Ազգային երեսփոխանական ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, յոթանասունմեկերորդ նիստ

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտավայրի աղուտ-աղակալած հողերի յուրացման և արդյունավետ գյուղատնտեսական օգտագործման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի բնական և հողակլիմայական պայմանները, հողերի աղակալման ու ալկալիացման առաջացման պատճառները, դրանց տարածման առանձնահատկությունները և գյուղատնտեսական արտադրության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղուտների և սոլոնեցային հողերի ֆիզիկական, քիմիական ու ջրաֆիզիկական հատկություններին, հողային լուծույթների աղային կազմին, ստորերկրյա ջրերի մակարդակին և հողերի բերրիությունը սահմանափակող գործոններին։ Քննարկվում են աղակալած հողերի մելիորացիայի, աղերի հեռացման, հողերի ջրային և աղային ռեժիմների կարգավորման, դրենաժային համակարգերի կատարելագործման և ոռոգման արդյունավետ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հողերի քիմիական և ագրոտեխնիկական բարելավման միջոցառումներին, օրգանական նյութերի օգտագործմանը, հողի կառուցվածքի վերականգնմանը և աղադիմացկուն գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ընտրության սկզբունքներին։ Կարևորվում են հողերի յուրացման միջոցառումների տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, ջրային ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործումը և մելիորատիվ աշխատանքների բնապահպանական հետևանքների հաշվառումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Արարատյան դաշտավայրի աղակալած և ցածր բերրիությամբ հողերի վերականգնման գիտական հիմքերի զարգացմանը, գյուղատնտեսական հողատարածքների արդյունավետ օգտագործմանը և հողային ռեսուրսների կայուն կառավարմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հողագետների, մելիորատորների, ագրոնոմների, ջրային տնտեսության մասնագետների, բնապահպանների և գյուղատնտեսական ոլորտի հետազոտողների համար։

Աշխարհագրություն

Քիմիական տեխնոլոգիայի և բնապահպանական ճարտարագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քլորօրգանական միացություններով աղտոտված ջրերի էլեկտրաքիմիական մաքրման գործընթացների ուսումնասիրությանը, դրանց արդյունավետության բարձրացման և տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում քլորօրգանական միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ջրային միջավայրում դրանց վարքագիծը, կայունությունը և շրջակա միջավայրի ու մարդու առողջության համար հնարավոր վտանգները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրաքիմիական օքսիդացման և վերականգնման մեխանիզմներին, էլեկտրոդային ռեակցիաների առանձնահատկություններին և օրգանական աղտոտիչների քայքայման գործընթացներին։ Վերլուծվում են էլեկտրոդների նյութի, հոսանքի խտության, կիրառվող լարման, լուծույթի թթվայնության, ջերմաստիճանի և աղտոտիչների սկզբնական կոնցենտրացիայի ազդեցությունները ջրի մաքրման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև էլեկտրաքիմիական մշակման ընթացքում առաջացող միջանկյալ և վերջնական միացությունները, դրանց հնարավոր թունավորությունը, ինչպես նաև մաքրման գործընթացի վերահսկման վերլուծական մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են էլեկտրաքիմիական սարքավորումների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրությունը, էներգածախսերի գնահատումը և մաքրման համակարգերի գործնական կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում էլեկտրաքիմիական մեթոդների համադրմանը ջրամաքրման այլ տեխնոլոգիաների հետ, արդյունաբերական կեղտաջրերի վնասազերծմանը և ջրային ռեսուրսների աղտոտվածության նվազեցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էլեկտրաքիմիայի, ջրամաքրման տեխնոլոգիաների, արդյունաբերական էկոլոգիայի և բնապահպանական ճարտարագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի մետրոպոլիտենի ճարտարապետական և հատակագծային կազմակերպման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես քաղաքային տրանսպորտային ենթակառուցվածքի, ճարտարապետության և քաղաքաշինական համակարգի փոխկապակցված բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են մետրոպոլիտենի կայարանների տարածական կառուցվածքը, ուղևորային հոսքերի կազմակերպումը, մուտքային և ելքային հանգույցների տեղաբաշխումը, ստորգետնյա ու վերգետնյա տարածքների փոխադարձ կապը և դրանց ինտեգրումը