Աստվածաշունչ

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ժողովրդավարական համախմբման պայմաններում քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման տեսական, ինստիտուցիոնալ ու հասարակական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական գործընթացների օրինակով։ Հետազոտության առանցքում են քաղաքական մասնակցության էությունը, դրա հիմնական ձևերն ու մեխանիզմները, ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման գործընթացում քաղաքացիների ներգրավվածության նշանակությունը և հասարակության ու պետական իշխանության փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարական համախմբման հասկացության տեսական մեկնաբանություններին, քաղաքական համակարգի կայունացման պայմաններին, ժողովրդավարական արժեքների հասարակական արմատավորմանը և քաղաքական ինստիտուտների նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման գործոններին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքական մասնակցության ավանդական և ժամանակակից ձևերը, մասնավորապես՝ ընտրություններին մասնակցությունը, քաղաքական կուսակցությունների գործունեության մեջ ներգրավվածությունը, հասարակական կազմակերպությունների աշխատանքը, հանրային քննարկումները, քաղաքացիական նախաձեռնությունները, խաղաղ հավաքները և պետական որոշումների ընդունման գործընթացների նկատմամբ հասարակական վերահսկողությունը։ Կարևորվում է քաղաքական մասնակցության և ժողովրդավարական կառավարման փոխկապակցվածությունը՝ հաշվի առնելով քաղաքացիների ներգրավվածության հնարավոր ազդեցությունը քաղաքական ներկայացուցչության, պետական կառավարման հաշվետվողականության և հանրային քաղաքականության ձևավորման վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո քաղաքական համակարգի վերափոխման առանձնահատկությունները, բազմակուսակցական համակարգի ձևավորումը, ընտրական ինստիտուտների զարգացումը և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների գործունեության ընդլայնումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում քաղաքական մշակույթի, հասարակական արժեքների, պատմական փորձառության և սոցիալ-տնտեսական պայմանների ազդեցությանը քաղաքացիների քաղաքական վարքագծի և մասնակցության շարժառիթների վրա։ Քննարկվում են քաղաքական ակտիվության և պասիվության պատճառները, քաղաքական օտարման, հասարակական անվստահության, քաղաքացիական անտարբերության և քաղաքական գործընթացներից հեռանալու հնարավոր գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական անհավասարության, կրթական մակարդակի, զբաղվածության, բնակության վայրի և տեղեկատվության հասանելիության ազդեցությանը քաղաքական մասնակցության հնարավորությունների վրա։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում երիտասարդների, կանանց, տարբեր սոցիալական խմբերի և մարզային բնակչության քաղաքական ներգրավվածության առանձնահատկությունները, նրանց մասնակցության խոչընդոտները և հանրային որոշումների կայացման գործընթացներում ներկայացվածության հարցերը։ Կարևորվում են քաղաքական սոցիալականացման մեխանիզմները, ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, լրատվամիջոցների և հասարակական կազմակերպությունների դերը քաղաքացիների քաղաքական գիտակցության ու քաղաքացիական պատասխանատվության ձևավորման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քաղաքական կուսակցությունների և քաղաքացիական հասարակության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, կուսակցությունների հասարակական ներկայացուցչության գործառույթների գնահատումը և քաղաքացիների շահերի արտահայտման ինստիտուցիոնալ հնարավորությունների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական կազմակերպությունների, նախաձեռնող խմբերի և քաղաքացիական շարժումների գործունեությանը՝ որպես հանրային մասնակցության և քաղաքական պահանջների ձևակերպման հնարավոր հարթակների։ Քննարկվում են պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մակարդակներում մասնակցային մեխանիզմների զարգացման հարցերը, այդ թվում՝ հանրային լսումների, խորհրդակցությունների, համայնքային քննարկումների և քաղաքացիների առաջարկությունների ներկայացման ընթացակարգերի նշանակությունը։ Աշխատության շրջանակներում դիտարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, սոցիալական ցանցերի և թվային հաղորդակցության միջոցների ազդեցությունները քաղաքական մասնակցության նոր ձևերի առաջացման վրա։ Կարևորվում են առցանց քաղաքական քննարկումների, էլեկտրոնային մասնակցության և թվային քաղաքացիական նախաձեռնությունների հնարավորությունները, ինչպես նաև տեղեկատվական անհավասարության, ապատեղեկատվության և հասարակական բևեռացման հետ կապված մարտահրավերները։ Հետազոտության տեսական հիմքում կարող են դիտարկվել մասնակցային և ներկայացուցչական ժողովրդավարության հայեցակարգերը, քաղաքական մշակույթի տեսությունները, քաղաքացիական հասարակության վերաբերյալ մոտեցումները և ժողովրդավարական անցման ու համախմբման ուսումնասիրության համեմատական մեթոդները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Հայաստանի քաղաքական գործընթացների համեմատական վերլուծությանը՝ հաշվի առնելով հետխորհրդային հասարակությունների ինստիտուցիոնալ վերափոխումների առանձնահատկությունները, պետական կառավարման զարգացման տարբեր փուլերը և հասարակական մասնակցության փոփոխվող պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքական մասնակցության գնահատման մեթոդաբանական հարցերին, մասնավորապես՝ հասարակական կարծիքի ուսումնասիրություններին, ընտրական մասնակցության ցուցանիշների վերլուծությանը, սոցիոլոգիական հարցումներին և քաղաքական վարքագծի որակական ու քանակական հետազոտության հնարավորություններին։ Կարևորվում է ժողովրդավարական համախմբման գործընթացում ոչ միայն քաղաքացիների մասնակցության ծավալը, այլև դրա բովանդակությունը, կամավորությունը, տեղեկացվածությունը և հանրային որոշումների վրա ազդեցության իրական հնարավորությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու քաղաքական մասնակցության զարգացման խոչընդոտներն ու ինստիտուցիոնալ նախադրյալները, ինչպես նաև հանրային վստահության, քաղաքական հաշվետվողականության և քաղաքացիական ներգրավվածության միջև փոխկապակցվածությունները։ Հետազոտությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի քաղաքական համակարգի զարգացման, ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական վարքագծի ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական սոցիոլոգների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, հասարակական կազմակերպությունների հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և Հայաստանի ժողովրդավարական զարգացման ու քաղաքացիական մասնակցության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կրոն

Աշխատությունը կրոնական և աստվածաբանական բնույթի երկ է, որի վերնագիրը վերաբերում է աստվածային հրամանների կամ օրենքների ուժի և շարունակական ներգործության գաղափարին։ Հիմնական թեման առնչվում է աստվածային կամքի, կրոնական պատվիրանների և դրանց՝ մարդկային կյանքի ու հասարակական հարաբերությունների վրա ունեցած նշանակության հարցերին։ Այս տեսանկյունից երկը կարելի է դիտարկել որպես կրոնական մտքի այնպիսի արտահայտություն, որը քննարկման առարկա է դարձնում աստվածային օրենքների հեղինակությունը, դրանց պարտադիր բնույթը և ժամանակի ընթացքում պահպանվող նշանակությունը։ Նման թեմաները կարևոր տեղ են զբաղեցնում աստվածաբանական ու կրոնափիլիսոփայական գրականության մեջ, քանի որ առնչվում են հավատքի, բարոյական պատասխանատվության, հոգևոր կյանքի և կրոնական սկզբունքների կիրառման հարցերին։ Հեղինակի անունով և վերնագրի ձևակերպմամբ աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև եվրոպական կրոնական մտքի ու հայ ընթերցողական միջավայրի միջև գրական կապերի ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է կրոնական գաղափարների տարածման, թարգմանական գրականության պատմության և հայալեզու տպագիր մշակույթի զարգացման տեսանկյունից՝ որպես աստվածաբանական հարցադրումներ ներկայացնող փոքրածավալ հրատարակություն։

