Ձյունը

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական քաղաքականության էությանը, նպատակներին և գործիքակազմին ժամանակակից տնտեսական համակարգում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է պետությունը միջամտում և ուղղորդում արդյունաբերական զարգացման գործընթացները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ազգային տնտեսության մրցունակությունը, խթանել տեխնոլոգիական առաջընթացը և ապահովել կառուցվածքային բարեփոխումներ։ Հեղինակը անդրադառնում է արդյունաբերական քաղաքականության հիմնական ուղղություններին՝ ռազմավարական ոլորտների ընտրություն, տեղական արտադրության աջակցություն, արտահանման խթանում և նորարարական զարգացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական աջակցության գործիքներին՝ հարկային արտոնություններ, սուբսիդիաներ, վարկային ծրագրեր, ենթակառուցվածքային ներդրումներ և պետական գնումների քաղաքականություն։ Գրքում քննարկվում են նաև արդյունաբերական քաղաքականության տարբեր մոդելները՝ ազատ շուկայի մոտեցումից մինչև ակտիվ պետական միջամտություն ունեցող զարգացող երկրների փորձը։ Վերլուծվում է արդյունաբերական քաղաքականության դերը տնտեսական աճի, զբաղվածության ստեղծման, տեխնոլոգիական զարգացման և արտահանման կառուցվածքի բարելավման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, արդյունաբերության ոլորտի աշխատողների և ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծառայությունների ոլորտի կազմակերպման գիտական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը, դրա գործունեության արդյունավետության գնահատմանը և հետագա զարգացման հիմնական ուղղությունների հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում ծառայությունների համակարգը դիտարկվում է որպես տնտեսության կարևոր բաղադրիչ, որն անմիջականորեն կապված է բնակչության պահանջմունքների բավարարման, ձեռնարկատիրական գործունեության ընդլայնման, զբաղվածության և ընդհանուր տնտեսական զարգացման հետ։ Քննության են առնվում ծառայությունների կազմակերպման տեսական սկզբունքները, կառավարման մեխանիզմները, կազմակերպական կառուցվածքները և ոլորտի տարբեր հատվածների գործունեության առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է հատկացվում ծառայությունների որակի, մատչելիության և արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, ինչպես նաև առաջարկի և սպառողական պահանջարկի միջև համապատասխանության ապահովման խնդիրներին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել հանրապետությունում ծառայությունների ոլորտի ձևավորման ու զարգացման միտումների վերլուծություն՝ բացահայտելով դրա գործունեության վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, սոցիալական և տեխնոլոգիական գործոնները։ Կարևորվում են շուկայական հարաբերությունների պայմաններում մրցակցության զարգացումը, կառավարման ժամանակակից մոտեցումների ներդրումը, մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և սպասարկման մշակույթի կատարելագործումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տարածքային անհամաչափությունների գնահատմանը՝ ուսումնասիրելով տարբեր բնակավայրերում ծառայությունների հասանելիության և զարգացման հնարավորությունները։ Քննարկվում է նաև նոր տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական համակարգերի նշանակությունը սպասարկման գործընթացների պարզեցման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և սպառողների հետ հաղորդակցության բարելավման տեսանկյունից։ Գիտական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու ոլորտի զարգացման կազմակերպական և տնտեսական ուղղություններ՝ հաշվի առնելով տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունները և հասարակության պահանջմունքների զարգացումը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը նպատակ ունի համակարգված պատկերացում ձևավորել ծառայությունների ոլորտի կազմակերպման օրինաչափությունների վերաբերյալ և հիմնավորել այնպիսի զարգացման ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել ոլորտի արդյունավետության, մրցունակության և սոցիալ-տնտեսական նշանակության բարձրացմանը Հայաստանի Հանրապետությունում։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է