Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմություն, պատմագրություն: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն) (1971, №2)
Գիրքը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների, լեզվաբանության, գրականագիտության, պատմության և պատմագրության ոլորտներում հրատարակված նոր գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվական բյուլետեն։ Այն նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել գիտական և ուսումնագիտական նոր գրականությունը՝ ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին հնարավորություն տալով հետևելու համապատասխան բնագավառներում առկա հրատարակչական նորություններին։ Նյութը ներառում է տարբեր գիտակարգերի վերաբերյալ գրքերի մատենագիտական տվյալներ և համառոտ տեղեկություններ՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության արագ տարածմանը և գրական աղբյուրների արդյունավետ որոնմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի գիտական գրադարանների, կրթական հաստատությունների և հետազոտական կենտրոնների աշխատանքի համար՝ ապահովելով նոր աշխատությունների վերաբերյալ միասնական տեղեկատվական հենք։ Այն արժեքավոր գործիք է պատմաբանների, լեզվաբանների, գրականագետների, հասարակագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հասարակական ու հումանիտար գիտությունների զարգացման ընթացքով։
Updated: 2026-08-21Biology
Նախաենթալեզվային և մենավոր ուղու կորիզների քայքայման ազդեցությունը կապույտ բծի ֆոնային իմպուլսային ակտիվության վրա և նրանց դերը ստրեսային պրոցեսներում
Աշխատությունը նվիրված է ուղեղի ցողունի որոշակի կառուցվածքների՝ նախաենթալեզվային և մենավոր ուղու կորիզների, ինչպես նաև կապույտ բծի նեյրոնային համակարգի փոխկապակցված գործունեության ուսումնասիրությանը և դրանց նշանակությանը սթրեսային գործընթացներում։ Հետազոտության կենտրոնում կապույտ բծի ֆոնային իմպուլսային ակտիվությունն է, որը կապված է ուղեղում նորադրեներգիկ նեյրոնների գործունեության հետ և կարևոր դեր ունի օրգանիզմի գրգռվածության, ուշադրության, արթունության, ինքնավար կարգավորման և սթրեսային պատասխանների ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրության առանձնահատկությունն այն է, որ դիտարկվում է նշված նյարդային կորիզների քայքայման կամ գործունեության խանգարման ազդեցությունը կապույտ բծի ինքնաբուխ նեյրոնային ակտիվության վրա՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տարբեր ուղեղային կենտրոնների միջև առկա ֆունկցիոնալ կապերը։ Նախաենթալեզվային և մենավոր ուղու կորիզները ներգրավված են զգայական և վիսցերալ տեղեկատվության մշակման ու փոխանցման գործընթացներում, այդ պատճառով դրանց փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է օգնել հասկանալու, թե ինչպես են ներքին օրգաններից և ինքնավար նյարդային համակարգից եկող ազդակները ազդում ուղեղի նորադրեներգիկ համակարգերի գործունեության վրա։ Աշխատության շրջանակում հատկապես կարևոր է նեյրոնների ֆոնային իմպուլսային ակտիվության փոփոխությունների գրանցումն ու համեմատական վերլուծությունը՝ տարբեր փորձարարական պայմաններում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նյարդային համակարգի այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով արտաքին կամ ներքին սթրեսային ազդակները փոխակերպվում են կենտրոնական նյարդային համակարգի կայուն ֆունկցիոնալ պատասխանների։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ սթրեսի նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմների, ինքնավար կարգավորման և ուղեղի ցողունի նեյրոնային համակարգերի փոխազդեցության ավելի խորքային ըմբռնման համար։ Թեման հատկապես հետաքրքիր է նրանով, որ կապույտ բծի գործունեությունը սերտորեն կապված է օրգանիզմի ադապտացիոն արձագանքների հետ, իսկ դրա ակտիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է լրացուցիչ պատկերացում տալ սթրեսային վիճակների ձևավորման և կարգավորման նյարդային մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նեյրոֆիզիոլոգներին, նյարդաբաններին, կենսաբաններին, բժշկական մասնագետներին, ինչպես նաև կենտրոնական և ինքնավար նյարդային համակարգերի փոխազդեցությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր է ուղեղի ցողունի տարբեր կորիզների միջև ֆունկցիոնալ փոխհարաբերությունների և դրանց միջոցով սթրեսային գործընթացների կարգավորման մեխանիզմների բացահայտման տեսանկյունից։
Updated: 2026-09-04Economics
Սպառման մոդելավորման և կանխատեսման հիմնահարցերը ՀՀ-ում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սպառման գործընթացների քանակական ուսումնասիրությանը, դրանց վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական գործոնների բացահայտմանը և տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների միջոցով հետագա փոփոխությունների կանխատեսման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում տնային տնտեսությունների և բնակչության սպառողական վարքագիծն է՝ դիտարկելով եկամուտների, գների, զբաղվածության, խնայողությունների, ժողովրդագրական կառուցվածքի և այլ տնտեսական ցուցանիշների հնարավոր ազդեցությունը սպառման ծավալի ու կառուցվածքի վրա։ Սպառումը ներկայացվում է որպես տնտեսության կարևոր բաղադրիչ, որի փոփոխությունները կապված են ինչպես բնակչության կենսամակարդակի, այնպես էլ ապրանքների և ծառայությունների նկատմամբ ամբողջական պահանջարկի ձևավորման հետ։ Քննվում են սպառման վիճակագրական տվյալների համակարգման և վերլուծության խնդիրները, տարբեր ժամանակաշրջանների ցուցանիշների համադրելիությունը և տնտեսամաթեմատիկական մոդելների կառուցման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական բազայի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սպառման և տնօրինվող եկամտի փոխկապակցվածությանը, սպառման