Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Развитие читательских компетенций учащейся молодежи: книжный клуб как инструмент продвижения чтения в вузе
Գիտական աշխատությունը նվիրված է սովորող երիտասարդության ընթերցողական կարողությունների ձևավորման և զարգացման, ընթերցանության մշակույթի խթանման, ինչպես նաև բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում գրքային ակումբների գործունեության կազմակերպման և դրանց կրթադաստիարակչական նշանակության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում ժամանակակից կրթական միջավայրում ընթերցանության դերը, երիտասարդների մտավոր և անձնային զարգացման վրա գրականության ազդեցությունը, ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորման առանձնահատկությունները և ընթերցանության նկատմամբ կայուն մոտիվացիայի զարգացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցողական կոմպետենցիաների կառուցվածքին, տեքստի ընկալման, վերլուծության, մեկնաբանման և քննադատական գնահատման կարողություններին, ինչպես նաև ընթերցված նյութի վերաբերյալ սեփական դիրքորոշում ձևավորելու և այն հիմնավոր ներկայացնելու հմտություններին։ Ուսումնասիրվում են ուսանող երիտասարդության ընթերցողական վարքագծի առանձնահատկությունները, գրական նախասիրությունների ձևավորման գործոնները, ընթերցանության հաճախականության և նպատակների փոփոխությունները, ինչպես նաև թվային տեղեկատվական միջավայրի ազդեցությունը գրքի նկատմամբ հետաքրքրության և ընթերցողական սովորությունների վրա։ Քննարկվում են ընթերցանության խթանման ժամանակակից մանկավարժական և սոցիալ-մշակութային մոտեցումները, կրթական հաստատությունների, գրադարանների և ուսանողական նախաձեռնությունների համագործակցության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում գրքային ակումբների ձևավորման պատմական նախադրյալներին, դրանց գործունեության կազմակերպական սկզբունքներին, մասնակիցների ներգրավման մեխանիզմներին և ընթերցանության շուրջ հաղորդակցական միջավայր ստեղծելու առանձնահատկություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գրքային ակումբի՝ որպես ոչ ֆորմալ կրթության և մշակութային հաղորդակցության միջոցի ուսումնասիրությունը, որի շրջանակներում կարևորվում են համատեղ ընթերցանությունը, գրական քննարկումները, ստեղծագործությունների համեմատական վերլուծությունը և մասնակիցների միջև մտքերի ազատ փոխանակումը։ Դիտարկվում են գրական ստեղծագործությունների ընտրության չափանիշները, ընթերցողական հանդիպումների պլանավորումը, քննարկումների կազմակերպման մեթոդները, խմբային աշխատանքի ձևերը և ուսանողների ակտիվ մասնակցությունը խթանող մանկավարժական գործիքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գրքային ակումբների ազդեցության գնահատմանը ուսանողների հաղորդակցական կարողությունների, քննադատական մտածողության, ստեղծագործական երևակայության, ինքնուրույն դատողությունների և սոցիալական փոխգործակցության հմտությունների զարգացման վրա։ Քննության են առնվում ընթերցողական գործունեության անհատական և խմբային ձևերի փոխկապակցվածությունը, ուսանողների ընթերցողական ինքնուրույնության ձևավորման պայմանները և գրականության միջոցով մշակութային ու արժեքային պատկերացումների ընդլայնման հնարավորությունները։ Կարևորվում են նաև բուհական գրադարանների դերակատարությունը, գրքային հավաքածուների հասանելիությունը, էլեկտրոնային գրադարանային ռեսուրսների օգտագործումը և թվային հարթակների կիրառումը ընթերցողական նախաձեռնությունների կազմակերպման գործընթացում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են գրքային ակումբների գործունեության արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումները՝ ներառելով ուսանողների ընթերցողական հետաքրքրությունների ուսումնասիրությունը, հարցումների, դիտարկումների, հարցազրույցների և կրթական արդյունքների համեմատական վերլուծության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընթերցանության խթանման միջազգային փորձին, բարձրագույն կրթության համակարգում կիրառվող մշակութային և կրթական նախաձեռնություններին, ինչպես նաև տարբեր մասնագիտությունների ուսանողների համար ընթերցողական միջավայրի ձևավորման առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ընթերցանության խթանման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը, ուսանողների գրական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը, ընթերցողական կոմպետենցիաների զարգացմանը և համալսարանական մշակութային կյանքի ակտիվացմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, գրադարանագետների, բանասերների, կրթության կազմակերպիչների, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների, ուսանողական նախաձեռնությունների ղեկավարների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ընթերցանության մշակույթի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Updated: 2026-10-10
Technology
Անշարժ գույքի տեխնիկական կենսացիկլի կառավարումը Հայաստանի Հանրապետությունում
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում անշարժ գույքի տեխնիկական կենսացիկլի կառավարման հիմնախնդիրներին՝ այն դիտարկելով որպես շենքերի և կառույցների արդյունավետ օգտագործման, պահպանման և վերականգնման համալիր համակարգ։ Նյութում վերլուծվում են անշարժ գույքի կենսացիկլի հիմնական փուլերը՝ նախագծում, կառուցում, շահագործում, ընթացիկ և կապիտալ վերանորոգում, ինչպես նաև վերակառուցում կամ օգտահանություն, որոնք միասին որոշում են օբյեկտի ընդհանուր տնտեսական և տեխնիկական արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շահագործման փուլին, որտեղ ձևավորվում են հիմնական ծախսերը և տեղի է ունենում շենքի ֆիզիկական մաշվածության ու ֆունկցիոնալ հնացման գործընթացների կառավարումը։ Քննարկվում են նաև տեխնիկական սպասարկման կազմակերպման խնդիրները, ներառյալ կանխարգելիչ սպասարկման համակարգերի ներդրումը, էներգաարդյունավետության բարձրացումը և շենքերի վիճակի մոնիթորինգի ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ անշարժ գույքի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է ինտեգրված մոտեցում՝ համադրելով ինժեներական, տնտեսական և իրավական գործիքները՝ ապահովելու համար ակտիվների երկարաժամկետ արժեքի պահպանում և շահագործման օպտիմալացում Հայաստանի Հանրապետությունում։
Updated: 2026-09-16
History
Հին Հայաստանի մշակույթը մ. թ. ա. VI – մ. թ. III դարերում՝ ըստ հնագիտական տվյալների
Գ. Ա. Տիրացյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է Հայաստանի մշակութային կյանքը մ. թ. ա. VI դարից մինչև մ. թ. III դարն ընկած ժամանակաշրջանում՝ հիմնվելով հնագիտական հետազոտությունների և նյութական սկզբնաղբյուրների վրա։ Ուսումնասիրության հիմքում հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութերն են, որոնք հնարավորություն են տալիս վերակազմելու հին հայկական հասարակության կյանքի տարբեր կողմերը և հետևելու մշակութային զարգացման ընթացքին։ Հնագիտական տվյալների համադրական քննությունը կարևոր է բնակավայրերի, քաղաքային կենտրոնների, դամբարանային համալիրների, կենցաղային իրերի, խեցեղենի, զարդերի, զենքերի և այլ գտածոների նշանակությունը բացահայտելու համար։ Դրանց միջոցով կարելի է ուսումնասիրել արհեստների զարգացումը, շինարարական ավանդույթները, գեղարվեստական ճաշակը, առևտրատնտեսական կապերն ու հարևան ժողովուրդների հետ մշակութային փոխազդեցությունները։ Աշխատությունն ընդգրկում է պատմական նշանակալի ժամանակաշրջան, երբ Հայաստանի տարածքում տեղի էին ունենում քաղաքական և հասարակական փոփոխություններ, որոնք իրենց արտացոլումն էին գտնում նաև նյութական մշակույթում։ Գիրքը կարևոր գիտական աղբյուր է Հայաստանի հնագույն պատմությամբ, հնագիտությամբ և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-30
Pedagogy
Բանավոր խոսքի զարգացման հիմնախնդիրը միջին դպրոցում
