Արամյան ընկերության հայտարարությունը՝ ուսումնական գրքերի տարածման մասին

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական ՍՍՌ գրադարանային համակարգի ընդհանուր նկարագրությանը, զարգացման փուլերին և կազմակերպչական կառուցվածքին՝ ներկայացնելով այն որպես հանրապետության կրթական, գիտական և մշակութային կյանքի կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը։ Հեղինակը մանրամասնորեն անդրադառնում է խորհրդային շրջանում ձևավորված բազմաստիճան գրադարանային ցանցին՝ հանրապետական, մարզային, քաղաքային, գյուղական և ուսումնական հաստատությունների գրադարաններով, որոնք միասին ապահովում էին գրականության լայն հասանելիություն բնակչության բոլոր շերտերի համար։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի դերին որպես կենտրոնական գրադարանային և մատենագիտական կառույց, որը համակարգում էր գրադարանային գործը, իրականացնում էր ազգային մատենագիտության կազմումը և հանդիսանում էր գրապալատային գործառույթների կենտրոն։ Նկարագրվում են նաև գիտական և բուհական գրադարանների գործունեությունը, որոնք սպասարկում էին գիտահետազոտական և ուսումնական գործընթացները՝ ապահովելով մասնագիտական գրականության և միջազգային տեղեկատվական աղբյուրների հասանելիությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է գրադարանների ոչ միայն տեղեկատվական, այլև գաղափարական և կրթական դերակատարությունը խորհրդային հասարակությունում՝ ընդգծելով նրանց մասնակցությունը ընթերցողական մշակույթի ձևավորմանը, գիտելիքի տարածմանը և հասարակության գաղափարական դաստիարակությանը։ Բացի այդ, դիտարկվում են գրադարանային գործի մեթոդական զարգացումները՝ կատալոգավորման համակարգերի կատարելագործումը, միասնական մատենագիտական ստանդարտների ներդրումը և մասնագիտական կադրերի պատրաստումը։ Շեշտվում է, որ Հայկական ՍՍՌ գրադարանային համակարգը հանդիսացել է ազգային գիտական և մշակութային ժառանգության պահպանման, ինչպես նաև տեղեկատվական և կրթական զարգացման կարևոր հենասյուներից մեկը, որը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել հասարակության մտավոր զարգացման վրա։

Գրականություն

Ժողովածուն նվիրված է հայկական էպոսի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով համաշխարհային էպիկական ժառանգության լայն համատեքստում։ Հրատարակության հիմնական թեման է հայկական էպիկական ավանդույթի առանձնահատկությունների բացահայտումը, դրա պատմական ձևավորման, գեղարվեստական կառուցվածքի, գաղափարական բովանդակության և այլ ժողովուրդների էպիկական ստեղծագործությունների հետ ունեցած ընդհանրությունների ու տարբերությունների ուսումնասիրությունը։ Էպոսը ներկայացվում է որպես ժողովրդի պատմական հիշողության, աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի և ազգային ինքնության արտահայտման կարևոր ձև, որի մեջ պահպանվել են հասարակական կյանքի, հերոսական իդեալների, բարոյական պատկերացումների ու ավանդական սովորույթների հետքերը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայկական էպիկական ժառանգությունը համադրելու տարբեր ժողովուրդների հերոսապատումների հետ՝ բացահայտելով սյուժետային, կերպարային, կառուցվածքային և գաղափարական զուգահեռները, ինչպես նաև ազգային ինքնատիպության դրսևորումները։ Կարևորվում են բանավոր փոխանցման առանձնահատկությունները, էպիկական պատումների պատմական շերտերը, բանահյուսական մոտիվների զարգացումն ու դրանց մշակութային նշանակությունը։ Ժողովածուն նպաստում է հայկական էպոսի գիտական ճանաչմանը և համաշխարհային բանավոր ու գրական ժառանգության մեջ նրա տեղի ուսումնասիրությանը։ Այն արժեքավոր նյութ է բանագետների, գրականագետների, պատմաբանների, հայագետների, էպոսագիտությամբ և համեմատական մշակութաբանությամբ հետաքրքրվող մասնագետների ու ուսանողների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է 1961–1991 թվականներին Ֆրանսիայի և նրա նախկին աֆրիկյան գաղութների միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և դիվանագիտական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ապագաղութացման գործընթացից հետո ստեղծված նոր միջազգային պայմաններում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով անկախություն ստացած աֆրիկյան պետությունների հետ պահպանվել և վերափոխվել են նախկին գաղութատիրական ժամանակաշրջանում ձևավորված կապերը։ Քննության են առնվում Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները Աֆրիկայում, երկկողմ համագործակցության համաձայնագրերը, քաղաքական վերնախավերի հետ հարաբերությունները, տնտեսական շահերը, ռազմական