Խմբային մտածողության կազմակերպման պայմանները և ձևերը իմացական խնդիրներ լուծելիս

Ֆինանսներ

Տնտեսագիտական և հանրային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման համակարգի ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության ապահովման, տեղական բյուջեների ձևավորման, եկամուտների և ծախսերի կառավարման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների սեփական եկամուտների ավելացման, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, միջբյուջետային հարաբերությունների և պետական ֆինանսական աջակցության մեխանիզմների կատարելագործման խնդիրներին։ Վերլուծվում են համայնքային բյուջեների պլանավորման ու կատարման, տեղական հարկերի և վճարների կառավարման, ֆինանսական վերահսկողության և հաշվետվողականության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման ծրագրերի ֆինանսավորման, ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնման և հանրային ծառայությունների մատուցման ֆինանսական հիմքերի ամրապնդման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու տեղական ինքնակառավարման ֆինանսական կառավարման արդյունավետությունը և առանձնացնելու համայնքների ֆինանսական կարողությունների զարգացման հիմնական մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, տեղական ինքնակառավարման և համայնքային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ճիշտ փոփոխվող բաշխումների անալիտիկ հատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառություններին ասիմպտոտիկ վերլուծության ու հավանականությունների տեսության մեջ։ Գրքում ներկայացվում են ճիշտ փոփոխվող (regularly varying) ֆունկցիաների և բաշխումների հիմնական հասկացությունները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և սահմանային վարքագիծը։ Հեղինակը վերլուծում է Կaramata-ի տեսության հիմնական արդյունքները, Tauberian թեորեմները և դրանց կապը ծանր պոչ ունեցող բաշխումների մոդելավորման հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ինտեգրալ փոխակերպումների, լապլասյան և ֆուրիեի անալիզի մեթոդների կիրառությունները նման բաշխումների ուսումնասիրության մեջ, ինչպես նաև դրանց դերակատարությունը ստոխաստիկ գործընթացների, ռիսկերի տեսության և վիճակագրական ֆիզիկայի խնդիրներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ասիմպտոտիկ գնահատումների ճշգրտությանը, կոնվերգենցիայի հատկություններին և կիրառական մոդելներին, որոնք օգտագործվում են ֆինանսական մաթեմատիկայում, հուսալիության տեսությունում և մեծ շեղումների վերլուծության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, հավանականությունների տեսության մասնագետների, կիրառական վիճակագիրների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար՝ առաջարկելով խորը տեսական հիմքեր և ժամանակակից կիրառական մոտեցումներ։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Կասպից ծովի հարավային ափամերձ տարածքների գեոտեխնիկական խոցելիության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով բնական երկրաբանական գործընթացների, գրունտային պայմանների և մարդածին ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ափամերձ գոտիների երկրաբանական և ինժեներաերկրաբանական կառուցվածքի, գրունտների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների, ստորերկրյա ջրերի պայմանների և տարածքի կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ափերի էրոզիան, նստվածքների տեղաշարժը, սողանքային գործընթացները, հողի նստվածքը, ջրածածկման վտանգը և գրունտների կրողունակության փոփոխությունները, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ բնակավայրերի, ճանապարհների, նավահանգստային կառույցների և այլ ենթակառուցվածքների անվտանգության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Կասպից ծովի մակարդակի տատանումներին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը ափագծի փոփոխության, գրունտային ջրերի մակարդակի և ափամերձ տարածքների ինժեներական կայունության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև տարածաշրջանի սեյսմիկ պայմանները, քանի որ երկրաշարժերը կարող են նպաստել անկայուն լանջերի ակտիվացմանը, գրունտների ամրության նվազմանը և տարբեր գեոտեխնիկական վտանգների ուժեղացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դաշտային դիտարկումների, երկրաբանական հետախուզության, լաբորատոր փորձարկումների, քարտեզագրական նյութերի և տարածական տվյալների արդյունքները՝ առավել խոցելի հատվածները առանձնացնելու նպատակով։ Կարևորվում է գեոտեխնիկական ցուցանիշների համակարգված գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է տարածքները դասակարգել ըստ վտանգավորության և խոցելիության աստիճանի։ Անդրադարձ է կատարվում նաև քաղաքաշինական զարգացման, արդյունաբերական գործունեության, ճանապարհաշինության և ափամերձ ենթակառուցվածքների ընդլայնման հետևանքով առաջացող լրացուցիչ ծանրաբեռնվածությանը, որը որոշ պայմաններում կարող է արագացնել բնական գործընթացները կամ մեծացնել դրանց հետևանքները։ Գեոտեխնիկական խոցելիության գնահատումը դիտարկվում է որպես տարածքային պլանավորման և ռիսկերի կառավարման կարևոր բաղադրիչ, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս