Անալոգային ինտեգրալ սխեմաների ավտոմատացված ֆիզիկական նախագծման միջոցների մշակումը և հետազոտումը

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Յաքուփ Քադրի Քարաօսմանօղլուի արձակի գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ քեմալական գաղափարախոսության արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Հետազոտության շրջանակում գրողի արձակը դիտարկվում է Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման, հասարակական վերափոխումների և ազգային ինքնության կառուցման պատմաքաղաքական համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է այն գաղափարները, արժեքներն ու հասարակական պատկերացումները, որոնք գրական կերպով արտահայտում են հանրապետականացման, աշխարհիկացման, ազգային պետության ձևավորման և հասարակության արդիականացման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով գաղափարախոսական դրույթները վերածվում են գեղարվեստական նյութի՝ արտահայտվելով կերպարների, նրանց փոխհարաբերությունների, հակասությունների, աշխարհայացքի և վարքագծի միջոցով։ Կարևորվում է նաև գրողի վերաբերմունքը ավանդական և նորացող հասարակության հակադրությանը, քանի որ այդ հակադրության միջոցով ներկայացվում են Թուրքիայի սոցիալական ու մշակութային փոփոխությունների բարդությունները։ Արձակ ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև անհատի և պետության, ավանդույթի և արդիականության, գյուղի և քաղաքի, կրթության և հասարակական առաջընթացի փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը միաժամանակ անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես է գրականությունը դառնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական գաղափարների արտահայտման միջոց և ինչպիսի գեղարվեստական ձևերով է հեղինակը ներկայացնում ազգային վերափոխման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել թուրքագիտությամբ, գրականագիտությամբ, պատմությամբ և քաղաքական գաղափարների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են Թուրքիայի Հանրապետության վաղ շրջանի մշակութային ու գրական զարգացումներով։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հանձնարարական ցանկ է, որը նվիրված է էլեկտրատեխնիկայում և էլեկտրոնիկայում կիրառվող տպագիր սխեմաների վերաբերյալ գրականության համակարգված ներկայացմանը։ Նպատակն է ընթերցողին կողմնորոշել տվյալ ոլորտում առկա մասնագիտական գրականության մեջ և առանձնացնել այն աղբյուրները, որոնք կարող են օգտակար լինել տպագիր էլեկտրական սխեմաների կառուցվածքի, նախագծման, պատրաստման, կիրառման և շահագործման սկզբունքներն ուսումնասիրելու համար։ Ցանկը հատկապես կարևոր է այն ժամանակաշրջանի տեխնիկական գրականության համատեքստում, երբ տպագիր սխեմաների տեխնոլոգիան աստիճանաբար լայնորեն ներթափանցում էր էլեկտրոնային սարքավորումների արտադրության մեջ և հնարավորություն էր տալիս նվազեցնել սարքերի չափերը, բարձրացնել միացումների հուսալիությունը և ստանդարտացնել էլեկտրոնային հանգույցների արտադրությունը։ Ներկայացվող գրականությունը կարող է ընդգրկել տպագիր սխեմաների տեսական հիմքերը, դրանց կառուցվածքային տարրերը, հաղորդիչ ուղիների ձևավորման սկզբունքները, մեկ և բազմաշերտ սխեմաների առանձնահատկությունները, օգտագործվող նյութերը և արտադրական տեխնոլոգիաները։ Առանձին նշանակություն կարող են ունենալ էլեկտրոնային բաղադրիչների տեղադրման, զոդման, միացումների կազմակերպման և պատրաստի սխեմաների փորձարկման վերաբերյալ աղբյուրները։ Տպագիր սխեմաները կարևոր դեր են կատարում էլեկտրոնային սարքերի կառուցվածքում, քանի որ մեկ հիմքի վրա հնարավորություն են տալիս փոխկապակցել դիմադրություններ, կոնդենսատորներ, կիսահաղորդչային սարքեր և այլ բաղադրիչներ՝ ստեղծելով կոմպակտ և տեխնոլոգիապես կազմակերպված էլեկտրոնային հանգույց։ Գրականության ցանկը կարող է օգտակար լինել նաև սխեմաների նախագծման ժամանակ կիրառվող տեխնիկական հաշվարկների և գծագրական պահանջների ուսումնասիրության համար։ Այդ նյութերը հնարավորություն են տալիս հասկանալ, թե ինչպես են էլեկտրական միացման սկզբունքները վերածվում ֆիզիկական տպագիր կառուցվածքի՝ հաշվի առնելով հաղորդիչների դասավորությունը, էլեկտրական մեկուսացումը, ջերմային ռեժիմը և բաղադրիչների փոխադարձ տեղադրությունը։ Հրատարակության հանձնարարական բնույթը ենթադրում է, որ այն նախատեսված է ոչ միայն նեղ մասնագիտական հետազոտողների, այլև ուսանողների, ինժեներների, տեխնիկների, ռադիոսիրողների, արտադրական