չինախոս ուսանողներին հայերեն որպես օտար լեզու դասավանդելու ընթացքում առաջացող լեզվական, մեթոդական և կրթական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հայերենի և չինարենի կառուցվածքային տարբերությունները և դրանց ազդեցությունը հայերենի յուրացման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հնչյունական համակարգին, արտասանությանը, հայերեն գրային համակարգի յուրացմանը, բառապաշարի ձևավորմանը և քերականական կառուցվածքների ուսուցմանը։ Քննվում են այն դժվարությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել սովորողների մայրենի լեզվի առանձնահատկություններով, այդ թվում՝ հայերենի հոլովական համակարգի, բայական ձևերի, ժամանակների, համաձայնության, նախադասության կառուցվածքի և այլ քերականական երևույթների յուրացման ընթացքում։ Կարևորվում է հայոց այբուբենի ուսուցման մեթոդական կազմակերպումը, տառերի ճանաչման, գրության և հնչյունների ճիշտ արտաբերման հմտությունների աստիճանական ձևավորումը։ Ուսումնասիրվում է մայրենի լեզվի ազդեցությունը երկրորդ կամ օտար լեզվի յուրացման վրա՝ բացահայտելով հնարավոր լեզվական փոխանցումները, բնորոշ սխալները և դրանց հաղթահարման արդյունավետ եղանակները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը, քանի որ լեզվի ուսուցման նպատակներից է ոչ միայն քերականական կանոնների յուրացումը, այլև իրական հաղորդակցական իրավիճակներում հայերենը նպատակային և հասկանալի օգտագործելու կարողության ձևավորումը։ Քննարկվում են լսողական ընկալման, բանավոր խոսքի, ընթերցանության և գրավոր խոսքի համակցված զարգացման մեթոդները, ինչպես նաև ուսուցողական վարժությունների և առաջադրանքների ընտրության սկզբունքները։ Կարևորվում է սովորողների լեզվական մակարդակին համապատասխան ուսումնական նյութերի մշակումը, բառապաշարի աստիճանական ընդլայնումը և արդեն յուրացված գիտելիքների պարբերական ամրապնդումը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել նաև միջմշակութային հաղորդակցության խնդիրները, քանի որ հայերեն սովորելը կապված է հայկական մշակույթի, կենցաղի, հաղորդակցական վարքի և լեզվամշակութային իրողությունների ճանաչման հետ։ Ուսուցման արդյունավետ կազմակերպման համար կարևոր է հաշվի առնել սովորողների կրթական փորձը, լեզվական մտածողության առանձնահատկությունները և ուսումնառության ընթացքում առաջացող կրկնվող դժվարությունները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մշակել նպատակային դասավանդման մեթոդներ, կանխել բնորոշ սխալների ամրապնդումը և նպաստել հայերենի գործնական կիրառման կարողությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայերենի՝ որպես օտար լեզվի դասավանդմամբ, լեզուների ուսուցման մեթոդիկայով, կիրառական լեզվաբանությամբ և միջմշակութային հաղորդակցությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական գրադարանում պահպանվող հնատիպ և հազվագյուտ գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ գրքագիտական, մատենագիտական և պատմամշակութային տեսանկյուններից։ Հետազոտության առանցքում գրադարանի արժեքավոր հավաքածուի ձևավորման պատմությունն է, դրա համալրման աղբյուրները, պահպանվող հրատարակությունների ժամանակագրական ու լեզվական կազմը, ինչպես նաև առանձին գրքերի գիտական և մշակութային նշանակությունը։ Հավաքածուի ձևավորման գործում առանձնահատուկ դեր է ունեցել գրադարանի առաջին ղեկավար Մուշեղ Գասպարյանը, որի ջանքերով 1923 թվականին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Մատենադարանից նորաստեղծ մանկավարժական ինստիտուտի գրադարան է տեղափոխվել շուրջ 5000 օրինակ հայագիտական, պատմագիտական, մանկավարժական, հոգեբանական, փիլիսոփայական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հայկական հայտնի պարբերականների հավաքանիներ։ Ուսումնասիրության կարևոր հատվածը կազմում է մինչև 1800 թվականը տպագրված հնատիպ գրքերի նկարագրությունը։ Հետազոտության տվյալներով՝ այդպիսի հրատարակությունները 27-ն են, որոնցից 26-ը հայերեն են, իսկ մեկը՝ ռուսերեն։ Հավաքածուի ամենահին գրքերից է 1669 թվականին Ամստերդամում Ոսկան Երևանցու տպարանում հրատարակված Առաքել Դավրիժեցու պատմական աշխատությունը, որն ունի բացառիկ մատենագիտական և պատմական