Վահան Տերյանի անտիպ և անհայտ էջերը (նամակներ, հոդվածներ, գրախոսություններ)

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացներին 1918-1920 թվականներին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական դիրքորոշմանն ու դերակատարությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված քաղաքական իրավիճակը, տարածաշրջանային հակասությունները, ազգային-տարածքային խնդիրները և միջազգային ուժերի ազդեցությունը դրանց կարգավորման գործընթացում։ Ներկայացվում են բրիտանական քաղաքականության նպատակները, տարածաշրջանում նրա ռազմաքաղաքական ներկայության առանձնահատկությունները և հարաբերությունները Հայաստանի ու հարևան պետությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է ժամանակաշրջանի դիվանագիտական փաստաթղթերը, պատմական իրադարձությունները և այն գործոնները, որոնք ազդել են Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի ընթացքի վրա։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է XX դարի սկզբի հայոց պատմության, միջազգային հարաբերությունների և Կովկասի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, քաղաքագետների, դիվանագիտության պատմությամբ հետաքրքրվողների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Կրոն

Работа представляет собой анализ исторического документационного диалога между Армянской Апостольской Церковью и Римско-католической церковью, в центре которого находится ответ архиепископа Мелхиседека Мурадьяна на послание папы римского Льва XIII. В тексте рассматривается содержание папского обращения, его богословские и дипломатические акценты, а также реакция армянского церковного деятеля, отражающая позицию Армянской Церкви по вопросам вероучения, церковной автономии и межконфессиональных отношений в конце XIX – начале XX века. Особое внимание уделяется историческому контексту эпохи, когда усиливались контакты между различными христианскими конфессиями на фоне политических и социальных изменений в Османской империи и на Кавказе. Анализируется риторика ответа Мурадьяна, его богословские аргументы, а также стремление сохранить идентичность Армянской Апостольской Церкви при одновременном диалоге с Римом. Работа также подчеркивает значение этого обмена посланиями как примера межцерковной дипломатии и как источника для изучения истории христианского экуменизма.

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բառապաշարի այն շերտի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը, որը ներառում է արհեստներով, մասնագիտացված ձեռքի աշխատանքով և ավանդական արտադրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց անվանումները։ Հետազոտության առանցքում այդ բառերի ծագումը, կազմությունը, իմաստային զարգացումը, պատմական գործածությունը և հայերենի բառակազմական համակարգում ունեցած տեղն են։ Արհեստավորներին բնորոշող անվանումները դիտարկվում են որպես լեզվի պատմության և ժողովրդի նյութական ու սոցիալական մշակույթի փոխկապակցվածությունն արտացոլող բառային միավորներ, քանի որ դրանց ձևավորումը սերտորեն կապված է տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված արհեստների, աշխատանքի բաժանման և քաղաքային ու գյուղական տնտեսական կյանքի զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանումների բառակազմական կառուցվածքին՝ պարզելով, թե ինչ արմատների, ածանցների և այլ ձևաբանական միջոցների օգնությամբ են հայերենում ստեղծվել մասնագիտություն կամ զբաղմունք ցույց տվող բառերը։ Քննվում են բնիկ հայկական կազմությունները, ինչպես նաև պատմական լեզվական շփումների հետևանքով հայերեն ներթափանցած փոխառությունները և դրանց հնչյունական, ձևաբանական ու իմաստային հարմարեցման առանձնահատկությունները։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նույն կամ մոտ արհեստը նշանակող տարբեր անվանումների տարածքային, ժամանակագրական և ոճական տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրաբարի, միջին հայերենի, աշխարհաբարի և բարբառների նյութի համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել առանձին բառերի գործածության շարունակականությանը, փոփոխությանը կամ աստիճանական դուրսմղմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հոմանիշային հարաբերությունները, բազմիմաստությունը և այն դեպքերը, երբ մասնագիտություն նշանակող բառը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել լրացուցիչ սոցիալական կամ փոխաբերական իմաստներ։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն անվանումները, որոնք կապված են պատմականորեն տարածված, սակայն հետագայում վերացած կամ էապես փոփոխված արհեստների հետ, քանի որ այդ բառերը լեզվական տվյալներից բացի տեղեկություններ են պահպանել ավանդական կենցաղի և արտադրական մշակույթի վերաբերյալ։ Նյութի աղբյուր կարող են ծառայել բառարանները, մատենագրական երկերը, վիմագրությունները, արխիվային փաստաթղթերը, ազգագրական նյութերը, գեղարվեստական գրականությունը և բարբառային գրանցումները։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը համադրում է բառագիտության, բառակազմության, ստուգաբանության և պատմական լեզվաբանության մոտեցումները՝ միաժամանակ բացահայտելով լեզվի ու նյութական մշակույթի միջև կապերը և նպաստելով հայերենի մասնագիտական ու պատմական բառապաշարի առավել ամբողջական նկարագրությանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Այլ առարկաներ

