Հոմերոսի Ոդիսականը, երկրորդ հատոր

Technology

Աշխատությունը նվիրված է փափուկ պանրի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման գիտական ու գործնական հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են կաթի՝ որպես հիմնական հումքի ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և տեխնոլոգիական հատկությունները, պանրի արտադրության ընթացքում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունները, ինչպես նաև պատրաստի արտադրանքի որակի ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթի նախնական մշակման, մակարդման, կաթնաշոռային զանգվածի ձևավորման, շիճուկի հեռացման, աղադրման և հասունացման գործընթացների տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են կաթնաթթվային մանրէների, ֆերմենտային պատրաստուկների, ջերմաստիճանային ռեժիմների և արտադրական պայմանների ազդեցությունը պանրի կառուցվածքի, համի, բույրի, խոնավության և պահպանման կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում արտադրական գործընթացների օպտիմալացման, հումքի արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցման և պատրաստի արտադրանքի սննդային ու զգայորոշական հատկությունների բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են սննդամթերքի անվտանգության պահանջների պահպանումը, մանրէաբանական վերահսկողությունը, արտադրանքի որակի գնահատման մեթոդները և պահպանման ժամկետի վրա ազդող գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են ժամանակակից սարքավորումների, նորարարական տեխնոլոգիական լուծումների և արտադրության կառավարման արդյունավետ մոտեցումների կիրառման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգների, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետների, կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, սննդամթերքի որակի վերահսկման մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Հրատարակությունը նվիրված է 1970 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացմանը։ Այն ունի տեղեկատու-մատենագիտական բնույթ և նախատեսված է տարվա վերջին երեք ամիսների ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և այլ կարևոր իրադարձությունների ու տարեդարձերի մասին արագ և հարմար տեղեկատվություն ստանալու համար։ Նյութում կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների տարելիցներ, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվեր, պատմական դեպքերի հիշատակի օրեր, մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի նշանակալի ամսաթվեր։ Տեղեկությունների ամսաթվային դասավորությունը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ գտնել անհրաժեշտ օրը և ստանալ տվյալ ամսաթվի հետ կապված կարևոր փաստերի վերաբերյալ համառոտ տեղեկություն։ Հատկապես արժեքավոր է այն հանգամանքը, որ նման օրացույցը կարող է ծառայել ոչ միայն որպես անձնական տեղեկատու, այլև որպես կրթական, մշակութային և գրադարանային աշխատանքի օժանդակ նյութ՝ օգնելով կազմել թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և հիշատակի միջոցառումների ժամանակացույց։ Հրատարակության կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տարվա վերջին եռամսյակը դիտարկել պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության տեսանկյունից՝ մեկտեղելով տարբեր ոլորտների ու ժամանակաշրջանների նշանակալի ամսաթվերը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, ուսուցիչներին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակիցներին, լրագրողներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր զբաղվում են տարեթվերի, տարեդարձերի ու պատմական հիշարժան իրադարձությունների հավաքագրմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է, որը 1970 թվականի հոկտեմբեր–դեկտեմբեր ժամանակահատվածի համար համակարգված ձևով ներկայացնում է հիշարժան ամսաթվերի և նշանավոր իրադարձությունների շրջանակը՝ նպաստելով պատմական ու մշակութային տեղեկատվության պահպանմանը, տարածմանը և գործնական օգտագործմանը։

Economics

Տնտեսագիտական և ֆինանսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արժեթղթերի շուկայի ներդրումային գործառույթների և դրանց արդյունավետության գնահատման տեսական ու կիրառական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պայմանների համատեքստում։ Քննության են առնվում արժեթղթերի շուկայի դերը ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, խնայողությունների ներդրումների վերածման և կապիտալի արդյունավետ վերաբաշխման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային գործիքների կիրառմանը, ներդրողների մասնակցությանը, շուկայի իրացվելիությանը և ֆինանսական միջոցների ներգրավման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են առաջնային ու երկրորդային շուկաների փոխկապակցվածությունը, արժեթղթերի թողարկման և շրջանառության մեխանիզմները, ինչպես նաև շուկայի արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Քննարկվում են նաև ներդրումային ռիսկերի գնահատման, տեղեկատվական թափանցիկության, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման և կարգավորման համակարգի կատարելագործման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու արժեթղթերի շուկայի ներդրումային ներուժի և տնտեսության ֆինանսավորման գործընթացում դրա նշանակության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական շուկաների, ներդրումային կառավարման, արժեթղթերի շրջանառության և կապիտալի շուկայի զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է կարգավորիչ սպիտակուցների գեների էքսպրեսիայի և օքսիդային գործընթացների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ օրգանիզմի ծերացման և ուղեղի իշեմիկ կաթվածի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն մոլեկուլային և կենսաքիմիական փոփոխություններն են, որոնք տեղի են ունենում բջիջներում տարիքային գործընթացների և ուղեղային արյան շրջանառության խանգարման հետևանքով։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ծերացումը և իշեմիկ վնասումը ուղեկցվում են բջջային հոմեոստազի խախտումներով, օքսիդային հավասարակշռության փոփոխությամբ և գեների կարգավորման բարդ վերափոխումներով։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է կարգավորիչ սպիտակուցների սինթեզը վերահսկող գեների ակտիվության փոփոխությունը և դրանց հնարավոր կապը բջջային պաշտպանական մեխանիզմների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օքսիդային գործընթացներին, մասնավորապես ակտիվ թթվածնային ձևերի առաջացմանը, հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգերի գործունեությանը և օքսիդային սթրեսի ձևավորմանը։ Քննարկվում է այն հարցը, թե ինչպես կարող է օքսիդային հավասարակշռության խախտումը ազդել գեների էքսպրեսիայի և կարգավորիչ սպիտակուցների մակարդակի վրա, և հակառակ ուղղությամբ՝ ինչպես կարող են գենային կարգավորման փոփոխությունները ներգործել բջջի դիմադրողականության ու վնասման աստիճանի վրա։ Ծերացման համատեքստում ուսումնասիրվում են տարիքային փոփոխություններին բնորոշ մոլեկուլային գործընթացները, որոնք կարող են նվազեցնել բջիջների վերականգնողական և պաշտպանական հնարավորությունները։ Ուղեղի իշեմիկ կաթվածի դեպքում ուշադրությունը կենտրոնացվում է թթվածնի և սննդանյութերի անբավարար մատակարարման հետևանքով առաջացող կենսաքիմիական շղթաների, օքսիդային վնասման, բորբոքային արձագանքի և նյարդային բջիջների վնասման հետ կապված մեխանիզմների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարիքային և իշեմիկ փոփոխությունների մոլեկուլային առանձնահատկությունները և բացահայտել այն գործընթացները, որոնք կարող են ընդհանուր կամ փոխլրացնող նշանակություն ունենալ երկու վիճակների դեպքում։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է կարևոր լինել տարիքային փոփոխությունների և ուղեղային իշեմիկ վնասման հիմքում ընկած կենսաքիմիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է նաև տեսական հիմք ստեղծել հետագա հետազոտությունների համար՝ ուղղված օքսիդային գործընթացների կարգավորմանը, բջջային պաշտպանության մեխանիզմների բացահայտմանը և հնարավոր կենսամարկերների ուսումնասիրմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, նեյրոկենսաբաններին, ֆիզիոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, դեղագետներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին ու մասնագետներին։

