1835 թվականի օրացույց՝ ըստ տերունական և հայոց ՌՄՁԴ թվականների

Ֆինանսներ

Աշխատանքը նվիրված է առևտրային բանկերում ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում բանկի ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, ներգրավման, բաշխման և օգտագործման գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց կառավարման արդյունավետության գնահատումը։ Առևտրային բանկի կայուն և շահութաբեր գործունեությունը մեծապես կախված է այն բանից, թե որքան արդյունավետ է այն կառավարում իր միջոցների աղբյուրները, ակտիվների կառուցվածքը, իրացվելիությունը, վարկային ներդրումները և դրանց հետ կապված ռիսկերը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բանկի սեփական կապիտալի, ավանդների, ներգրավված այլ միջոցների և պարտավորությունների ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց արժեքն ու բանկի ընդհանուր ֆինանսավորման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռեսուրսների և ակտիվների միջև հավասարակշռության ապահովմանը, քանի որ չափազանց բարձր իրացվելիությունը կարող է նվազեցնել միջոցների եկամտաբեր օգտագործման հնարավորությունները, մինչդեռ չափազանց ագրեսիվ վարկավորումը կարող է մեծացնել իրացվելիության և վարկային ռիսկերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բանկի ակտիվների ու պարտավորությունների կառավարման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Այդ գործընթացում անհրաժեշտ է հաշվի առնել միջոցների ներգրավման ժամկետները, արժեքը և կայունությունը, ինչպես նաև ակտիվների եկամտաբերությունը և մարման ժամկետները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ժամկետային անհամապատասխանություններից առաջացող ռիսկերը և ապահովել բանկի վճարունակության ու իրացվելիության պատշաճ մակարդակ։ Ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետության գնահատման համար կարող են օգտագործվել մի շարք ցուցանիշներ՝ ակտիվների և սեփական կապիտալի եկամտաբերություն, զուտ տոկոսային մարժա, կապիտալի բավարարության մակարդակ, իրացվելիության ցուցանիշներ, ներգրավված միջոցների արժեք, վարկային պորտֆելի որակ և չաշխատող վարկերի տեսակարար կշիռ։ Այս ցուցանիշների դինամիկայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանկի ֆինանսական կառավարման ուժեղ և թույլ կողմերը և գնահատելու կառավարչական որոշումների արդյունավետությունը։ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի համատեքստում կարևոր է նաև հաշվի առնել Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանվող կարգավորող պահանջները, քանի որ կապիտալի, իրացվելիության, ռիսկերի կառավարման և այլ նորմատիվների պահպանումը բանկերի ֆինանսական կայունության կարևոր նախապայման է։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև առանձին առևտրային բանկերի ֆինանսական հաշվետվությունների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու համար տարբեր բանկերի ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման արդյունավետության տարբերությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բանկային ավանդների և վարկային պորտֆելի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ներգրավված միջոցների արդյունավետ վերափոխումը վարկային և այլ եկամտաբեր ակտիվների կարևորագույն գործառույթներից է։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել ռիսկերի կառավարման դերը, քանի որ ֆինանսական ռեսուրսների բարձր եկամտաբեր օգտագործումը պետք է իրականացվի ընդունելի ռիսկի սահմաններում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ֆինանսական շուկաների փոփոխություններին, տոկոսադրույքների տատանումներին, գնաճային միջավայրին, արժութային ռիսկերին և տնտեսական ակտիվության փոփոխություններին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ բանկերի ռեսուրսների արժեքի և օգտագործման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման բարելավման այնպիսի ուղղությունների բացահայտման մեջ, որոնք կարող են նպաստել բանկերի շահութաբերության, իրացվելիության և ֆինանսական կայունության բարձրացմանը։ Դրանց շարքում կարող են ընդգրկվել ֆինանսավորման աղբյուրների դիվերսիֆիկացումը, ակտիվների և պարտավորությունների կառավարման կատարելագործումը, ռիսկերի գնահատման մեթոդների զարգացումը, կապիտալի արդյունավետ օգտագործումը և ֆինանսական պլանավորման ու կանխատեսման գործիքների կատարելագործումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ֆինանսական ռեսուրսների կառավարումը դիտարկում է որպես առևտրային բանկի արդյունավետ գործունեության առանցքային գործոն՝ ուսումնասիրելով ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման փոխկապակցվածությունը, դրանց կառավարման արդյունքները և Հայաստանի բանկային համակարգում արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիները։

Իրավաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսդրությամբ գույքի հավատարմագրային կառավարման պայմանագրի իրավական բնույթի, բովանդակության և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն իրավահարաբերությունը, որի դեպքում գույքի սեփականատերը՝ կառավարման հիմնադիրը, որոշակի ժամկետով գույքը հանձնում է հավատարմագրային կառավարչի կառավարմանը, իսկ վերջինս պարտավորվում է այն կառավարել կառավարման հիմնադրի կամ նրա կողմից նշված շահառուի օգտին։ Ուսումնասիրվում են պայմանագրի կողմերի իրավական կարգավիճակը, նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, պայմանագրի առարկան, գործողության ժամկետը, վարձատրության և պատասխանատվության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ գույքը հավատարմագրային կառավարման հանձնելը ինքնին չի նշանակում սեփականության իրավունքի փոխանցում կառավարչին, և վերջինս գույքի նկատմամբ իրականացնում է օրենքով ու պայմանագրով սահմանված կառավարման լիազորություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պայմանագրի էական պայմանները, որոնց շարքում կարևոր նշանակություն ունեն հավատարմագրային կառավարմանը հանձնվող գույքի կազմը, շահառուի վերաբերյալ տվյալները, կառավարչի վարձատրության չափն ու ձևը և պայմանագրի գործողության ժամկետը։ ՀՀ քաղաքացիական օրենսդրությամբ պայմանագիրը, որպես ընդհանուր կանոն, կնքվում է մինչև հինգ տարի ժամկետով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հավատարմագրային կառավարչի գործունեության սահմանների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ նրա կողմից գույքի նկատմամբ իրավաբանական և փաստացի գործողություններ կատարելու հնարավորությունը, պայմանագրով նախատեսվող սահմանափակումները և շահառուի շահերից բխող գործելու պարտականությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև հավատարմագրային կառավարման հանձնված գույքի առանձնացման, առանձին հաշվառման և կառավարչի սեփական գույքից տարանջատման պահանջը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կառավարչի պատասխանատվությանը, գույքի կառավարման ընթացքում պատճառված վնասների հատուցմանը, անհրաժեշտ ծախսերի փոխհատուցմանը և կառավարչի վարձատրությանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պայմանագրի դադարեցման հիմքերին, կողմերի փոխհարաբերությունների առանձնահատկություններին և անշարժ գույքի նկատմամբ հավատարմագրային կառավարման կիրառման գործնական հարցերին։ Հետազոտության արդյունքում բացահայտվում են գործող իրավակարգավորման առավելություններն ու հնարավոր խնդիրները և ներկայացվում են պայմանագրային հարաբերությունների իրավական կարգավորման կատարելագործման ուղղություններ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքացիական իրավունքի տեսության և պրակտիկայի համար՝ նպաստելով գույքի արդյունավետ կառավարման, սեփականատիրոջ և շահառուի իրավունքների պաշտպանության և հավատարմագրային կառավարման հարաբերությունների առավել հստակ ու արդյունավետ իրավական կարգավորման ըմբռնմանը։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է Իրանի Խուզեստան նահանգում գտնվող Քարուն գետի ջրհավաք ավազանի հողային ջրային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ օգտագործման ու պահպանության մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ջրային ռեսուրսների և հողային համակարգերի փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև այն գործոնների գնահատումը, որոնք ազդում են ավազանի ջրային հաշվեկշռի, հողի խոնավության, ստորերկրյա և հողային ջրերի վիճակի ու գյուղատնտեսական արտադրության կայունության վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ջրհավաք ավազանի բնական և մարդածին առանձնահատկությունները, տեղումների և գոլորշիացման ռեժիմները, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի փոխկապակցվածությունը, հողերի ջրային հատկությունները և ջրօգտագործման տարբեր ուղղությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության համար ջրի պահանջարկի գնահատմանը, ոռոգման արդյունավետության բարձրացմանը և սահմանափակ ջրային պաշարների ռացիոնալ բաշխմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես չոր և կիսաչոր կլիմայական պայմաններում, որտեղ ջրային ռեսուրսների նկատմամբ մեծ պահանջարկը կարող է հանգեցնել ջրային պաշարների գերշահագործման, հողերի դեգրադացիայի և էկոլոգիական հավասարակշռության խախտման։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ջրային հաշվեկշռի գնահատման, ջրի պահանջարկի կանխատեսման և տարբեր կառավարման սցենարների համեմատության մեթոդներ։ Հնարավոր է նաև կիրառել մոդելավորման և տարածական վերլուծության գործիքներ՝ տարբեր հողատեսքերի, ջրային պայմանների և ջրօգտագործման ռեժիմների ազդեցությունը գնահատելու համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջրի արդյունավետ օգտագործման և հողի խոնավության պահպանման միջոցառումների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ ոռոգման ռեժիմների օպտիմալացումը, ջրի կորուստների նվազեցումը և ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ավազանի ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պլանավորմանը, գյուղատնտեսական ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը և հողերի արտադրողականության պահպանմանը։ Միաժամանակ առաջարկվող մոտեցումները կարող են կարևոր լինել ջրային էկոհամակարգերի պահպանության և ջրային ռեսուրսների նկատմամբ աճող պահանջարկի պայմաններում բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հիդրոլոգների, հողագետների, բնապահպանների, ջրային տնտեսության մասնագետների, գյուղատնտեսական ինժեներների, ռեսուրսների կառավարման ոլորտի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է գյուղատնտեսական մեքենաշինության ոլորտում օգտագործվող հատիկային և հանքային կերերի մանրիչների կառուցվածքային կատարելագործման և դրանց աշխատանքային պարամետրերի տեխնիկատեխնոլոգիական հիմնավորման խնդիրներին։ Աշխատությունում վերլուծվում են մանրացման գործընթացի մեխանիկական հիմքերը՝ ներառյալ նյութի կոտրման օրինաչափությունները, մասնիկների չափաբաշխումը և էներգետիկ ծախսերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սարքավորումների աշխատանքային օրգանների ձևի, պտտման արագության, բեռնման ռեժիմների և մաշվածության ազդեցությանը մանրացման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև մեքենայի կառուցվածքային բարելավման տարբերակները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտադրողականությունը, նվազեցնել էներգածախսը և ապահովել ստացվող կերի մասնիկների համասեռ որակ։ Աշխատությունը ներառում է նաև փորձարարական հետազոտություններ և մաթեմատիկական մոդելավորում՝ սարքավորման օպտիմալ աշխատանքային ռեժիմների ընտրության համար։