արժեք։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ավելի ուշ շրջանի հազվագյուտ հրատարակությունները, այդ թվում՝ հայ գրականության նշանավոր հեղինակների առաջին հրատարակությունները, որոնք արժեքավոր են ոչ միայն իրենց բովանդակությամբ, այլև որպես հայ գրատպության և գրքի մշակույթի զարգացման վկայություններ։ Հավաքածուն համալրվել է նաև հետագա նվիրատվությունների, ձեռքբերումների և այլ գրադարանային ֆոնդերից փոխանցված նյութերի միջոցով։ Այդ շարքում առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում 19-րդ դարի հրատարակությունները և տարբեր ժամանակաշրջաններում Հայաստանից ու արտերկրից ստացված հազվագյուտ գրքերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև գրքերի ֆիզիկական վիճակի, պահպանության, հաշվառման և մատենագիտական նկարագրման խնդիրների ուսումնասիրությունը, քանի որ հնատիպ հրատարակությունները պահանջում են հատուկ պահպանության պայմաններ և մասնագիտական վերականգնման մոտեցումներ։ Նման հավաքածուների արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն դրանց քանակով, այլև յուրաքանչյուր առանձին օրինակի եզակիությամբ, հրատարակության պատմությամբ, տպագրական կենտրոնով, լեզվով, կազմով, հիշատակարաններով, սեփականատիրական նշումներով և գրքի հետ կապված այլ նյութական ու պատմական վկայություններով։ Հատուկ նշանակություն ունեն նաև գրքերի լուսանցային գրառումները, ընծայականները, կնիքները և ձեռագիր հիշատակությունները, որոնք կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ հաղորդել դրանց նախկին սեփականատերերի, ընթերցողների և շրջանառության ուղիների մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայ գրքի պատմության ուսումնասիրման համար, քանի որ հավաքածուն պահպանել է տարբեր դարաշրջանների տպագիր մշակույթի նմուշներ և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ գրքի տարածման, հավաքագրման ու պահպանման պատմությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հազվագյուտ հրատարակությունների ամբողջական հաշվառմանը, դրանց թվայնացմանը, մատենագիտական շտեմարանների ստեղծմանը և գիտական շրջանառության մեջ առավել լայն ընդգրկմանը։ Նման աշխատանքը նաև կարևոր է գրադարանի մշակութային ժառանգության հանրահռչակման տեսանկյունից, քանի որ հնատիպ և հազվագյուտ գրքերը կարող են դիտարկվել որպես ազգային հիշողության, կրթության, գիտության և գրատպության պատմության նյութական վկայություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է համալսարանի գիտական գրադարանի հնատիպ ու հազվագյուտ գրքերի հավաքածուն որպես արժեքավոր գրքագիտական և պատմամշակութային ժառանգություն՝ բացահայտելով դրա ձևավորման պատմությունը, կազմը, առանձին հրատարակությունների յուրահատկությունները, պահպանության խնդիրներն ու գիտական ներուժը։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտատեխնոլոգիական հետազոտությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում առկա մետաղահանքային հումքի քիմիկամետալուրգիական մշակման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր մետաղներ պարունակող հանքաքարերի՝ պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու և այլ համակցված հումքերի հարստացման և վերամշակման հիմնական տեխնոլոգիական փուլերը։ Հեղինակը ներկայացնում է հանքաքարերի նախնական պատրաստման, հարստացման, հալեցման և մաքրման գործընթացները, ինչպես նաև քիմիական ռեագենտների կիրառման առանձնահատկությունները մետաղների կորզման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցմանը, էներգախնայող մեթոդների ներդրմանը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության մեղմացմանը՝ ներառյալ թափոնների վերամշակման և էկոլոգիական անվտանգության խնդիրները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև ժամանակակից մետալուրգիական տեխնոլոգիաները, հիդրոմետալուրգիական և պիրոմետալուրգիական գործընթացների համադրումը, ինչպես նաև արտադրական ցիկլերի օպտիմալացման ուղիները։ Հետազոտության արդյունքները կարևոր են հանքարդյունաբերության, քիմիական տեխնոլոգիաների և նյութագիտության ոլորտների զարգացման համար՝ նպաստելով Հայաստանի մետալուրգիական արդյունաբերության արդյունավետության և մրցունակության բարձրացմանը։