համագործակցությունը և տարածաշրջանում ֆրանսիական ազդեցության պահպանման միջոցները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այսպես կոչված «Ֆրանսաֆրիկա» համակարգի ձևավորմանն ու գործունեությանը, որի շրջանակում պաշտոնական միջպետական հարաբերությունները հաճախ զուգակցվում էին քաղաքական, տնտեսական և անձնական ոչ պաշտոնական կապերի լայն ցանցով։ Դիտարկվում է Ֆրանսիայի մասնակցությունը նախկին գաղութների անվտանգության համակարգերի ձևավորմանը, ռազմական ներկայության պահպանմանը և տարբեր քաղաքական ճգնաժամերի նկատմամբ նրա արձագանքին՝ առանց անտեսելու աֆրիկյան պետությունների սեփական քաղաքական շահերն ու ինքնուրույն գործողությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև առևտրային հարաբերությունները, ներդրումները, բնական ռեսուրսների նշանակությունը, ֆինանսական համագործակցությունը և տնտեսական կախվածության վերաբերյալ պատմագիտական գնահատականները։ Կարևորվում է Սառը պատերազմի միջազգային միջավայրը, քանի որ Աֆրիկայում ֆրանսիական քաղաքականությունը զարգանում էր նաև արևմտյան և խորհրդային ազդեցությունների մրցակցության, նորանկախ պետությունների արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների և տարածաշրջանային հակամարտությունների պայմաններում։ Անդրադարձ է կատարվում Ֆրանսիայի տարբեր նախագահների օրոք իրականացված քաղաքականության շարունակականությանը և փոփոխություններին՝ Շառլ դը Գոլի ժամանակաշրջանից մինչև Ֆրանսուա Միտերանի նախագահության տարիները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պաշտոնապես հռչակված անկախության և նախկին մետրոպոլիայի հետ պահպանվող բազմակողմ կապերի հարաբերակցության վերլուծությունը։ Այդ համատեքստում դիտարկվում են ինքնիշխանության, հետգաղութատիրական ազդեցության, տնտեսական համագործակցության և քաղաքական միջամտության վերաբերյալ տարբեր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչպես փոխվեց Ֆրանսիայի դերը Աֆրիկայում գաղութային համակարգի վերացումից հետո և ինչպիսի ազդեցություն ունեցան այդ հարաբերությունները ինչպես աֆրիկյան պետությունների ներքին ու արտաքին քաղաքականության, այնպես էլ Ֆրանսիայի միջազգային դիրքի վրա։ Ժամանակաշրջանի ավարտը դիտարկվում է Սառը պատերազմի ավարտի և միջազգային հարաբերությունների համակարգում սկսված վերափոխումների համատեքստում, որոնք նոր պահանջներ առաջադրեցին ֆրանս-աֆրիկյան հարաբերությունների նկատմամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականության, Աֆրիկայի նորագույն պատմության, գաղութատիրության և հետգաղութատիրական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է խաղողագործական և գինեգործական արտադրության բուսական ծագման երկրորդային հումքի համալիր օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ այն արժեքավոր ֆունկցիոնալ նյութերի աղբյուրի վերածելու տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում բնական հումքի կառուցվածքային և քիմիական առանձնահատկությունների նպատակային օգտագործումն է՝ երկու տարբեր գործառույթ համատեղող սորբենտային նյութերի ձևավորման և դրանց հիմնական հատկությունների գնահատման համար։ Քննվում է սկզբնական բուսական նյութի բաղադրության, ածխածնային կառուցվածքի, մակերևութային ֆունկցիոնալ խմբերի և ծակոտկենության նշանակությունը վերջնական նյութի սորբցիոն վարքի ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համալիր վերամշակման գաղափարին, որի դեպքում հումքի տարբեր բաղադրիչների արդյունավետ օգտագործումը դիտարկվում է ոչ միայն նոր նյութերի ստացման, այլև արտադրական մնացորդների քանակի նվազեցման և ռեսուրսների առավել ամբողջական օգտագործման տեսանկյունից։ Ստացված նյութերի ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել դրանց մակերևութային կառուցվածքը, ծակոտիների բնույթը, խոնավության նկատմամբ վարքը, տարբեր նյութերի հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները և սորբցիոն ունակությունը։ Բիֆունկցիոնալ բնույթը ենթադրում է, որ նյութը կարող է միաժամանակ դրսևորել տարբեր տեսակի փոխազդեցությունների նկատմամբ ընտրողական կամ համակցված ակտիվություն, ինչը ընդլայնում է դրա հնարավոր կիրառությունների շրջանակը։ Կարևորվում է սորբցիայի մեխանիզմների պարզաբանումը՝ ֆիզիկական կլանման, մակերևութային քիմիական փոխազդեցությունների և նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունների փոխադարձ կապի դիտարկմամբ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի համեմատական գնահատում՝ պարզելու համար, թե հումքի վերամշակման տարբեր մոտեցումներն ինչպես են անդրադառնում