Ինֆորմատիկա

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ հստակ բազմությունների տեսության կիրառմամբ թվային սխեմաների ավտոմատացված նախագծման մեթոդների մշակմանը և կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում թվային համակարգերի կառուցվածքային և տրամաբանական նախագծման խնդիրները, նախագծային պարամետրերի ներկայացման առանձնահատկությունները և անորոշ պայմաններում որոշումների ընդունման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ հստակ տրամաբանության և ոչ հստակ բազմությունների մաթեմատիկական ապարատի կիրառմանը՝ նախագծման տարբեր փուլերում առաջացող բազմաչափ և ոչ միանշանակ խնդիրների լուծման համար։ Վերլուծվում են թվային սխեմաների կառուցվածքի ընտրության, պարամետրերի գնահատման, օպտիմալացման և նախագծային տարբերակների համեմատության ավտոմատացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև համապատասխան ալգորիթմների մշակման, ծրագրային իրականացման և համակարգչային նախագծման միջոցների հետ ինտեգրման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կատարելագործելու թվային սարքերի նախագծման գործընթացը՝ բարձրացնելով հաշվարկների արդյունավետությունը և նախագծային որոշումների մշակման ճկունությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թվային էլեկտրոնիկայի, համակարգչային ճարտարագիտության, ոչ հստակ տրամաբանության և ավտոմատացված նախագծման համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Քաջարանի հանքային հումքի վերամշակման և մոլիբդեն պարունակող խտանյութերի հիման վրա ֆերոմոլիբդենային համաձուլվածքի ստացման տեխնոլոգիական հնարավորությունների ուսումնասիրմանը՝ մետաղաջերմային վերականգնման սկզբունքների շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում մագնետիտային և մոլիբդենիտային խտանյութերի բաղադրության, դրանցում արժեքավոր բաղադրիչների բաշխման և մետալուրգիական վերամշակման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումների գնահատումն է։ Դիտարկվում է ալյումինի՝ որպես վերականգնիչի կիրառման ընդհանուր մետալուրգիական սկզբունքը, որի հիմքում մետաղների միացությունների և ալյումինի միջև ընթացող օքսիդավերականգնման գործընթացներն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական հումքի հանքաբանական և քիմիական առանձնահատկությունների ազդեցությանը վերջնական մետաղական արտադրանքի կազմի, մոլիբդենի կորզման աստիճանի և առաջացող խարամային համակարգերի հատկությունների վրա։ Քննվում են նաև երկաթ պարունակող և մոլիբդեն պարունակող բաղադրիչների համատեղ վերամշակման հնարավորությունները՝ որպես տեղական հանքային հումքի համալիր օգտագործման ուղղություն։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է գործընթացի ջերմադինամիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր մակարդակում գնահատելու հնարավոր քիմիական փոխակերպումների ուղղությունը և տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Տեխնոլոգիական արդյունավետությունը կարող է դիտարկվել ստացվող համաձուլվածքի որակի, օգտակար տարրերի կորզման, հումքի օգտագործման ամբողջականության, նյութական կորուստների և էներգետիկ արդյունավետության տեսանկյուններից։ Առանձին նշանակություն ունի ստացված մետաղական և խարամային ֆազերի կազմի ու հատկությունների ուսումնասիրությունը՝ տեխնոլոգիական գործընթացի արդյունքները բնութագրելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հանքահարստացման և մետալուրգիական վերամշակման փուլերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ խտանյութերի որակական ցուցանիշները անմիջականորեն պայմանավորում են հետագա մետալուրգիական գործընթացների արդյունավետությունը։ Տեղական հանքային հումքի օգտագործման ուսումնասիրությունը կարևոր է հումքային ռեսուրսների առավել ամբողջական վերամշակման և բարձր ավելացված արժեք ունեցող մետալուրգիական արտադրանքի ստացման գիտատեխնիկական հնարավորությունների գնահատման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գունավոր և հատուկ մետալուրգիայի, հանքային հումքի վերամշակման, մետալուրգիական ջերմադինամիկայի և նյութագիտության մոտեցումները՝ մոլիբդեն պարունակող խտանյութերի արդյունավետ վերամշակման գիտական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։