ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ. Երկեր հատոր առաջին

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ազգային ինովացիոն համակարգի ձևավորման միջազգային փորձի ուսումնասիրությանը և դրա արդյունավետ մեխանիզմների Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրման հնարավորությունների ու հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գիտության, կրթության, բիզնեսի, պետական կառավարման և ֆինանսական համակարգերի փոխկապակցված գործունեության միջոցով նորարարությունների ստեղծման, տարածման և առևտրայնացման համար անհրաժեշտ միջավայրի ձևավորումն է։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արդյունավետ ինովացիոն համակարգի ձևավորումը պահանջում է պետական և մասնավոր հատվածների սերտ համագործակցություն, մրցակցային ձեռնարկատիրական միջավայր, զարգացած գիտատեխնոլոգիական ներուժ և նորարարական գաղափարների ֆինանսավորման ու շուկա դուրսբերման համապատասխան մեխանիզմներ։ Աշխատանքում միջազգային փորձը կարող է դիտարկվել տարբեր երկրների և տարածաշրջանների օրինակներով՝ բացահայտելով այն ինստիտուցիոնալ, տնտեսական և կազմակերպական մոտեցումները, որոնց շնորհիվ գիտական մշակումները վերածվում են նոր տեխնոլոգիաների, ապրանքների և ծառայությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտահետազոտական կառույցների և բիզնեսի համագործակցությանը, տեխնոլոգիաների փոխանցմանը, նորարարական ձեռնարկությունների աջակցությանը, վենչուրային ֆինանսավորմանը, տեխնոպարկերի և այլ ինովացիոն ենթակառուցվածքների զարգացմանը։ Հայաստանի Հանրապետության համատեքստում ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ գիտատեխնիկական ներուժի արդյունավետ օգտագործման, հետազոտությունների ֆինանսավորման, մարդկային կապիտալի զարգացման, մասնագետների արտահոսքի, գիտության և արտադրության միջև կապերի ամրապնդման և միջազգային հետազոտական ծրագրերին ինտեգրվելու խնդիրներին։ Այս հիմնախնդիրների մի մասը առանձնացվել է նաև Հայաստանի վերաբերյալ մասնագիտական ուսումնասիրություններում, որտեղ շեշտվում են սահմանափակ մարդկային ռեսուրսները, հետազոտողների թվի համալրման դժվարությունները և գիտահետազոտական ծախսերի անբավարար մակարդակը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև իրավական և պետական կարգավորման միջավայրը․ ՀՀ օրենսդրությամբ ինովացիոն քաղաքականության նպատակներից են ինովացիոն գործունեության համար տնտեսական, իրավական և կազմակերպական պայմանների ապահովումը, տեխնոլոգիական վերազինման ու ինովացիոն ենթակառուցվածքների զարգացման խթանումը, ինչպես նաև գիտության, կրթության, արտադրության և ֆինանսական կառույցների համագործակցության հիմքերի ստեղծումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է գնահատել այդ մեխանիզմների գործնական արդյունավետությունը և բացահայտել այն բացերը, որոնք խոչընդոտում են նորարարական գաղափարների՝ գիտական արդյունքից մինչև շուկայական արտադրանք ամբողջական ճանապարհի ձևավորմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ միջազգային հաջողված փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել Հայաստանի տնտեսական, գիտական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին առավել համապատասխան լուծումները՝ խուսափելով այլ երկրների մոդելների մեխանիկական կրկնօրինակումից։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ուղղված լինել գիտության և բիզնեսի կապերի ամրապնդմանը, նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման ընդլայնմանը, տեխնոլոգիաների առևտրայնացման խթանմանը, մարդկային կապիտալի զարգացմանը, միջազգային համագործակցության խորացմանը և գլոբալ ինովացիոն ցանցերին Հայաստանի ավելի ակտիվ ինտեգրմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ազգային ինովացիոն համակարգը դիտարկում է որպես երկրի մրցունակության և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման կարևորագույն հիմքերից մեկը՝ համադրելով միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը Հայաստանի Հանրապետության առկա հնարավորությունների և սահմանափակումների հետ և ներկայացնելով դրա կատարելագործման ու արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է ընդհանրացված անալիտիկ ֆունկցիաների կողմից առաջացող մակերևույթների կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանք որպես բարդ փոփոխականի ֆունկցիաների