Բնական աշխարհագրություն՝ նորագույն տեղեկությունների համաձայն

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսության հանրային կառավարման արդյունավետության տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության նյութերի հիման վրա։ Քննության են առնվում պետության դերը տնտեսական գործընթացների կարգավորման գործում, հանրային կառավարման մարմինների գործառույթները և տնտեսական քաղաքականության իրականացման հիմնական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և ցուցանիշներին, պետական ռեսուրսների նպատակային օգտագործմանը, կառավարչական որոշումների հիմնավորվածությանը և դրանց սոցիալ-տնտեսական արդյունքների գնահատմանը։ Վերլուծվում են տնտեսական զարգացման ռազմավարությունների մշակման ու իրականացման, պետական ծրագրերի կառավարման, բյուջետային միջոցների բաշխման և պետական կառույցների միջև համագործակցության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են կառավարման համակարգում առկա կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ խնդիրները, վարչարարական գործընթացների կատարելագործման, հաշվետվողականության և թափանցիկության բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցությանը, տնտեսական գործունեության կարգավորման մեխանիզմներին, ներդրումային միջավայրի ձևավորմանը և ձեռնարկատիրական գործունեության համար նպաստավոր պայմանների ապահովմանը։ Կարևորվում է կառավարման արդյունքների և օգտագործված ֆինանսական, նյութական ու մարդկային ռեսուրսների հարաբերակցության գնահատումը՝ հանրային քաղաքականության արդյունավետությունը որոշելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տնտեսության կառավարման համակարգի զարգացման հիմնական խնդիրները և դիտարկելու կառավարման որակի բարձրացման, պետական ծրագրերի արդյունավետության բարելավման ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, հանրային կառավարման մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Աշխարհագրություն

Գեոտեխնիկական և շինարարական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գերնստող գրունտների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը և Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում դրանց՝ որպես շինանյութ հողային կառույցներում կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում գերնստող գրունտների առաջացման երկրաբանական պայմանները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հատիկաչափական կազմը, խոնավության ազդեցությունը և արտաքին ծանրաբեռնվածությունների նկատմամբ դրանց վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրունտների նստեցման հատկություններին, ջրով հագեցման հետևանքով առաջացող կառուցվածքային փոփոխություններին, սեղմելիությանը, ամրությանը և դեֆորմացիոն բնութագրերին։ Վերլուծվում են գրունտների լաբորատոր և դաշտային հետազոտության մեթոդները, դրանց կրողունակության գնահատման մոտեցումները և հողային կառույցների կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են նաև գերնստող գրունտների օգտագործման հնարավորությունները հողապատնեշների, լիցքերի, ճանապարհային հողապաստառների և այլ ինժեներական կառույցների շինարարության ընթացքում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գրունտների խտացման, խոնավության կարգավորման, ամրացման և նստեցման վտանգի նվազեցման տեխնոլոգիական միջոցառումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի երկրաբանական և բնակլիմայական պայմաններում տեղական գրունտային նյութերի արդյունավետ օգտագործմանը, շինարարական ծախսերի նվազեցման հնարավորություններին և հողային կառույցների հուսալիության ապահովման պահանջներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ինժեներական երկրաբանության, գրունտների մեխանիկայի, գեոտեխնիկայի և հողային կառույցների նախագծման ու շինարարության ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է 16–18-րդ դարերում Սիրիայի հայ համայնքի պատմաաշխարհագրական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով հայ սփյուռքի ձևավորման գործընթացները Օսմանյան կայսրության շրջանակներում, ինչպես նաև համայնքի սոցիալ-տնտեսական և մշակութային կյանքը Մերձավոր Արևելքի քաղաքներում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել Սիրիայի տարածքում ձևավորված հայկական բնակավայրերի տարածական բաշխվածությունը, դրանց պատմական առաջացումը և զարգացումը, ինչպես նաև համայնքային կառուցվածքի առանձնահատկությունները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրվում են Հալեպի, Դամասկոսի և այլ քաղաքային կենտրոնների հայկական համայնքների դերը առևտրի, արհեստների և միջքաղաքային տնտեսական կապերի համակարգում, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանային առևտրային ցանցերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքի եկեղեցական և կրթական կառույցներին, հոգևոր առաջնորդության կազմակերպմանը, ինչպես նաև հայկական ինքնության պահպանման մեխանիզմներին օտար միջավայրում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Օսմանյան վարչական համակարգի ազդեցությունը հայ համայնքների իրավական կարգավիճակի և ներքին ինքնակազմակերպման վրա։ Միաժամանակ վերլուծվում են միգրացիոն գործընթացները, բնակչության տեղաշարժերը և դրանց ազդեցությունը համայնքային կյանքի ձևավորման վրա։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է պատմական ժողովրդագրության և սփյուռքագիտության ոլորտում՝ նպաստելով Սիրիայի հայ համայնքի պատմական զարգացման ավելի ամբողջական և համակարգված ներկայացմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է աշխատավարձի և համախառն ներքին արդյունքի միջև գոյություն ունեցող տնտեսական փոխկապվածությունների, փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմների և դրանց ձևավորման հիմնական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում աշխատանքի վարձատրության մակարդակի, աշխատանքի արտադրողականության, զբաղվածության, ազգային եկամտի ձևավորման և տնտեսական աճի միջև հարաբերություններն են։ Քննվում է աշխատավարձը մի կողմից որպես բնակչության եկամուտների և սպառողական պահանջարկի կարևոր աղբյուր, իսկ մյուս կողմից՝ որպես կազմակերպությունների արտադրական ծախսերի և տնտեսությունում ստեղծված ավելացված արժեքի բաշխման բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տնտեսական աճն ինչ պայմաններում կարող է նպաստել իրական աշխատավարձերի բարձրացմանը, և հակադարձորեն՝ աշխատանքի վարձատրության փոփոխություններն ինչպես կարող են կապված լինել սպառման, խնայողությունների, ներդրումների, արտադրության ծավալների և ընդհանուր տնտեսական ակտիվության հետ։ Ուսումնասիրվում է աշխատանքի արտադրողականության նշանակությունը՝ որպես աշխատավարձի և տնտեսական արդյունքի երկարաժամկետ փոխհարաբերությունները բնութագրող կարևոր գործոն։ Կարևորվում է անվանական և իրական աշխատավարձերի տարբերակումը, քանի որ գնաճային գործընթացները կարող են էականորեն փոփոխել աշխատողների իրական գնողունակությունը՝ նույնիսկ անվանական եկամուտների աճի պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև աշխատավարձի բաժինը համախառն եկամուտներում, եկամուտների բաշխման առանձնահատկությունները, աշխատաշուկայի կառուցվածքը, գործազրկությունը, նվազագույն աշխատավարձի քաղաքականությունը և պետական հատվածում աշխատանքի վարձատրության ազդեցությունը։ Տնտեսաչափական և վիճակագրական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ցուցանիշների ժամանակային փոփոխությունները, դրանց միջև կապերի ուղղությունն ու ուժգնությունը և տնտեսական տարբեր գործոնների հնարավոր ազդեցությունը։ Միաժամանակ կարևորվում է պատճառահետևանքային կապերի զգուշավոր գնահատումը, քանի որ աշխատավարձի և տնտեսական արդյունքի շարժը կարող է պայմանավորված լինել բազմաթիվ ընդհանուր մակրոտնտեսական գործոններով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, աշխատանքի տնտեսագիտության և տնտեսական վիճակագրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով առավել ամբողջական պատկերացում ձևավորել աշխատանքի վարձատրության, արտադրողականության, բնակչության եկամուտների և տնտեսական աճի փոխազդեցության վերաբերյալ։