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեության տարեկան ծրագիրը՝ 2012 թվականի համար, և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանի առջև դրված հիմնական խնդիրները, առաջնահերթություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես կազմակերպչական փաստաթուղթ, այլև որպես տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի գրադարանային համակարգի, տեղեկատվական միջավայրի և մշակութային քաղաքականության զարգացման մասին պատկերացում կազմելու աղբյուր։ Փաստաթղթում ներկայացվող աշխատանքները կապված են գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության և սպասարկման, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման, մատենագիտական և տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև ազգային գրական ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանի տեխնոլոգիական արդիականացմանը և էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացմանը։ Այդ ժամանակաշրջանում մեկնարկած կարևոր ուղղություններից էր թվայնացման կենտրոնի և հանրային էլեկտրոնային ընթերցասրահի ստեղծման ծրագիրը, որի նպատակն էր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով ընդլայնել գրադարանային հավաքածուների հասանելիությունը և ապահովել մշակութային ժառանգության թվային պահպանումը։ Ծրագիրը կարելի է դիտարկել նաև 2012 թվականին գրադարանային ոլորտում տեղի ունեցած ավելի լայն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների համատեքստում, քանի որ նույն տարում ընդունվել է «Գրադարանների և գրադարանային գործի մասին» ՀՀ օրենքը, որը սահմանեց գրադարանների գործունեության, ֆինանսավորման, հավաքածուների հաշվառման, համալրման, պահպանության և օգտագործման իրավական հիմքերը։ Հրատարակության բովանդակությունը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ ազգային գրադարանը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես հայկական տպագիր և գրավոր ժառանգության հավաքագրման, պահպանման, համակարգման և հանրությանը ներկայացնելու կարևորագույն հաստատություն։ 2012 թվականից գրադարանը նաև առաջատար դեր է ստանձնել «Հայ գիրք» էլեկտրոնային շտեմարանի զարգացման գործում, որի նպատակն է հնարավորինս ամբողջական ներկայացնել հայ գրքի պատմությունը և հասանելի դարձնել աշխարհով մեկ պահպանվող հայերեն գրական ժառանգությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մշակութաբաններին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման ոլորտի մասնագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի մշակութային հաստատությունների և գրադարանային համակարգի զարգացման պատմությունը։ Ազգային գրադարանի թվայնացման, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, հավաքածուների պահպանության և հանրային հասանելիության ընդլայնման ուղղությունները թույլ են տալիս այս նյութը դիտարկել որպես 2012 թվականի գրադարանային զարգացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ կարևոր աղբյուր։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը տնտեսագիտական և ֆինանսական վերլուծության ոլորտի մասնագիտական ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է կազմակերպությունների ֆինանսական վերլուծության դերի, նշանակության և անհրաժեշտության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, հաշվապահության և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսական վերլուծության հիմնական նպատակները՝ կազմակերպության ֆինանսական վիճակի գնահատում, կառավարչական որոշումների հիմնավորում և ռիսկերի բացահայտում, բացատրվում է ֆինանսական վերլուծության անհրաժեշտությունը ժամանակակից շուկայական տնտեսության պայմաններում՝ որպես արդյունավետ կառավարման, մրցունակության բարձրացման և ֆինանսական կայունության ապահովման կարևոր գործիք, մանրամասն քննարկվում են ֆինանսական տեղեկատվության աղբյուրները՝ ֆինանսական հաշվետվություններ, հաշվեկշիռ, շահույթի և վնասի հաշվետվություն, դրամական հոսքերի հաշվետվություն, ինչպես նաև դրանց վերլուծական նշանակությունը, աշխատությունը անդրադառնում է վերլուծության մեթոդներին՝ համեմատական, գործակիցային և դինամիկ վերլուծություն, ինչպես նաև դրանց կիրառման ոլորտներին կառավարչական և ներդրումային որոշումների ընդունման գործընթացներում, ներկայացվում է ֆինանսական վերլուծության կապը պլանավորման, վերահսկողության և ռազմավարական կառավարման հետ, ինչպես նաև դրա դերը կազմակերպության զարգացման հնարավորությունների բացահայտման գործում, գրքում ընդգծվում է ֆինանսական վերլուծության անհրաժեշտությունը ոչ միայն ներքին կառավարման, այլ նաև արտաքին շահագրգիռ կողմերի՝ ներդրողների, վարկատուների և պետական մարմինների համար, աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կիրառական մոտեցումները՝ ձևավորելով ֆինանսական վերլուծության դերի ամբողջական պատկերացում ժամանակակից տնտեսության մեջ։