տեսության և դիֆերենցիալ երկրաչափության խաչմերուկում առաջացող օբյեկտներ։ Վերլուծության մեջ ուսումնասիրվում են այն մակերևույթները, որոնք առաջանում են ընդհանրացված (հնարավոր է՝ բազմարժեք կամ թույլ սահունության պայմաններ ունեցող) անալիտիկ ֆունկցիաների պատկերային արտապատկերումների արդյունքում՝ ընդգծելով դրանց տեղային և գլոբալ երկրաչափական հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սինգուլյարությունների կառուցվածքին, կրիտիկական կետերին և ճյուղավորման երևույթներին, որոնք էական ազդեցություն ունեն մակերևույթի տոպոլոգիական և մետրիկական բնութագրերի վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կոնֆորմալ և քվազիկոնֆորմալ արտապատկերումները, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել նման մակերևույթների դեֆորմացիաները և պահպանվող ինվարիանտները։ Միաժամանակ վերլուծվում են էներգետիկ ֆունկցիոնալների և պոտենցիալների կիրառությունները մակերևույթների կայունության ուսումնասիրության մեջ, ինչպես նաև հնարավոր կապերը մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ ընդհանրացված անալիտիկ ֆունկցիաներով ստեղծվող մակերևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր դեր ունի բարդ երկրաչափական կառուցվածքների և դրանց վերլուծական հատկությունների հասկացման համար։

Տնտեսագիտություն

Fundamentals of Financial Management-ը ֆինանսական կառավարման դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կազմակերպությունների ֆինանսական որոշումների կայացման հիմնական սկզբունքները և գործիքները՝ ընդգրկելով ինչպես կարճաժամկետ, այնպես էլ երկարաժամկետ ֆինանսական ռազմավարության հարցերը, աշխատությունում բացատրվում են ֆինանսական վերլուծության հիմունքները, դրամական հոսքերի կառավարումը, կապիտալի արժեքի հաշվարկը և ներդրումային նախագծերի գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև ռիսկի և եկամտաբերության հարաբերակցությունը ֆինանսական որոշումներում, միաժամանակ դիտարկվում են կապիտալի կառուցվածքի ձևավորման, դիվիդենտային քաղաքականության և շրջանառու կապիտալի կառավարման խնդիրները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական շուկաների դերին և կազմակերպությունների արժեքի առավելագույնացման նպատակին, աշխատությունը լայնորեն կիրառվում է տնտեսագիտական կրթության մեջ՝ որպես ֆինանսական կառավարման հիմքերի ձևավորման կարևոր աղբյուր։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Ահվազ քաղաքի տարածքային զարգացման և էկոլոգիական վիճակի վրա ռելիեֆի ազդեցության գնահատմանը՝ աերոլուսանկարների և տիեզերական նկարների վերծանման ու համադրման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են քաղաքի տարածական կառուցվածքը, ռելիեֆի առանձնահատկությունները և դրանց փոխազդեցությունը քաղաքային կառուցապատման, տարածքի ընդլայնման ու բնական միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռազննման տվյալների կիրառմանը՝ քաղաքային տարածքների փոփոխությունների, հողածածկույթի և հողօգտագործման կառուցվածքի, կանաչ տարածքների, ջրային օբյեկտների և էկոլոգիական վիճակի տարածական առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ռելիեֆի ձևերի, բարձրությունների, թեքությունների և այլ երկրաձևաբանական գործոնների ազդեցությունը քաղաքի զարգացման ուղղությունների և շրջակա միջավայրի ձևավորման վրա։ Աերո և տիեզերական պատկերների վերծանման միջոցով ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածքային փոփոխությունների դինամիկան, գնահատելու էկոլոգիական խնդիրների տարածական բաշխվածությունը և ավելի հիմնավորված պատկերացում կազմելու քաղաքային միջավայրի զարգացման միտումների վերաբերյալ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, էկոլոգների, քաղաքաշինարարների, քարտեզագետների, հեռազննման մասնագետների, հետազոտողների և քաղաքային տարածքների պլանավորմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Ֆինանսներ