քաղաքի փողոցային ու հասարակական տարածքների համակարգին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կայարանների հատակագծային լուծումներին, սպասասրահների, հարթակների, անցումների, աստիճանների, շարժասանդուղքների և սպասարկման տարածքների գործառութային կազմակերպմանը։ Քննվում է, թե ինչպես են տեխնիկական և տրանսպորտային պահանջները համադրվում ճարտարապետական արտահայտչականության, ուղևորների հարմարավետության և տարածական ընկալման հետ։ Կարևորվում է Երևանի բնական ռելիեֆի, կառուցապատման առանձնահատկությունների, բնակչության տեղաբաշխման և քաղաքային հիմնական կենտրոնների ազդեցությունը մետրոպոլիտենի գծերի ու կայարանների նախագծային լուծումների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կայարանների ճարտարապետական կերպարի ուսումնասիրությունը՝ ներքին տարածքների համաչափությունների, հարդարման նյութերի, լուսավորության, գեղարվեստական ձևավորման և ազգային ճարտարապետական մոտիվների կիրառման տեսանկյունից։ Դիտարկվում է նաև տարբեր կայարանների անհատական գեղարվեստական լուծումների և ամբողջ համակարգի միասնական ճարտարապետական լեզվի հարաբերակցությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել կայարանների քաղաքաշինական նշանակությանը, քանի որ դրանց տեղադրությունը կարող է ազդել շրջակա տարածքների հասանելիության, հասարակական կենտրոնների ձևավորման և տարբեր տրանսպորտային միջոցների միջև կապերի կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրվում են ուղևորների անվտանգ և տրամաբանական տեղաշարժն ապահովող հատակագծային սկզբունքները, ինչպես նաև մեծ ուղևորահոսքերի պայմաններում տարածքների արդյունավետ օգտագործման խնդիրները։ Ճարտարապետական և ինժեներական լուծումների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ստորգետնյա տրանսպորտային կառույցների նախագծման ժամանակ առաջացող գործառութային, կառուցվածքային և գեղագիտական խնդիրների փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ կարող է կատարվել նաև մետրոպոլիտենի զարգացման և նոր կայարանների նախագծման դեպքում գոյություն ունեցող համակարգի ճարտարապետական ու քաղաքաշինական սկզբունքների պահպանման կամ վերաիմաստավորման հարցերին։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Երևանի մետրոպոլիտենը գնահատելու ոչ միայն որպես արագ տրանսպորտային համակարգ, այլև որպես քաղաքի ճարտարապետական միջավայրի և հասարակական տարածքների կարևոր մաս։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ճարտարապետության, քաղաքաշինության, տրանսպորտային կառույցների նախագծման և քաղաքային ենթակառուցվածքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ուսումնասիրում է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների էությունը, ձևերը և դրանց ազդեցությունը ազգային տնտեսությունների զարգացման վրա՝ ներկայացնելով կապիտալի միջազգային շարժի հիմնական օրինաչափությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ուղղակի ներդրումների տեսակները՝ նոր ձեռնարկությունների ստեղծում, գործող ընկերությունների ձեռքբերում, համատեղ ձեռնարկություններ, ինչպես նաև դրանց իրականացման պայմանները և շարժիչ գործոնները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է ներդրումային միջավայրի ձևավորմանը՝ քաղաքական կայունություն, իրավական կարգավորում, հարկային քաղաքականություն, շուկայի չափ և աշխատուժի որակ։ Գրքում քննարկվում են նաև օտարերկրյա ներդրումների տնտեսական ազդեցությունները՝ տեխնոլոգիաների փոխանցում, զբաղվածության աճ, արտադրողականության բարձրացում և արտաքին առևտրի զարգացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զարգացող երկրների, այդ թվում՝ Հայաստանի, ներդրումային գրավչության խնդիրներին և մրցակցային առավելությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական քաղաքականություն մշակողների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական սեփականության կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական սեփականության՝ որպես հանրային ռեսուրսի, արդյունավետ օգտագործման, պահպանման և կառավարման հարցերն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում պետական սեփականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պետությանը պատկանող գույքի ամբողջություն, այլև որպես տնտեսական ներուժ, որի ճիշտ կառավարումը կարող է նպաստել պետական եկամուտների ավելացմանը, տնտեսական ակտիվության խթանմանը և հանրային շահի ապահովմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել պետական սեփականության կազմը, դրա հաշվառման, գնահատման, կառավարման և օգտագործման գործող մեխանիզմները, ինչպես նաև պետական գույքի կառավարման գործընթացում ներգրավված կառույցների լիազորություններն ու պատասխանատվությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ընկերությունների, անշարժ գույքի, հողային և այլ ակտիվների արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Կարևոր ուղղություն է պետական սեփականության կառավարման արդյունավետության գնահատման չափանիշների ուսումնասիրությունը, քանի որ միայն գույքի պահպանությունը բավարար չէ դրա տնտեսական և սոցիալական արդյունավետությունը որոշելու համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել պետական ակտիվների եկամտաբերությունը, դրանց օգտագործման արդյունավետությունը, կառավարման ծախսերը, ներդրումային ներուժը և հանրային նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետական սեփականության կառավարման թափանցիկությանը, հաշվետվողականությանը և վերահսկողությանը։ Այդ գործոնները կարևոր են պետական ակտիվների ոչ արդյունավետ օգտագործման, չարաշահումների և կառավարչական ռիսկերի նվազեցման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական գույքի վարձակալության, օտարման, մասնավորեցման, հավատարմագրային կառավարման և այլ ձևերով օգտագործման արդյունավետությանը՝ գնահատելով դրանց տնտեսական և հասարակական հետևանքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը, այդ թվում՝ թվայնացված հաշվառմանը, պետական ակտիվների միասնական տեղեկատվական համակարգերի զարգացմանը, տվյալների վերլուծությանը և կատարողականի վրա հիմնված կառավարմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև միջազգային փորձը և այլ երկրներում պետական սեփականության կառավարման արդյունավետ մոդելները՝ Հայաստանի պայմաններին համապատասխան կիրառելի մոտեցումներ բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել պետական ակտիվների կառավարման ինստիտուցիոնալ և կազմակերպական բարեփոխումներ, վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործում, կառավարման արդյունավետության չափման նոր ցուցանիշներ և պետական սեփականության տնտեսական ներուժի ավելի լիարժեք օգտագործման ուղիներ։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող լուծումները կարող են նպաստել պետական գույքի արդյունավետ օգտագործմանը, պետական բյուջեի եկամուտների ավելացմանը, կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը և հանրային ռեսուրսների նկատմամբ պատասխանատվության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել պետական կառավարման մարմինների մասնագետներին, տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, կառավարման փորձագետներին, պետական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին և հանրային սեփականության կառավարման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Բաժնետիրական ընկերությունների լուծարումը իրավական և տնտեսական գործընթաց է, որի ընթացքում բաժնետիրական ընկերությունը դադարեցնում է իր գործունեությունը, կատարում է պարտավորությունների վերջնական կարգավորում և իր ակտիվները վերածում դրամական միջոցների՝ դրանք բաշխելով պարտատերերի և բաժնետերերի միջև օրենքով սահմանված հերթականությամբ, այս գործընթացը կարող է լինել կամավոր, երբ բաժնետերերի ժողովը որոշում է դադարեցնել ընկերության գործունեությունը, կամ հարկադիր՝ դատարանի կամ պետական մարմինների որոշմամբ՝ օրինակ սնանկության, օրենքի խախտումների կամ գործունեության անհնարինության դեպքում, լուծարման ընթացքում ձևավորվում է լուծարային հանձնաժողով, որը իրականացնում է ընկերության գույքի հաշվառումը, պարտքերի մարումը, պահանջների կարգավորումը և մնացած միջոցների բաշխումը բաժնետերերի միջև, առաջնահերթությամբ վճարվում են պարտատերերի պահանջները, այնուհետև՝ պետության նկատմամբ հարկային պարտավորությունները, և միայն վերջում՝ բաժնետերերին հասանելիք բաժնեմասերը, լուծարման գործընթացը նաև ներառում է հաշվետվությունների ներկայացում պետական ռեգիստրին և հարկային մարմիններին, ինչպես նաև ընկերության իրավաբանական անձի վերջնական դադարեցում, և ընդհանուր առմամբ այն ծառայում է որպես մեխանիզմ տնտեսական շրջանառության կարգավորման և շուկայի առողջացման համար՝ թույլ տալով դուրս բերել ոչ արդյունավետ կամ պարտքային ծանրաբեռնված կազմակերպությունները տնտեսական համակարգից։