Հայաստանի Հանրապետության գյուղական բնակչությունը և բնակավայրերը

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Գաբրիել Սունդուկյանի դրամատուրգիական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա առավել հայտնի պիեսներն ու տեսարանները, որոնք համարվում են հայ ռեալիստական թատրոնի հիմնաքարերից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլվում է XIX դարի Թիֆլիսի քաղաքային կյանքը՝ իր սոցիալական հարաբերություններով, խավային հակասություններով և առօրյա կենցաղային պատկերներով։ Սունդուկյանը վարպետորեն բացահայտում է մարդու բնավորության գծերը՝ հումորի, սարկազմի և իրականության սուր դիտարկման միջոցով։ Նրա հերոսները հաճախ ներկայացնում են հասարակության տարբեր շերտեր՝ առևտրականներ, արհեստավորներ, մտավորականներ և սովորական քաղաքացիներ, որոնց փոխհարաբերությունները ձևավորում են ստեղծագործությունների հիմնական կոնֆլիկտները։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ընթերցողին հասկանալ Սունդուկյանի տեղը հայ թատրոնի զարգացման մեջ և գնահատել նրա ներդրումը ազգային ռեալիստական դրամատուրգիայի ձևավորման գործում։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է նոր արիլալիֆատիկ ամինոկետոնների սինթեզին, դրանց կառուցվածքի նպատակային ձևավորմանը և հետագա քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կենսաբանական ակտիվություն ցուցաբերող միացությունների ստացմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է օրգանական մոլեկուլների կառուցվածքի և հատկությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է ստանալ նախապես կանխատեսված ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկանիշներով նոր նյութեր։ Արիլալիֆատիկ ամինոկետոնները հետաքրքրություն են ներկայացնում որպես բազմաֆունկցիոնալ օրգանական միացություններ, քանի որ դրանց մոլեկուլներում միաժամանակ առկա են արոմատիկ համակարգ, կարբոնիլային խումբ և ամինային ֆունկցիոնալություն, որոնք կարող են մասնակցել տարբեր քիմիական փոխազդեցությունների և ապահովել նոր ածանցյալների ստացման լայն հնարավորություններ։ Աշխատանքի սինթետիկ հատվածում կարող են ուսումնասիրվել նպատակային ամինոկետոնների ստացման տարբեր ուղիներ՝ ելանյութերի ընտրությունից և ռեակցիայի պայմանների օպտիմալացումից մինչև վերջնական միացությունների առանձնացում, մաքրում և նույնականացում։ Կարևոր խնդիր է ռեակցիաների ելքի բարձրացումը, կողմնակի արգասիքների նվազեցումը և այնպիսի պայմանների ընտրությունը, որոնք թույլ կտան վերահսկելի կերպով ստանալ կառուցվածքային տարբերակված միացությունների շարք։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից մեկը մոլեկուլի արոմատիկ հատվածի և ամինային կամ կարբոնիլային բաղադրիչների կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցության ուսումնասիրությունն է։ Արիլային օղակում տարբեր տեղակալիչների ներմուծումը կարող է փոփոխել մոլեկուլի էլեկտրոնային հատկությունները, լուծելիությունը, քիմիական կայունությունը և հետագա փոխակերպումների ընթացքը։ Այդ պատճառով տարբեր կառուցվածք ունեցող ածանցյալների ստացումը հնարավորություն է տալիս համեմատականորեն ուսումնասիրել կառուցվածք–հատկություն կապերը։ Աշխատության «փոխակերպումների» ուղղությունը ենթադրում է ստացված միացությունների հետագա քիմիական վերափոխումների ուսումնասիրություն։ Կարբոնիլային և ամինային ֆունկցիոնալ խմբերը կարող են օգտագործվել նոր օղակավոր կամ բաց շղթայական համակարգերի, ածանցյալների և ավելի բարդ կառուցվածքով օրգանական միացությունների ստացման համար։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մեկ նախնական միացությունից ստանալ տարբեր կառուցվածքային շարքեր և ընդլայնել պոտենցիալ կենսաակտիվ նյութերի ընտրանին։ Ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատման համար կարևոր են ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդները։ Կարող են կիրառվել ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիա, միջուկային մագնիսական ռեզոնանսի սպեկտրոսկոպիա, զանգվածային սպեկտրոմետրիա, քրոմատոգրաֆիկ մեթոդներ և այլ անալիտիկ մոտեցումներ։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս հաստատել ֆունկցիոնալ խմբերի առկայությունը, որոշել մոլեկուլների կառուցվածքը, գնահատել նյութերի մաքրությունը և տարբերակել կառուցվածքային իզոմերները։ Աշխատանքի առանձնահատուկ բաղադրիչը կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունն է։ Նոր սինթեզված միացությունների կենսաբանական հատկությունների գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե քիմիական կառուցվածքի որ առանձնահատկություններն են կապված որոշակի կենսաբանական ազդեցության հետ։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները կարող են ներառել տարբեր կենսաբանական համակարգերում ակտիվության նախնական գնահատում և համեմատություն հայտնի նյութերի հետ։ Արդյունքների հիման վրա հնարավոր է առանձնացնել առավել հեռանկարային միացությունները հետագա խորացված ուսումնասիրությունների համար։ Կենսաբանական ակտիվ միացությունների որոնման տեսանկյունից կարևոր է նաև կառուցվածք–ակտիվություն փոխհարաբերության բացահայտումը։ Եթե որոշակի տեղակալիչի կամ ֆունկցիոնալ խմբի փոփոխությունը հանգեցնում է կենսաբանական ազդեցության ուժեղացման կամ նվազեցման, այդ օրինաչափությունը կարող է օգտագործվել նոր միացությունների նպատակային նախագծման ժամանակ։ Այսպիսով, աշխատանքը ոչ միայն նկարագրում է առանձին նյութերի ստացումը, այլև ձգտում է բացահայտել քիմիական կառուցվածքի այն հատկանիշները, որոնք կարող են պայմանավորել կենսաբանական ակտիվությունը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նոր օրգանական միացությունների սինթեզի և դրանց քիմիական վարքի ուսումնասիրության համադրությամբ։ Նման աշխատանքները հարստացնում են արիլալիֆատիկ ամինոկետոնների քիմիայի վերաբերյալ գիտելիքները և ստեղծում նոր միացությունների ստացման մեթոդաբանական հիմք։ Ստացված նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դեղանյութերի որոնման, կենսաակտիվ նյութերի քիմիայի և օրգանական սինթեզի այլ կիրառական ուղղությունների համար, թեև կենսաբանական ակտիվության առկայությունը ինքնին դեռ չի նշանակում դրանց դեղաբանական կիրառելիություն։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է օրգանական սինթեզը, քիմիական կառուցվածքի նույնականացումը, նպատակային փոխակերպումների իրականացումը և կենսաբանական հատկությունների գնահատումը՝ նպատակ ունենալով ստանալ նոր արիլալիֆատիկ ամինոկետոններ և դրանց ածանցյալներ, բացահայտել դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու քիմիական վարքը և առանձնացնել կենսաբանական ակտիվություն ցուցաբերող առավել հեռանկարային միացությունները։