ոլորտի մասնագետների և տեխնիկական գրականություն փնտրող ընթերցողների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես նախնական կողմնորոշիչ՝ անհրաժեշտ գրքերը, ձեռնարկները և մասնագիտական հրապարակումները ընտրելու համար։ Մատենագիտական ցանկի արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս մեկտեղված ձևով տեսնել տվյալ ժամանակաշրջանում տպագիր սխեմաների վերաբերյալ հասանելի գիտատեխնիկական գրականության շրջանակը։ Այսպիսի հրատարակությունները հատկապես օգտակար են տեխնիկական գիտելիքների տարածման և մասնագիտական ինքնակրթության կազմակերպման համար, քանի որ ընթերցողին ոչ միայն տեղեկություն են տալիս թեմայի մասին, այլև ուղղորդում են դեպի ավելի խորքային ուսումնասիրության աղբյուրներ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես էլեկտրատեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի ոլորտում տպագիր սխեմաների վերաբերյալ մասնագիտական գրականության որոնումն ու ընտրությունը հեշտացնող գործնական մատենագիտական ուղեցույց, որն արժեքավոր է ինչպես ուսումնական, այնպես էլ կիրառական տեխնիկական նպատակներով։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ռեկրիստալիզացված հիմքով ֆոտոընդունիչ կառուցվածքների մշակմանը և հետազոտմանը՝ նպատակ ունենալով ուսումնասիրել դրանց ֆիզիկական հատկությունները, աշխատանքի մեխանիզմները և օպտոէլեկտրոնային բնութագրերը։ Հետազոտության հիմքում կիսահաղորդչային նյութերի կառուցվածքային և էլեկտրական հատկությունների նպատակային փոփոխության գաղափարն է, որի միջոցով հնարավոր է բարելավել լուսային ազդանշանների հայտնաբերման և էլեկտրական ազդանշանի վերափոխման արդյունավետությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ֆոտոընդունիչների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ակտիվ և օժանդակ շերտերի փոխազդեցությունը, լիցքակիրների առաջացման ու տեղափոխման գործընթացները և լուսային ճառագայթման նկատմամբ համակարգի արձագանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեկրիստալիզացիայի գործընթացին, որի արդյունքում կիսահաղորդչային նյութի բյուրեղային կառուցվածքը կարող է փոփոխվել՝ ազդելով արատների, սահմանային վիճակների, լիցքակիրների շարժունակության և այլ ֆիզիկական պարամետրերի վրա։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է տեխնոլոգիական գործընթացի այնպիսի պայմանների ընտրությունը, որոնք թույլ կտան ստանալ անհրաժեշտ կառուցվածքային և էլեկտրական բնութագրերով ֆոտոընդունիչներ։ Կարող են ուսումնասիրվել ռեկրիստալիզացիայի ջերմաստիճանային և ժամանակային ռեժիմները, նյութի նախնական վիճակը, շերտերի կառուցվածքը և տեխնոլոգիական այլ պարամետրեր։ Ստացված կառուցվածքների բնութագրման համար կարող են կիրառվել էլեկտրական, օպտիկական և կառուցվածքային հետազոտության մեթոդներ՝ գնահատելու մութ հոսանքը, լուսազգայունությունը, սպեկտրային արձագանքը, արագագործությունը, զգայունությունը և ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ֆոտոընդունիչների պարամետրերի կախվածությանը լուսային ճառագայթման ալիքի երկարությունից և ինտենսիվությունից, ինչպես նաև արտաքին էլեկտրական պայմաններից։ Աշխատության մեջ կարող է իրականացվել մշակված կառուցվածքների համեմատություն ավանդական տեխնոլոգիայով ստացված ֆոտոընդունիչների հետ՝ ռեկրիստալիզացված հիմքի կիրառման առավելություններն ու սահմանափակումները բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել կիսահաղորդչային ֆոտոընդունիչների տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը և դրանց կիրառման հնարավորությունների ընդլայնմանը տարբեր օպտոէլեկտրոնային համակարգերում։ Այդպիսի սարքերը կարող են կիրառվել օպտիկական կապի, չափիչ տեխնիկայի, ավտոմատացման, ճառագայթման վերահսկման, գիտական սարքավորումների և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է լուսային ազդանշանների հուսալի և զգայուն գրանցում։ Աշխատության գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է նոր կառուցվածքների մշակմամբ, դրանց ֆիզիկական բնութագրերի բացահայտմամբ և տեխնոլոգիական պարամետրերի ու սարքի աշխատանքային հատկությունների միջև կապերի որոշմամբ։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի և ֆոտոընդունիչ տեխնոլոգիաների մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում պետական գեոդեզիական բարձունքային հիմքի արդիականացման և վերակառուցման խնդիրներին՝ ժամանակակից թվային չափագրական, հաշվարկային