Մաթեմատիկա

Математическая физика. Методы решения задач աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և տեսական ֆիզիկայի կիրառական բաժինների ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրների լուծման հիմնական մեթոդներն ու մոտեցումները, այն ընդգրկում է մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների կիրառությունը ֆիզիկական երևույթների նկարագրման մեջ՝ ջերմահաղորդականություն, ալիքների տարածում, էլեկտրամագնիսական դաշտեր և պոտենցիալային խնդիրներ, գիրքը բացատրում է լուծման դասական մեթոդներ՝ փոփոխականների բաժանում, Ֆուրիեի շարքերի օգտագործում, Գրինի ֆունկցիաներ և սահմանային խնդիրների լուծման տեխնիկաներ, միաժամանակ ներկայացնելով հաշվարկային օրինակներ և խնդիրների քայլ առ քայլ լուծումներ, որոնք օգնում են հասկանալ ֆիզիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորումը, դարձնելով այն կարևոր աղբյուր ֆիզիկայի, ինժեներական գիտությունների և կիրառական մաթեմատիկայի ուսանողների համար։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պահպանման գիտատեխնիկական հիմքերի կատարելագործման հիմնահարցերին։ Գրքում համակողմանիորեն ուսումնասիրվում են տարածաշրջանի մակերևութային և ստորերկրյա ջրային պաշարների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող բնական և մարդածին գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է ջրային ռեսուրսների կառավարման ժամանակակից մոտեցումները, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման մեթոդները, ոռոգման համակարգերի կատարելագործման հնարավորությունները և ջրային պաշարների պահպանությանն ուղղված ինժեներական ու բնապահպանական լուծումները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում ստորերկրյա ջրերի շահագործման, ջրային հավասարակշռության պահպանման, ջրային պաշարների մոնիթորինգի, ջրի որակի վերահսկման և կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության գնահատման հարցերին՝ ներկայացնելով գիտականորեն հիմնավորված առաջարկություններ տարածաշրջանի ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրմանը, բնապահպանական անվտանգության ապահովմանը և պետական կառավարման ու գիտատեխնիկական լուծումների համադրմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ջրօգտագործման արդյունավետությունը և պահպանել Արարատյան հարթավայրի ջրային ներուժը երկարաժամկետ հեռանկարում։ Գիրքը նախատեսված է ջրային տնտեսության, հիդրոլոգիայի, բնապահպանության, գյուղատնտեսության, ինժեներական գիտությունների ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և ջրային ռեսուրսների կառավարման հարցերով զբաղվող բոլոր ընթերցողների համար։