Կորուսյալ աշխարհ

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է աստիգմատիզմ ունեցող աչքի ակոմոդացիայի առանձնահատկությունների և դրա հետազոտման ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են ակոմոդացիոն համակարգի ֆիզիոլոգիական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, աստիգմատիզմի ազդեցությունը տեսողական համակարգի աշխատանքի վրա, ինչպես նաև տարբեր աստիճանի և ձևերի աստիգմատիզմի դեպքում առաջացող փոփոխությունների գնահատման սկզբունքները։ Քննարկվում են ակոմոդացիայի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հետազոտման մեթոդները, ախտորոշիչ սարքավորումների կիրառման հնարավորությունները և ստացված տվյալների կլինիկական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունն անդրադառնում է նաև տեսողական խանգարումների վաղ հայտնաբերման, ճշգրիտ ախտորոշման և բուժման արդյունավետության բարձրացման համար ակոմոդացիոն ֆունկցիայի գնահատման կարևորությանը։ Գիրքը հետաքրքիր և օգտակար է ակնաբույժների, տեսողության ֆիզիոլոգիայի և օպտոմետրիայի մասնագետների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը նվիրված է 1914–1915 թվականներին Թուրքիայից, Պարսկաստանից և Թուրքիային սահմանակից տարածքներից տեղափոխված փախստականների մեկօրյա մարդահամարի տվյալների ներկայացմանը։ Նյութը կարևոր պատմաժողովրդագրական սկզբնաղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին և պատերազմի սկզբնական շրջանում բնակչության տեղաշարժերը, փախստականների թվաքանակը, ազգային կազմը, բնակության վայրերը և սոցիալական վիճակը։ Մարդահամարի շրջանակում ընդգրկված են տարբեր էթնիկ և կրոնական խմբերի ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ հայեր, ասորիներ, հույներ և այլ համայնքների անդամներ, ինչը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տարածաշրջանում տեղի ունեցող լայնածավալ միգրացիոն գործընթացների բազմազանության մասին։ Հատուկ նշանակություն ունի հայ փախստականների վերաբերյալ տեղեկությունը, քանի որ այն առնչվում է Օսմանյան կայսրության և հարակից տարածքների բնակչության տեղահանությունների, պատերազմի հետևանքով առաջացած մարդասիրական ճգնաժամի և փախստականների՝ Անդրկովկասում ու այլ շրջաններում ապաստանելու գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հրատարակության տվյալները կարող են օգտագործվել փախստականների թվի, տարածքային բաշխվածության և ժողովրդագրական կազմի վերաբերյալ վիճակագրական ու համեմատական ուսումնասիրություններ կատարելու համար։ Միաժամանակ մարդահամարի փաստաթղթային բնույթը թույլ է տալիս հետազոտողներին վերականգնել ժամանակաշրջանի պետական և հասարակական կառույցների կողմից փախստականների հաշվառման ու կազմակերպման մեխանիզմները։ Նյութը արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ արձանագրում է պատերազմի և բռնի տեղաշարժերի հետևանքով ձևավորված բնակչական իրավիճակը՝ նախքան հետագա իրադարձությունների ամբողջ ծավալի զարգացումը։ Հրատարակությունը կարող է կարևոր սկզբնաղբյուր լինել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների մարդասիրական պատմության, հայ գաղթականության, տարածաշրջանային ժողովրդագրության և բռնի միգրացիաների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ժողովրդագրագետներին, ազգագրագետներին, հայագետներին, ցեղասպանագիտության և միգրացիայի պատմության մասնագետներին, աղբյուրագետներին, արխիվագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է պետությունների տնտեսական ինքնիշխանության իրավական բնույթի, բովանդակության և սահմանների ուսումնասիրությանը միջազգային իրավունքի համատեքստում։ Հետազոտության հիմքում տնտեսական ինքնիշխանության և պետական ինքնիշխանության փոխկապակցվածությունն է՝ դիտարկելով պետության իրավունքը ինքնուրույն որոշելու իր տնտեսական քաղաքականությունը, տնօրինելու բնական ռեսուրսները, կարգավորելու ազգային տնտեսությունը և սահմանելու արտաքին տնտեսական հարաբերությունների հիմնական ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին, այդ թվում՝ պետությունների ինքնիշխան հավասարությանը, ներքին գործերին չմիջամտելու սկզբունքին, ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքին և պետությունների տարածքային ու տնտեսական իրավազորությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնական ռեսուրսների նկատմամբ մշտական ինքնիշխանության գաղափարին, օտարերկրյա