Economics

Ագրարային տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության կառավարման և անասնաբուծական արտադրության զարգացման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում անասնաբուծության ոլորտի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում անասնաբուծության դերն ու նշանակությունը երկրի գյուղատնտեսական արտադրության կառուցվածքում, պարենային անվտանգության ապահովման և գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անասնաբուծական տնտեսությունների արտադրական ներուժին, կենդանիների մթերատվության մակարդակին, կերային բազայի ապահովվածությանը և արտադրության կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են անասնապահական արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման, նյութատեխնիկական ռեսուրսների օգտագործման, աշխատանքի արտադրողականության և տնտեսությունների շահութաբերության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են տոհմային և սելեկցիոն աշխատանքների կատարելագործման, կենդանիների պահվածքի ու կերակրման ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման և անասնաբուժական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի անասնաբուծության տարածքային առանձնահատկությունները, փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների զարգացման սահմանափակումները, արտադրանքի իրացման խնդիրները և շուկայական ենթակառուցվածքների դերը։ Անդրադարձ է կատարվում պետական աջակցության ծրագրերի, ներդրումային քաղաքականության, գյուղատնտեսական համագործակցության և ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության նշանակությանը։ Կարևորվում է անասնաբուծության զարգացման տնտեսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական միջոցառումների համադրումը՝ արտադրության ծավալների աճի, որակի բարելավման և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ոլորտի զարգացման ռազմավարական ուղղությունների հիմնավորմանը և անասնաբուծական տնտեսությունների մրցունակության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, անասնաբուծության, գյուղատնտեսական կառավարման և Հայաստանի գյուղական զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է լողորդների մարզական պատրաստության համակարգում արագության և ուժի համակցված դրսևորումների զարգացման ու արդյունավետ կիրառման մեթոդների ուսումնասիրությանը և կատարելագործմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն ֆիզիկական ու ֆունկցիոնալ գործոնները, որոնք պայմանավորում են մարզիկի՝ կարճ ժամանակահատվածում առավելագույն կամ բարձր ինտենսիվությամբ շարժումներ կատարելու կարողությունը և անմիջականորեն ազդում են մրցակցային արդյունքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեկնարկի, շրջադարձերի, ջրում արագացման և մրցատարածության տարբեր հատվածներում շարժման բարձր տեմպի պահպանման համար անհրաժեշտ արագաուժային կարողությունների ձևավորմանը։ Քննության են առնվում մարզումային տարբեր միջոցներ և վարժությունների համալիրներ, դրանց ծավալի, ինտենսիվության, կրկնությունների քանակի և հանգստի ժամանակահատվածների արդյունավետ հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ցամաքային և ջրային պատրաստության համադրման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է ուժային պատրաստության ազդեցությունը լողի տեխնիկայի, շարժումների հզորության, արագության և արդյունավետության վրա՝ հաշվի առնելով մարզիկների տարիքային, ֆիզիկական և պատրաստվածության անհատական առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է մարզումային բեռնվածության փուլային կազմակերպումը, որպեսզի արագաուժային հատկանիշների զարգացումը ներդաշնակորեն համակցվի տեխնիկական, ֆունկցիոնալ և ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստության հետ։ Փորձարարական գնահատման միջոցով հնարավոր է համեմատել ավանդական և կատարելագործված մարզումային մոտեցումների ազդեցությունը՝ օգտագործելով ֆիզիկական պատրաստվածության թեստեր, ժամանակային ցուցանիշներ և մրցակցային գործունեությունը բնութագրող այլ չափանիշներ։ Վերլուծվում են նաև մարզիկների օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները և մարզումային գործընթացի անհատականացման հնարավորությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել մարզիչների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը, մարզումային ծրագրերի գիտականորեն հիմնավորված կազմակերպմանը և լողորդների ֆիզիկական հնարավորությունների առավել լիարժեք իրացմանը՝ ստեղծելով պայմաններ տեխնիկական կատարողականության ու մարզական արդյունքների բարելավման համար։