կառուցվածքային փոփոխություններին և տարբեր գործոնների ազդեցության քանակական գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել ռեգրեսիոն վերլուծության, ժամանակային շարքերի, տնտեսաչափական գնահատման և կանխատեսման մեթոդներ՝ սպառողական ցուցանիշների շարժընթացը նկարագրելու և հնարավոր միտումները գնահատելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մոդելների համապատասխանության և կանխատեսումների անորոշության գնահատումը, քանի որ սպառողական վարքագիծը կարող է փոփոխվել արտաքին տնտեսական պայմանների, գնային տատանումների և հասարակության սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքի փոփոխությունների ազդեցությամբ։ Դիտարկվում է նաև բնակչության տարբեր խմբերի սպառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը, քանի որ եկամուտների մակարդակի, բնակության վայրի, ընտանիքի կազմի և այլ բնութագրերի տարբերությունները կարող են պայմանավորել սպառողական ծախսերի կառուցվածքը։ Տարբեր մոդելների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական պայմաններում և առանձնացնելու սպառման դինամիկան առավել արդյունավետ նկարագրող գործոնները։ Կանխատեսումը դիտարկվում է ոչ թե որպես ապագայի միանշանակ որոշում, այլ որպես առկա տվյալների և ընդունված ենթադրությունների հիման վրա հնարավոր զարգացումների քանակական գնահատման միջոց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, սպառման տնտեսագիտության, տնտեսաչափության և տնտեսական կանխատեսման մոտեցումները՝ Հայաստանի սպառողական գործընթացների օրինաչափությունների ուսումնասիրման և դրանց մոդելավորման մեթոդական հիմքերի կատարելագործման նպատակով։
Updated: 2026-09-22Law
Լեգիտիմությունը որպես իրավունքի որակական հատկանիշ
Գիրքը նվիրված է լեգիտիմության հիմնախնդրի տեսական ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես իրավունքի կարևոր որակական հատկանիշ և իրավական համակարգի արդյունավետության հիմնարար նախապայման։ Աշխատությունում վերլուծվում են լեգիտիմության էությունը, դրա ձևավորման տեսական հիմքերը, իրավունքի և պետական իշխանության փոխադարձ կապը, ինչպես նաև իրավական նորմերի ընդունելիության և հասարակական ճանաչման նշանակությունը։ Հեղինակը քննարկում է իրավունքի լեգիտիմության չափանիշները, օրինականության և լեգիտիմության փոխհարաբերությունը, իրավական արժեքների, արդարության, հասարակական վստահության և իրավագիտակցության դերը իրավակարգի կայացման գործում։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակակից իրավական համակարգերում լեգիտիմության ապահովման մեխանիզմներին, պետական ինստիտուտների գործունեության իրավական հիմքերին և մարդու իրավունքների պաշտպանության համատեքստում լեգիտիմության նշանակությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, քաղաքական գիտության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև իրավունքի տեսության և պետական կառավարման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-29History
Կոլեկտիվ և պատմական հիշողությունը հայոց ինքնության համատեքստում (ըստ XX դարի պատմա-ազգագրական նյութերի)
Աշխատությունը նվիրված է կոլեկտիվ և պատմական հիշողության դերի ուսումնասիրությանը հայոց ինքնության ձևավորման և պահպանման գործընթացներում՝ հիմնվելով XX դարի պատմաազգագրական նյութերի վերլուծության վրա։ Ներկայացվում են հիշողության ձևավորման մեխանիզմները, սերունդների միջև պատմական փորձի փոխանցման եղանակները, ավանդույթների, բանավոր պատմությունների, ծեսերի և մշակութային դրսևորումների նշանակությունը ազգային ինքնագիտակցության պահպանման գործում։ Վերլուծվում են այն սոցիալական և պատմական իրադարձությունները, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայկական համայնքների ինքնության ընկալման, արժեքային համակարգերի և հավաքական պատկերացումների ձևավորման վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են պատմական հիշողության արտահայտման տարբեր ձևերը, դրանց կապը ազգային մշակույթի և ինքնության հետ, ինչպես նաև ազգագրական աղբյուրների դերը անցյալի վերականգնման ու մեկնաբանման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, ազգագրագետների, մշակութաբանների, սոցիոլոգների, հետազոտողների, դասախոսների և հայոց ինքնության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-22Mathematics
Прочность идеально-пластических и упрочняющихся конических труб
Աշխատությունը նվիրված է իդեալական-պլաստիկ և ամրապնդվող կոնաձև խողովակների ամրության տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը՝ վերլուծելով դրանց լարվածադեֆորմացիոն վիճակը տարբեր բեռնավորման պայմաններում։ Ներկայացվում են պլաստիկ դեֆորմացիայի տեսության, նյութերի ամրացման երևույթների և բարակ ու հաստ պատերով կոնաձև կառուցվածքների մեխանիկական վարքի հիմնական սկզբունքները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են խողովակների կրողունակությունը, կայունությունը, լարվածությունների բաշխումը, ձևափոխման գործընթացները և նյութի հատկությունների ազդեցությունը կառուցվածքի աշխատանքի վրա։ Վերլուծվում են մաթեմատիկական մոդելներ, հաշվարկային մեթոդներ և տեսական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել կոնաձև տարրերի ամրությունը և կանխատեսել դրանց վարքը բարդ մեխանիկական ազդեցությունների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ամրապնդվող նյութերի առանձնահատկություններին, սահմանային վիճակների որոշմանը և ինժեներական հաշվարկների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեխանիկայի, մեքենաշինության, շինարարական կոնստրուկցիաների, նյութագիտության և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, ինչպես նաև դեֆորմացվող մարմինների մեխանիկայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-23