Գրականություն

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հնդկաստանի հետ կապված գաղտնիքների, անծանոթ միջավայրերի և արկածային իրադարձությունների թեմային առնչվող բազմահատոր գեղարվեստական երկի առաջին հատորը։ Վերնագիրը հուշում է հետաքրքրություն դեպի Հնդկաստանի աշխարհագրական, մշակութային և հասարակական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն պատկերացումները, որոնք 19-րդ դարի ընթերցողական միջավայրում ձևավորվում էին հեռավոր երկրների մասին պատմությունների միջոցով։ Այդ ժամանակաշրջանի արկածային և թարգմանական գրականության մեջ էկզոտիկ միջավայրերը հաճախ ծառայում էին որպես անսովոր դեպքերի, բացահայտումների, վտանգների և մարդկային հարաբերությունների բարդությունների ներկայացման տարածք։ Հնդկաստանի մասին պատմությունները կարող էին ընթերցողին ծանոթացնել տարբեր կենսակերպերի, ավանդույթների ու հասարակական պայմանների գրական պատկերներին՝ միաժամանակ խթանելով հետաքրքրությունը հեռավոր աշխարհների նկատմամբ։ Առաջին հատորի առկայությունը ցույց է տալիս, որ ստեղծագործությունը նախատեսված է եղել շարունակական ընթերցանության համար՝ ընդգրկելով ավելի ընդարձակ պատմողական ամբողջության սկիզբը։ Այս գիրքը կարևոր է հայերեն գեղարվեստական և թարգմանական գրականության պատմության, 19-րդ դարի ընթերցանության նախասիրությունների և արևելյան երկրների գրական պատկերումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև այն հետազոտողներին, որոնք ուսումնասիրում են հայ ընթերցողի կապը համաշխարհային արկածային գրականության և այլ ժողովուրդների մշակույթների մասին տարածված պատկերացումների հետ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկական համակարգին ծառայություններ մատուցող ընկերություններում շահութահարկի հաշվառման կազմակերպման, կիրառվող մեթոդների և դրանց կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են շահութահարկի տնտեսական էությունը, հարկման սկզբունքները, հաշվապահական և հարկային հաշվառման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ոլորտի կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկվող շահույթի որոշման, եկամուտների և ծախսերի ճանաչման, հաշվապահական ու հարկային շահույթի միջև առաջացող տարբերությունների բացահայտման և դրանց հաշվառման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են հիմնական միջոցների մաշվածության, ծառայությունների մատուցման ծախսերի, պայմանագրային պարտավորությունների և ֆինանսական արդյունքների ձևավորման առանձնահատկությունները՝ շահութահարկի հաշվարկման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության պահանջներին, ֆինանսական հաշվետվությունների պատրաստման սկզբունքներին, հետաձգված հարկային ակտիվների և պարտավորությունների հաշվառման հարցերին։ Կարևորվում են հարկային հաշվառման ճշգրտության բարձրացումը, հաշվապահական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովումը, հարկային ռիսկերի գնահատումը և կազմակերպությունների ներքին վերահսկողության համակարգի կատարելագործումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հաշվապահներին, աուդիտորներին, հարկային մասնագետներին, ֆինանսական վերլուծաբաններին, էներգետիկ ոլորտի կազմակերպությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է կեղծահանրահաշվական հավասարումների և դրանց ոչ թվային արմատների տեսական ուսումնասիրությանը՝ ընդհանրացված հանրահաշվական կառուցվածքների ու հավասարումների լուծելիության խնդիրների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի հավասարումների կառուցվածքային առանձնահատկություններն են, որոնցում դասական հանրահաշվական գործողությունների կամ թվային փոփոխականների փոխարեն կարող են դիտարկվել ավելի ընդհանուր բնույթի օբյեկտներ և դրանց նկատմամբ սահմանված գործողություններ։ Քննվում է արմատի հասկացության ընդլայնման հնարավորությունը՝ այն չսահմանափակելով միայն իրական կամ կոմպլեքս թվային արժեքներով և դիտարկելով համապատասխան կառուցվածքի այնպիսի տարրեր, որոնք բավարարում են