ներդրումների կարգավորմանը, արտաքին առևտրին և միջազգային տնտեսական համագործակցությանը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է տնտեսական ինքնիշխանության և միջազգային պարտավորությունների միջև հարաբերակցության բացահայտումը, քանի որ ժամանակակից միջազգային իրավակարգում պետությունները, պահպանելով իրենց տնտեսական քաղաքականության ինքնուրույնության զգալի մասը, միաժամանակ ստանձնում են պայմանագրային և այլ միջազգային պարտավորություններ։ Այս համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել միջազգային առևտրային համաձայնագրերի, ներդրումային պայմանագրերի, միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության և տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման ազդեցությունը ազգային տնտեսական ինքնուրույնության վրա։ Հետազոտությունը կարող է քննարկել նաև տնտեսական պատժամիջոցների, արտաքին տնտեսական ճնշման և միջազգային տնտեսական վեճերի իրավական ասպեկտները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը պետությունների տնտեսական որոշումների ազատության վրա։ Կարևոր ուղղություն է գլոբալացման պայմաններում տնտեսական ինքնիշխանության վերափոխման ուսումնասիրությունը, երբ պետությունների տնտեսությունների փոխկախվածության խորացումը միաժամանակ ստեղծում է նոր հնարավորություններ և սահմանափակումներ։ Աշխատությունը կարող է ունենալ տեսական և գործնական նշանակություն՝ նպաստելով միջազգային տնտեսական հարաբերություններում պետության իրավունքների և պարտավորությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, քաղաքագետների, տնտեսագետների, դիվանագետների, հետազոտողների և իրավաբանական ու միջազգային հարաբերությունների մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անձի բնավորության արտահայտված գծերի ձևավորման վրա ազդող հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը և դրանց դերի բացահայտմանը անհատական զարգացման տարբեր փուլերում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հոգեբանական առանձնահատկությունների վրա, որոնց ազդեցությամբ բնավորության առանձին գծեր կարող են առավել ընդգծված դրսևորվել՝ պայմանավորելով մարդու վարքի, հուզական արձագանքների, հաղորդակցման և սոցիալական փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում անհատական հոգեբանական տարբերությունները, խառնվածքի առանձնահատկությունները, ինքնագնահատականը, հուզական կայունությունը, ինքնակարգավորման կարողությունները, միջանձնային հարաբերությունները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը։ Կարևորվում է ընտանիքի, դաստիարակության ոճի, հասակակիցների հետ հարաբերությունների, կրթական միջավայրի և սոցիալական փորձի նշանակությունը բնավորության ձևավորման գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դեռահասության և երիտասարդության շրջաններին, երբ անձնային հատկանիշները շարունակաբար զարգանում են, իսկ շրջապատի հետ փոխհարաբերությունները և սեփական անձի վերաբերյալ պատկերացումները կարող են էական նշանակություն ունենալ բնավորության գծերի արտահայտվածության համար։ Ուսումնասիրվում են նաև սթրեսային իրավիճակներին արձագանքելու առանձնահատկությունները, հուզական լարվածությունը, հաղորդակցական դժվարությունները և սոցիալական հարմարվողականության հետ կապված գործոնները։ Բնավորության շեշտվածությունը դիտարկվում է որպես որոշ հատկանիշների առավել ընդգծված դրսևորում, այլ ոչ ինքնին որպես հոգեկան խանգարում, ինչը կարևոր է անհատական տարբերությունների ճիշտ մեկնաբանման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական հարցարաններ, դիտարկման, համեմատական վերլուծության և հոգեախտորոշիչ այլ մեթոդներ՝ տարբեր բնավորության գծերի և դրանց հետ կապված հոգեբանական գործոնների փոխհարաբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել անձի զարգացման ընթացքում ներքին հոգեբանական առանձնահատկությունների և արտաքին սոցիալական պայմանների փոխազդեցության մասին։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հոգեբանական խորհրդատվության, կրթական հոգեբանության և անձի զարգացման ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով անհատական առանձնահատկությունների ավելի ճշգրիտ գնահատմանը և համապատասխան հոգեբանական աջակցության մոտեցումների մշակմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել անձի և զարգացման հոգեբանության, մանկավարժական