Տնտեսագիտություն

Blue Ocean Strategy: How to Create Uncontested Market Space and Make the Competition Irrelevant աշխատությունը ներկայացնում է ռազմավարական կառավարման նոր մոտեցում, որի հիմնական գաղափարն այն է, որ ընկերությունները կարող են հասնել կայուն աճի ոչ թե մրցակցային «կարմիր օվկիանոսներում» պայքարելով գոյություն ունեցող շուկայի մասնակիցների հետ, այլ ստեղծելով «կապույտ օվկիանոսներ»՝ նոր, դեռ չբացահայտված շուկայական տարածքներ, որտեղ մրցակցությունը դառնում է գրեթե անկարևոր, գիրքը բացատրում է արժեքային նորարարության սկզբունքը, որի միջոցով հնարավոր է միաժամանակ բարձրացնել հաճախորդի արժեքը և նվազեցնել ծախսերը, ինչպես նաև ներկայացնում է գործնական գործիքներ և մոդելներ, օրինակ՝ ռազմավարական կտավը և չորս գործողությունների շրջանակը, որոնք օգնում են վերաիմաստավորել արդյունաբերության սահմանները, այն նաև վերլուծում է իրական բիզնես օրինակներ տարբեր ոլորտներից՝ ցույց տալով, թե ինչպես են կազմակերպությունները հաջողությամբ դուրս եկել ավանդական մրցակցությունից և ստեղծել նոր պահանջարկ, միաժամանակ ընդգծելով, որ նման ռազմավարությունը պահանջում է նորարար մտածողություն, շուկայի վերաձևավորում և երկարաժամկետ տեսլական։