տրված հարաբերություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կեղծահանրահաշվական հավասարումների ձևական ներկայացմանը, դրանց լուծումների գոյության պայմաններին, արմատների դասակարգմանը և տարբեր տեսակի լուծումների միջև կապերի բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գործողությունների հանրահաշվական հատկությունները, համարժեք ձևափոխությունները, լուծումների բազմությունների կառուցվածքը և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է հավասարման լուծումը ներկայացնել ընդհանրացված կամ ոչ թվային օբյեկտի միջոցով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դասական բազմանդամային հավասարումների և ընդհանրացված կառուցվածքների համեմատությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե հանրահաշվի ավանդական հասկացություններից որոնք են պահպանվում նոր համակարգերում, իսկ որոնք պահանջում են վերաձևակերպում։ Ուսումնասիրվում են նաև հավասարումների համարժեքության, արմատների բազմապատիկության, գործոնացման և լուծումների նկատմամբ գործողությունների կիրառելիության տեսական հարցերը։ Ոչ թվային արմատների գաղափարը կարող է նպաստել այնպիսի խնդիրների ձևական նկարագրմանը, որոնց լուծումները բնականորեն չեն տեղավորվում սովորական թվային բազմությունների շրջանակներում։ Այդ պատճառով հետազոտությունն առնչվում է ոչ միայն հավասարումների տեսությանը, այլև աբստրակտ հանրահաշվի, մաթեմատիկական տրամաբանության և ընդհանրացված մաթեմատիկական կառուցվածքների ուսումնասիրությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակ ունի ընդլայնելու հավասարման և արմատի դասական հասկացությունների կիրառման սահմանները, ձևավորելու կեղծահանրահաշվական հավասարումների ուսումնասիրության հետևողական տեսական հիմք և բացահայտելու ոչ թվային լուծումների կառուցվածքային ու հանրահաշվական հատկությունները։

Մանկավարժություն

Գիրքը նվիրված է երջանկության հասկացությանը և երիտասարդության ու ընտանեկան կյանքի համար օգտակար համարվող գաղափարների ներկայացմանը։ Վերնագրի երկրորդ մասը՝ «լուսատու երիտասարդաց եւ ընտանեաց», մատնանշում է աշխատության խրատական և ուղղորդող բնույթը՝ այն ներկայացնելով որպես երիտասարդների ու ընտանիքների համար նախատեսված մտավոր և բարոյական ուղեցույց։ Երջանկության թեման հասարակական ու բարոյագիտական գրականության մեջ հաճախ առնչվում է մարդու վարքագծին, անձնական արժեքներին, ընտանեկան հարաբերություններին, փոխադարձ հարգանքին և հասարակության մեջ ներդաշնակ ապրելու ձգտմանը։ Նման աշխատությունները նպատակ ունեն ընթերցողին առաջարկելու մտորումների նյութ՝ օգնելով գնահատել սեփական պարտականությունները, հարաբերությունների որակը և առօրյա կյանքում ընդունվող որոշումների նշանակությունը։ Երիտասարդության համար նախատեսված խրատական գրականությունը կարևորում է բնավորության ձևավորումը, պատասխանատվությունը, կրթության դերը և հասարակական կյանքին գիտակցված մասնակցությունը։ Ընտանեկան թեմաների ընդգրկումը շեշտադրում է ընտանիքի անդամների միջև փոխըմբռնման, հոգատարության, համբերատարության և բարոյական պարտավորությունների կարևորությունը։ Այսպիսի գրքերը կարող էին ծառայել ինքնակրթությանն ու դաստիարակությանը՝ ընթերցողին խրախուսելով խորհել անձնական երջանկության և հասարակական բարեկեցության փոխկապակցվածության մասին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում տասնիններորդ դարի հայ բարոյագիտական և հասարակական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է երիտասարդության կրթության և ընտանիքի բարոյական հիմքերի վերաբերյալ ժամանակաշրջանի մտահոգությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ հասարակական մտքի, ընտանեկան մշակույթի, դաստիարակչական գրականության և բարոյական արժեքների պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Գիրքը նաև կարևոր նյութ է հայ տպագիր մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին երջանկության, անձնական կատարելագործման և ընտանեկան ներդաշնակության գաղափարները ներկայացվում ընթերցող հանրությանը։