Այս թեման վերաբերում է միջին դպրոցի սովորողների բանավոր խոսքի զարգացման հիմնախնդրին՝ ընդգծելով լեզվական կարողությունների ձևավորման, հաղորդակցական հմտությունների և մտածողության զարգացման փոխկապակցված գործընթացները։ Բանավոր խոսքը հանդիսանում է ուսուցման և սոցիալականացման կարևորագույն միջոցներից մեկը, որի միջոցով աշակերտները արտահայտում են իրենց մտքերը, ձևավորում տրամաբանական կառուցվածք ունեցող խոսք և զարգացնում հաղորդակցական վարքագիծը։ Միջին դպրոցական տարիքում (հատկապես 5–9-րդ դասարաններում) երեխաների խոսքային զարգացումը պայմանավորված է ինչպես լեզվական գիտելիքների ընդլայնմամբ, այնպես էլ ճանաչողական կարողությունների խորացմամբ, սակայն այս փուլում հաճախ նկատվում են մի շարք հիմնախնդիրներ՝ բառապաշարի սահմանափակություն, խոսքի ոչ բավարար կառուցվածքայնություն, ինքնուրույն և հիմնավորված արտահայտվելու դժվարություններ, ինչպես նաև խոսքային վախ կամ անինքնավստահություն դասարանի առաջ խոսելիս։ Այս խնդիրների առաջացման վրա ազդում են ինչպես կրթական միջավայրի առանձնահատկությունները, այնպես էլ ընտանեկան և սոցիալական գործոնները, ներառյալ ընթերցանության պակասը, թվային միջավայրի գերակշռությունը և հաղորդակցման իրական իրավիճակների սահմանափակումը։ Բանավոր խոսքի զարգացման արդյունավետ ապահովման համար կարևոր է կիրառել ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդներ, քննարկումներ, բանավեճեր, դերային խաղեր, ստեղծագործական պատմություններ և նախագծային աշխատանքներ, որոնք խթանում են ակտիվ խոսքային գործունեությունը և ինքնարտահայտումը։ Այսպիսով, բանավոր խոսքի զարգացման հիմնախնդիրը միջին դպրոցում ունի թե՛ մանկավարժական, թե՛ հոգեբանական նշանակություն՝ ուղղված աշակերտների հաղորդակցական, մտածողական և սոցիալական կարողությունների համակողմանի զարգացմանը։
Updated: 2026-09-02
Sociology
Социальная политика в трансформирующемся обществе: проблемы целеполагания
Աշխատությունը նվիրված է փոխակերպվող հասարակության պայմաններում սոցիալական քաղաքականության նպատակների ձևավորման, կառավարման խնդիրների և զարգացման ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են սոցիալական քաղաքականության տեսական հիմքերը, դրա դերը հասարակական փոփոխությունների կառավարման գործընթացում և սոցիալական զարգացման առաջնահերթությունների սահմանման մեխանիզմները։ Աշխատությունում վերլուծվում են հասարակության կառուցվածքային փոփոխությունները, սոցիալական անհավասարության, բնակչության տարբեր խմբերի շահերի պաշտպանության, սոցիալական աջակցության համակարգերի և պետական կառավարման քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական քաղաքականության նպատակների սահմանման չափանիշներին, արդյունավետության գնահատմանը, երկարաժամկետ ռազմավարությունների մշակմանը և փոփոխվող սոցիալ-տնտեսական պայմաններին համապատասխան կառավարման մոտեցումների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է ժամանակակից հասարակություններում սոցիալական քաղաքականության առջև ծառացած մարտահրավերները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները՝ ընդգծելով մարդու բարեկեցության, սոցիալական կայունության և հասարակական համերաշխության ապահովման նշանակությունը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, քաղաքագետների, պետական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև սոցիալական քաղաքականության և հասարակական զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-21
Technology
Կադաստրային քարտեզագրման նպատակով գեոդեզիական ցանցերի ստեղծումը էլեկտրոնային և արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ
Գրքում ներկայացվում են կադաստրային քարտեզագրման նպատակով գեոդեզիական ցանցերի ստեղծման գիտական և տեխնոլոգիական հիմքերը՝ էլեկտրոնային և արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ, վերլուծվում են բարձր ճշգրտության չափումների կազմակերպման սկզբունքները, գեոդեզիական հենակետային ցանցերի նախագծման և իրականացման փուլերը, ինչպես նաև դրանց դերը տարածքային կադաստրի ձևավորման և հողօգտագործման հաշվառման գործընթացներում, դիտարկվում են GNSS համակարգերի, էլեկտրոնային տախեոմետրերի և թվային քարտեզագրման գործիքների կիրառման հնարավորությունները, ներկայացվում են տվյալների հավաքագրման, մշակման և սխալների նվազեցման մեթոդները, ուսումնասիրվում են կոորդինատային համակարգերի միավորման և ճշգրտման հարցերը, ընդգծվում է ժամանակակից GIS տեխնոլոգիաների ինտեգրումը կադաստրային համակարգերում, գիրքը միավորում է տեսական գեոդեզիական հիմունքները և գործնական կիրառությունները՝ նպատակ ունենալով ապահովել տարածքային տեղեկատվության ավելի ճշգրիտ, արդյունավետ և թվայնացված կառավարում։
Updated: 2026-09-20