Գիրքը նվիրված է ֆինանսական ինստիտուտների գործունեության արդյունավետության գնահատման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառմամբ և Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի օրինակով։ Աշխատությունում վերլուծվում են բանկերի, վարկային կազմակերպությունների և այլ ֆինանսական հաստատությունների գործունեության արդյունքային ցուցանիշները, ներկայացվում են դրանց համեմատական գնահատման տեսական և գործնական հիմքերը, ինչպես նաև արդյունավետության չափման համար կիրառվող քանակական մեթոդները։ Հեղինակը քննարկում է ֆինանսական կառույցների գործունեության վրա ազդող հիմնական գործոնները, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, մրցունակության մակարդակը և ֆինանսական կայունության գնահատման չափանիշները։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսամաթեմատիկական մոդելներին, վիճակագրական վերլուծության գործիքներին և օպտիմալացման մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտել ֆինանսական ինստիտուտների ուժեղ և թույլ կողմերը, գնահատել դրանց գործունեության արդյունավետության մակարդակը և հիմնավորել կառավարչական որոշումների ընդունումը։ Ներկայացված ուսումնասիրությունները և հաշվարկային մոտեցումները կարող են օգտակար լինել ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, վերլուծաբանների, գիտաշխատողների, ինչպես նաև տնտեսագիտության և ֆինանսների մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Գիրքը նպաստում է ֆինանսական համակարգի գործունեության ավելի խորը ըմբռնմանը և արդյունավետության գնահատման գիտական մեթոդների կիրառման զարգացմանը Հայաստանի պայմաններում։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրոնային թանձրուկներում տեղի ունեցող մոդուլացման երևույթների էլեկտրադինամիկական օրինաչափությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով լիցքավորված մասնիկների կոլեկտիվ շարժման, էլեկտրամագնիսական դաշտերի և միջավայրի ներքին փոխազդեցությունների միջև ձևավորվող կապերը։ Հետազոտության առանցքում էլեկտրոնային համակարգի տարածաժամանակային վարքն է արտաքին կամ ներքին խ perturbations-ի ազդեցությամբ, երբ էլեկտրոնների խտությունը, արագությունը, հոսանքի ուժը կամ էլեկտրամագնիսական դաշտի բնութագրերը կարող են ենթարկվել պարբերական փոփոխությունների։ Քննվում են այդ փոփոխությունների առաջացման և տարածման պայմանները, դրանց կայունությունը, ինչպես նաև համակարգում ձևավորվող ալիքային և տատանողական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էլեկտրոնային թանձրուկի ինքնահամաձայնեցված էլեկտրամագնիսական դաշտի դերին, քանի որ լիցքերի շարժումն առաջացնում է դաշտեր, որոնք իրենց հերթին ազդում են մասնիկների հետագա դինամիկայի վրա։ Նման փոխադարձ կապը կարող է պայմանավորել ոչ գծային երևույթների, տարածական կառուցվածքների և տարբեր տեսակի անկայունությունների առաջացումը։ Հետազոտության ընթացքում դիտարկվում են էլեկտրոնների շարժումը նկարագրող հավասարումների և էլեկտրամագնիսական դաշտի հավասարումների համատեղ կիրառման տեսական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է կառուցել համակարգի դինամիկական մոդելներ և ուսումնասիրել տարբեր պարամետրերի ազդեցությունը մոդուլացման գործընթացի վրա։ Կարևորվում են մասնիկների խտության, արագության բաշխման, դաշտի ինտենսիվության, հաճախականության և տարածական բնութագրերի միջև հարաբերությունները։ Քննվում են նաև գծային և ոչ գծային ռեժիմները, ռեզոնանսային փոխազդեցությունների հնարավորությունները և էներգիայի փոխանցման առանձնահատկությունները էլեկտրոնային համակարգի ու էլեկտրամագնիսական ալիքների միջև։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում մոդուլացված էլեկտրոնային հոսքերի կայունության խնդիրը, քանի որ փոքր շեղումների զարգացումը կարող է էապես փոխել համակարգի ընդհանուր վարքը և ազդել էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Տեսական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս սահմանել այն պայմանները, որոնց դեպքում մոդուլացումը պահպանվում, ուժեղանում կամ թուլանում է, ինչպես նաև ուսումնասիրել առաջացող տատանումների սպեկտրային հատկությունները։ Այս խնդիրների ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն ունի բարձր հաճախականությունների էլեկտրոնիկայի, վակուումային էլեկտրոնիկայի, պլազմային ֆիզիկայի և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման գեներացման ու ուժեղացման համակարգերի համար։ Աշխատությունը նպաստում է լիցքավորված մասնիկների կոլեկտիվ դինամիկայի և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների վերաբերյալ տեսական պատկերացումների զարգացմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական նկարագրել մոդուլացված էլեկտրոնային համակարգերում ընթացող բարդ ֆիզիկական գործընթացները։