումներ անցումային տնտեսություններում դրամավարկային կառավարման արդյունավետության բարձրացման համար։

Այլ առարկաներ

Այս նյութը հանդիսանում է գրադարանային օժանդակ ձեռնարկ՝ նվիրված «Լենինի անունով 50 տարի» թեմային, որի նպատակն է աջակցել գրադարանավարին թեմատիկ ցուցադրությունների, հիշատակի օրերի կազմակերպման և տեղեկատվական-մատենագիտական ծառայությունների իրականացման գործընթացում։ Աշխատությունում ներկայացվում է տվյալ անվանակոչման պատմական և գաղափարական համատեքստը՝ կապված Vladimir Lenin-ի անվան հետ խորհրդային շրջանում տարածված հիշատակի քաղաքականության և հասարակական-մշակութային խորհրդանշականության հետ։ Նյութը ընդգրկում է համապատասխան գրականության ընտրության սկզբունքները, թեմատիկ քարտարանի կազմման մոտեցումները, ինչպես նաև ցուցահանդեսների և ընթերցողական միջոցառումների կազմակերպման մեթոդական ուղեցույցներ՝ ուղղված ընթերցողների հետաքրքրության բարձրացմանը և պատմական-քաղաքական թեմաների մատչելի ներկայացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական աղբյուրների համակարգմանը, փաստագրական նյութերի ընտրությանը և դրանց ճիշտ դասակարգմանը, ինչը կարևոր է գրադարանային աշխատանքի արդյունավետության համար։ Միաժամանակ ներկայացվում են առաջարկություններ՝ ինչպես ներկայացնել տվյալ թեման գաղափարական միակողմանիությունից զերծ և տեղեկատվական հավասարակշռված ձևով՝ ապահովելով գիտական-կրթական մոտեցում։

Բժշկություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է մանկական տարիքում հանդիպող գլոմերուլոպաթիաների կլինիկական և հյուսվածքաբանական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են գլոմերուլային ապարատի ախտահարումների տարբեր ձևերը, դրանց առաջացման և զարգացման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումները և հյուսվածքային փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդությունների տարբերակմանն ու ախտորոշմանը՝ հաշվի առնելով մանկական օրգանիզմի առանձնահատկությունները և հիվանդության ընթացքի հնարավոր տարիքային տարբերությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է կլինիկական տվյալների և երիկամային հյուսվածքի մորֆոլոգիական պատկերի համադրությունը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ բնութագրել ախտաբանական գործընթացը և գնահատել դրա ծանրությունը։ Քննարկվում են այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են պրոտեինուրիան, հեմատուրիան, այտուցային համախտանիշը, զարկերակային ճնշման փոփոխությունները և երիկամային ֆունկցիայի խանգարումները, ինչպես նաև դրանց կապը հյուսվածքաբանական փոփոխությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև գլոմերուլոպաթիաների վաղ հայտնաբերման և տարբերակիչ ախտորոշման տեսանկյունից, քանի որ մանկական տարիքում հիվանդության ժամանակին ճանաչումը կարող է էական նշանակություն ունենալ հետագա ընթացքի և երիկամների ֆունկցիայի պահպանման համար։ Հյուսվածքաբանական տվյալների ուսումնասիրությունը լրացնում է կլինիկական պատկերը՝ հնարավորություն տալով տարբերակել հիվանդության ձևերը և գնահատել ախտաբանական փոփոխությունների բնույթը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մանկական նեֆրոլոգներին, մանկաբույժներին, պաթոլոգանատոմներին, կլինիկական բժիշկներին, բժշկական հետազոտողներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես մանկական գլոմերուլային հիվանդությունների կլինիկական բազմազանության, մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների և ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրության համար։