և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում երկրի տարածքում բարձրությունների միասնական և հուսալի համակարգի ձևավորումն է, որը կարևոր նշանակություն ունի քարտեզագրության, շինարարության, հողաշինության, կադաստրի, ինժեներական հետազոտությունների, տարածական պլանավորման և երկրադինամիկական գործընթացների դիտարկման համար։ Քննվում են գործող բարձունքային ցանցի վիճակի գնահատման, գեոդեզիական կետերի պահպանվածության և չափումների ճշգրտության ստուգման, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացված տվյալների միասնական համակարգում համադրման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ավանդական երկրաչափական նիվելիրացման և ժամանակակից արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների տվյալների համատեղ օգտագործման հնարավորություններին։ Թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել չափումների մշակումը, կատարել մեծածավալ տարածական տվյալների համակարգում, հայտնաբերել անհամապատասխանություններ և բարձրացնել վերջնական արդյունքների վերահսկելիությունը։ Կարևորվում է GNSS դիտարկումների միջոցով ստացվող երկրաչափական բարձրությունների և ֆիզիկական բարձրությունների միջև կապի ապահովման խնդիրը, որի համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել Երկրի ծանրության դաշտի և համապատասխան գեոդեզիական մոդելների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է թվային բարձունքային և գեոիդային մոդելների կիրառելիության գնահատումը՝ տարբեր աղբյուրներից ստացված տվյալների ճշգրտության և համատեղելիության ուսումնասիրությամբ։ Քննվում են նաև ցանցի հավասարակշռման մաթեմատիկական մեթոդները, չափումների սխալների գնահատումը, հենակետերի օպտիմալ տեղաբաշխումը և միասնական տվյալների բազայի ստեղծման սկզբունքները։ Հայաստանի լեռնային ռելիեֆը և բարդ երկրաբանական պայմանները լրացուցիչ նշանակություն են հաղորդում բարձունքային ցանցի կայունության վերահսկմանը, քանի որ առանձին կետերի դիրքը կարող է ժամանակի ընթացքում ենթարկվել բնական կամ տեխնածին ազդեցությունների։ Թվային աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս գեոդեզիական կետերի, չափումների և հաշվարկված բարձրությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը պահպանել, թարմացնել, վերլուծել և տարածականորեն պատկերել միասնական միջավայրում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ազգային գեոդեզիական ենթակառուցվածքի արդիականացման համար՝ նպաստելով տարածական տվյալների ճշգրտության, համադրելիության և գործնական կիրառելիության բարձրացմանը, ինչպես նաև ժամանակակից թվային գեոդեզիայի սկզբունքներին համապատասխան բարձունքային համակարգի զարգացման գիտամեթոդական հիմքերի ձևավորմանը։

Մանկավարժություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ուսուցչի անձնային հոգեբանական որակների դերին նրա մանկավարժական գործունեության արդյունավետության ձևավորման և բնութագրման գործընթացում՝ ընդգծելով, որ ուսուցչի մասնագիտական հաջողությունը պայմանավորված է ոչ միայն գիտելիքների և մեթոդական պատրաստվածության, այլև անձնային-հոգեբանական հատկությունների համալիրով։ Աշխատանքը դիտարկում է այնպիսի որակներ, ինչպիսիք են հաղորդակցական կարողությունները, հուզական կայունությունը, էմպատիան, պատասխանատվության զգացումը, ինքնակարգապահությունը և մանկավարժական տակտը, որոնք միասին ձևավորում են ուսուցչի մասնագիտական վարքագծի հիմքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի և սովորողի միջև փոխհարաբերությունների հոգեբանական կողմերին, որտեղ կարևոր դեր ունեն վստահության ձևավորումը, դրական հուզական մթնոլորտի ապահովումը և անհատական մոտեցման կիրառումը ուսումնական գործընթացում։ Ներկայացվում է նաև ուսուցչի ինքնակարգավորման և սթրեսակայունության նշանակությունը, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետ գործել բարդ մանկավարժական իրավիճակներում և պահպանել մասնագիտական կայունություն։ Աշխատանքը շեշտում է, որ ուսուցչի անձնային որակները անմիջականորեն ազդում են դասավանդման ոճի, սովորողների մոտիվացիայի և կրթական արդյունքների վրա՝ ձևավորելով նրա մանկավարժական գործունեության ընդհանուր որակական բնութագիրը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից կրթական միջավայրում ուսուցիչը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես հոգեբանական աջակցություն ապահովող և անձի զարգացման գործընթացը ուղղորդող մասնագետ։