վերջնական արտադրանքի արդյունավետության վրա։ Գործնական նշանակության տեսանկյունից նման նյութերը հետաքրքրություն կարող են ներկայացնել ջրային միջավայրերի մաքրման, անցանկալի բաղադրիչների հեռացման, տեխնոլոգիական լուծույթների մշակման և բնապահպանական այլ խնդիրների լուծման համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր է շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների տեսանկյունից, քանի որ գյուղատնտեսական ծագման մնացորդը դիտարկվում է որպես երկրորդային հումք՝ հավելյալ արժեք ունեցող նյութերի արտադրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը միավորում է սորբցիոն տեխնոլոգիաների, նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի և կենսազանգվածի վերամշակման մոտեցումները՝ նպաստելով բնական վերականգնվող ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և էկոլոգիապես նպատակահարմար նյութերի ստեղծման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Գրականություն

Սա գրականագիտական և գաղափարական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Վահան Տերյանի ստեղծագործական աշխարհայացքի պատմափիլիսոփայական հիմքերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով «Հոգևոր Հայաստան» հայեցակարգին և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և հոգևոր արժեքների գաղափարական ձևակերպումը Տերյանի պոեզիայում, ինչպես նաև նրա պատկերացումները Հայաստանի՝ որպես հոգևոր և մշակութային ամբողջության մասին։ Քննարկվում են հայրենիքի իդեալիզացված և իրական կերպարների փոխհարաբերությունները, պատմության ընկալման փիլիսոփայական շերտերը և անհատի ներաշխարհի ու ազգային ինքնագիտակցության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տերյանի լեզվաոճական նորարարություններին, սիմվոլիկ պատկերային համակարգին և մոդեռնիստական պոետիկայի ազդեցությանը նրա ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և գաղափարական պոետիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով Տերյանի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային գիտական մեկնաբանությանը և նրա հայեցակարգային մտածողության բացահայտմանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Մոսոխների՝ Հայաստանի տարածքից Սվանիա արտագաղթի ժամանակագրական հարցի ուսումնասիրությանը և դրա հետ կապված պատմական ու ազգագրական խնդիրների քննությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում է բնակչության տեղաշարժի ժամանակաշրջանի հնարավոր ճշգրտումը, դրա պատմական նախադրյալների բացահայտումը և Հայաստանի ու Սվանիայի միջև ձևավորված բնակչական ու մշակութային կապերի ուսումնասիրությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն է տրվում պատմական աղբյուրների համադրմանը, տարբեր ժամանակաշրջանների տեղեկությունների քննությանը և այն փաստերի վերլուծությանը, որոնք կարող են օգնել պարզելու արտագաղթի մոտավոր ժամանակը և դրա ընթացքը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Մոսոխների ծագման, բնակության վայրերի և տարածաշրջանի պատմական աշխարհագրության վերաբերյալ տեղեկություններին, ինչպես նաև նրանց հնարավոր տեղաշարժերի հետ կապված պատմագիտական տեսակետներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սվանիայի բնակչության ձևավորման գործընթացներին, տեղական հասարակության հետ նորեկ խմբերի փոխհարաբերություններին և ժամանակի ընթացքում նրանց մշակութային առանձնահատկությունների պահպանման կամ փոփոխության հարցերին։ Կարևոր է նաև պատմական հիշողության, բանավոր ավանդույթների և ազգագրական տվյալների դերը, քանի որ նման միգրացիոն գործընթացների ժամանակագրությունը հաճախ հնարավոր է վերականգնել ոչ միայն գրավոր աղբյուրների, այլև հետագա պատմական ու մշակութային վկայությունների համադրությամբ։ Աշխատությունը հետաքրքրական է նրանով, որ մեկ կոնկրետ բնակչական տեղաշարժի օրինակով հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հին և միջնադարյան տարածաշրջանային միգրացիաների, էթնոմշակութային փոխազդեցությունների և բնակչության տարածական շարժերի ավելի լայն խնդիրներ։ Այն կարող է արժեքավոր լինել Հայաստանի և Կովկասի պատմությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ, ազգագրությամբ և ժողովուրդների տեղաշարժերի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել նաև ուսանողներին և մասնագետներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի ու Վրաստանի պատմական կապերը, տարածաշրջանի բնակչության ձևավորման գործընթացները և տարբեր էթնիկ խմբերի տեղաշարժերի պատմական առանձնահատկությունները։