հոգեբանության և հոգեբանական խորհրդատվության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է կառավարման տեսության այն խնդիրների ուսումնասիրությանը, որոնցում դինամիկական համակարգերի վարքը նկարագրվում է ինտեգրադիֆերենցիալ հավասարումներով, իսկ կառավարման օրենքների կառուցման հիմնական նպատակը փակ համակարգի նախապես սահմանված սպեկտրային հատկությունների ապահովումն է։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի մաթեմատիկական մեթոդների մշակումն ու տեսական հիմնավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս համակարգի կառուցվածքային պարամետրերի և հետադարձ կապի համապատասխան ընտրությամբ ձևավորել պահանջվող սպեկտրը։ Ինտեգրադիֆերենցիալ նկարագրությունը թույլ է տալիս հաշվի առնել ոչ միայն համակարգի ընթացիկ վիճակը, այլև նրա նախորդ վիճակների ազդեցությունը, կուտակային գործընթացները և հիշողության հատկությունները, ինչի պատճառով նման համակարգերի կառավարումը սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներով նկարագրվող համակարգերի համեմատ ունի լրացուցիչ մաթեմատիկական բարդություններ։ Քննվում են համակարգի բնութագրական հավասարումների, սեփական արժեքների և սպեկտրային կառուցվածքի միջև կապերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխման հնարավորությունները կառավարման ազդեցությունների միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախապես տրված սպեկտրի իրագործելիության պայմաններին, կառավարման օրենքի գոյության և միակության հարցերին, համակարգի կառավարելիությանը և կայունության ապահովմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ինչպես վերջավոր, այնպես էլ ավելի ընդհանուր օպերատորային ներկայացումներ, որոնց օգնությամբ ինտեգրալ և դիֆերենցիալ բաղադրիչները ներառվում են միասնական մաթեմատիկական ձևակերպման մեջ։ Կարևոր խնդիր է նաև այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում ընտրված հետադարձ կապը տեղափոխում կամ ձևափոխում է համակարգի սպեկտրային բնութագրերը՝ պահպանելով անհրաժեշտ դինամիկական հատկությունները։ Սպեկտրային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համակարգի անցողիկ գործընթացները, կայունությունը և արձագանքման բնույթը կապել բնութագրական արմատների կամ համապատասխան օպերատորի սպեկտրի հետ։ Աշխատությունում կարող են համադրվել գծային համակարգերի տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և օպտիմալ կառավարման մաթեմատիկական գործիքները։ Ստացված տեսական մոտեցումները նշանակություն ունեն հիշողությամբ, ուշացումներով կամ բաշխված պարամետրերով բնութագրվող դինամիկական համակարգերի հետազոտման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համակարգված կերպով ուսումնասիրում է նախապես սահմանված սպեկտրային հատկություններով կառավարման համակարգերի կառուցման տեսական հիմքերը՝ կարևորելով կառավարման օրենքի, համակարգի մաթեմատիկական կառուցվածքի և ցանկալի դինամիկական վարքի միջև եղած փոխկապակցվածությունը։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է երեխաների մոտ գաստրոդուոդենիտի և հեպատոբիլիար համակարգի հիվանդությունների դեպքում լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են մարսողական համակարգի հիվանդությունների և լյարդի գործունեության փոխկապակցվածությունը, ախտաբանական փոփոխությունների առաջացման մեխանիզմները և դրանց կլինիկական դրսևորումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է լյարդի ֆունկցիոնալ ցուցանիշները, լաբորատոր և կլինիկական հետազոտությունների արդյունքները, ինչպես նաև գնահատում է լյարդի և լեղուղիների համակարգի վիճակը երեխաների տարբեր տարիքային խմբերում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդությունների զարգացման առանձնահատկությունները, ախտորոշման մեթոդները, բուժման արդյունավետության գնահատման մոտեցումները և կանխարգելիչ միջոցառումների նշանակությունը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի մանկական գաստրոէնտերոլոգիայի զարգացման, հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և երեխաների մարսողական համակարգի խանգարումների համալիր բուժման կատարելագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է մանկաբույժների, գաստրոէնտերոլոգների, հեպատոլոգների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական բժիշկների, դասախոսների, ասպիրանտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։