Փիլիսոփայություն

Աշխատանքը նվիրված է վաղ քրիստոնեության շրջանում ձևավորված հակաերրորդաբանական հոսանքների կրոնագիտական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց առաջացման պատմական, գաղափարական և աստվածաբանական նախադրյալների վրա։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն ուսմունքներն ու կրոնական շարժումները, որոնք տարբեր կերպ էին մեկնաբանում Աստծո, Քրիստոսի և Սուրբ Հոգու փոխհարաբերությունը և չէին ընդունում Երրորդության վերաբերյալ հետագայում հաստատված ուղղափառ քրիստոնեական ձևակերպումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ վաղ քրիստոնեական համայնքների ներսում աստվածաբանական բանավեճերի զարգացմանը, դրանց պատմական միջավայրին և այն գաղափարական հարցադրումներին, որոնք նպաստեցին տարբեր հակաերրորդաբանական դիրքորոշումների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Աստծո միասնության, Քրիստոսի աստվածային և մարդկային բնությունների, նրա հարաբերության Հոր հետ, ինչպես նաև Սուրբ Հոգու բնույթի վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանություններին։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել միաստվածության գաղափարի տարբեր ըմբռնումները, դրանց հիմնավորման համար օգտագործված աստվածաշնչյան և վաղ քրիստոնեական աղբյուրները, ինչպես նաև տարբեր ուսմունքների ներքին տրամաբանությունն ու փոխազդեցությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն գործընթացների ուսումնասիրությանը, որոնց միջոցով վաղ եկեղեցին ձևակերպեց և համակարգեց իր դավանաբանական դիրքորոշումները, այդ թվում՝ աստվածաբանական վեճերը, ժողովական քննարկումները և դավանաբանական սահմանումների ձևավորումը։ Կրոնագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հակաերրորդաբանական հոսանքները դիտարկել ոչ միայն որպես «ճիշտ» կամ «սխալ» դավանաբանական դիրքորոշումներ, այլև որպես վաղ քրիստոնեական բազմազանության, գաղափարական զարգացման և կրոնական ինքնության ձևավորման պատմական երևույթներ։ Աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ վաղ քրիստոնեության ներքին բազմազանության, դավանաբանական հակասությունների և քրիստոնեական աստվածաբանության ձևավորման պատմությունը հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել կրոնագետներին, աստվածաբաններին, եկեղեցու պատմության մասնագետներին, պատմաբաններին, փիլիսոփայության և կրոնական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև վաղ քրիստոնեության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է էլիպտիկ տիպի դիֆերենցիալ հավասարումների սահմանային խնդիրների տեսության ուսումնասիրությանը՝ կշռային շարունակական ֆունկցիաների դասում։ Գրքում ներկայացվում են էլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների տեսական հիմքերը, սահմանային պայմանների ձևակերպման առանձնահատկությունները և լուծումների գոյության, միակության ու կայունության հարցերը։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է կշռային ֆունկցիոնալ տարածությունների կիրառումը, վերլուծում է դասական և ընդհանրացված մեթոդների արդյունավետությունը, ինչպես նաև ներկայացնում է նոր տեսական արդյունքներ և ապացույցներ, որոնք նպաստում են մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների ժամանակակից տեսության զարգացմանը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ֆունկցիոնալ անալիզի, սահմանային արժեքային խնդիրների և կիրառական մաթեմատիկայի փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով ստացված արդյունքների նշանակությունը մաթեմատիկական ֆիզիկայի, մեխանիկայի և ինժեներական մոդելավորման ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ասպիրանտների, մագիստրանտների և կիրառական մաթեմատիկայով ու դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում պոլիֆոնիկ մտածողության և բազմաձայն գրելաոճի առանձնահատկությունների երաժշտագիտական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարբեր ձայների ինքնուրույն զարգացման, դրանց փոխհարաբերությունների, հակադրության և միաժամանակյա հնչողության կազմակերպման սկզբունքների վրա՝ բացահայտելով պոլիֆոնիայի դերը երաժշտական ձևի և գեղարվեստական արտահայտչականության կառուցման գործընթացում։ Դիտարկվում են ավանդական պոլիֆոնիկ տեխնիկայի և ժամանակակից կոմպոզիցիոն միջոցների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնցով հայ հեղինակները վերաիմաստավորել են դասական բազմաձայնության սկզբունքները նոր երաժշտական լեզվի պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են իմիտացիոն զարգացումը, կանոնային և ֆուգային սկզբունքները, հակադիր ձայների համադրումը, թեմատիկ նյութի բազմաձայն մշակումը, օստինատային կառուցվածքները և պոլիֆոնիկ հյուսվածքի կազմակերպման այլ ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պոլիֆոնիկ և հոմոֆոն-հարմոնիկ մտածողության փոխհարաբերությանը, դրանց միաձուլման եղանակներին և երաժշտական ստեղծագործության ընդհանուր դրամատուրգիայի մեջ բազմաձայնության կատարած գործառույթներին։ Քննարկվում է նաև հայկական ազգային երաժշտական ավանդույթների ազդեցությունը կոմպոզիտորական մտածողության վրա՝ ուսումնասիրելով ժողովրդական և հոգևոր երաժշտությունից բխող մեղեդային, ռիթմական ու ինտոնացիոն տարրերի ներգրավումը բազմաձայն կառուցվածքների մեջ։ Այս համատեքստում պոլիֆոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական հնարքների համակարգ, այլև որպես անհատական հեղինակային ոճի և ազգային երաժշտական մտածողության արտահայտման կարևոր միջոց։ Տարբեր ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել կոմպոզիտորների մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հետևել բազմաձայն գրելաոճի զարգացման միտումներին և գնահատել նորարարական լուծումների նշանակությունը ժամանակակից հայկական երաժշտության մեջ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ոճական առանձնահատկությունների, երաժշտական լեզվի զարգացման և եվրոպական մասնագիտական ավանդույթների հետ դրա փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտության տեսաբանների, կատարողների, երաժշտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների և ուսանողների համար։