նախապես բացահայտել շինարարության համար անբարենպաստ հատվածները և հիմնավորել համապատասխան ինժեներական պաշտպանական միջոցառումների անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել գեոտեխնիկական քարտեզների կազմման, տարածքների ինժեներական յուրացման պայմանների գնահատման, ենթակառուցվածքային նախագծերի պլանավորման և ափամերձ գոտիների կայուն կառավարման համար։ Աշխատությունը միավորում է ինժեներական երկրաբանության, հողերի մեխանիկայի, գեոմորֆոլոգիայի, հիդրոերկրաբանության և բնական վտանգների գնահատման մեթոդները՝ ձևավորելով Կասպից ծովի հարավային ափերի տարածքային խոցելիության համալիր պատկեր։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գեոտեխնիկայի, երկրաբանության, քաղաքաշինության, բնապահպանության և բնական ռիսկերի կառավարման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների, նախագծողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պարենային ապրանքների մանրածախ և մեծածախ առևտրի զարգացման հիմնախնդիրների, առևտրային համակարգի գործունեության առանձնահատկությունների և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պարենային ապրանքների շուկայի կառուցվածքը, առևտրային կազմակերպությունների գործունեության տնտեսական հիմքերը, ապրանքաշրջանառության կազմակերպման սկզբունքները և մեծածախ ու մանրածախ առևտրի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարենային ապրանքների մատակարարման շղթաների ձևավորմանը, ապրանքների պահպանման ու տեղափոխման պայմաններին, գնագոյացման մեխանիզմներին և սպառողական պահանջարկի բավարարման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են առևտրային գործունեության արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, կազմակերպական, իրավական և մրցակցային գործոնները, ինչպես նաև շուկայի մասնակիցների միջև համագործակցության զարգացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են Հայաստանի պարենային շուկայի առանձնահատկությունները, տեղական արտադրողների և ներմուծողների փոխհարաբերությունները, առևտրային ենթակառուցվածքների զարգացման խնդիրները և ապրանքների հասանելիության ապահովման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են մեծածախ բաշխման կենտրոնների, ժամանակակից պահեստային համակարգերի, թվային առևտրային հարթակների և լոգիստիկ կառավարման գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում առևտրային ծախսերի օպտիմալացմանը, մրցակցային միջավայրի բարելավմանը, պարենային անվտանգության ապահովմանը և սպառողների շահերի պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առևտրի տնտեսագիտության, մարքեթինգի, լոգիստիկայի, պարենային շուկայի կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարահաշվարկային համակարգում վճարային քարտերի կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես անկանխիկ վճարումների և ժամանակակից բանկային ծառայությունների զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են վճարային քարտերի տնտեսական նշանակությունը, դրանց կիրառման մեխանիզմները, քարտային գործառնությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները և ՀՀ ֆինանսական համակարգում դրանց տարածման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարտերի միջոցով իրականացվող անկանխիկ վճարումների զարգացմանը, դրանց հասանելիությանը և օգտագործման ինտենսիվությանը, ինչպես նաև բնակչության և տնտեսվարող սուբյեկտների կողմից քարտային գործիքների ընդունման վրա ազդող գործոններին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ քարտային ենթակառուցվածքի զարգացմանը, բանկոմատների և վճարային տերմինալների հասանելիությանը, էլեկտրոնային առևտրում քարտային վճարումների կիրառմանը և վճարահաշվարկային ծառայությունների տեխնոլոգիական կատարելագործմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև վճարային քարտերի կիրառման հետ կապված ռիսկերին՝ գործարքների անվտանգությանը, խարդախության կանխարգելմանը, տվյալների պաշտպանությանը և օգտագործողների ֆինանսական գրագիտությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կանխիկ և անկանխիկ վճարումների հարաբերակցության փոփոխությունը և այն տնտեսական ու սոցիալական գործոնների բացահայտումը, որոնք կարող են խթանել կամ սահմանափակել քարտային վճարումների տարածումը։ Աշխատությունը կարող է քննարկել նաև քարտային համակարգերի զարգացման կազմակերպչական և կարգավորող խնդիրները, բանկերի միջև փոխգործակցությունը, վճարային ծառայությունների մրցակցային միջավայրը և նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը քարտային գործառնությունների վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել վճարային քարտերի կիրառման արդյունավետության բարձրացման, անկանխիկ վճարումների խթանման, ենթակառուցվածքների զարգացման և վճարային համակարգի անվտանգության ամրապնդման ուղղությամբ առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, վճարային համակարգերի կառավարիչների, ֆինանսական տեխնոլոգիաների մասնագետների, պետական կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Հայոց լեզու և հայ գրականություն 1-ին մաս դպրոցական ուսումնական դասագիրք է, որը նախատեսված է հայոց լեզվի և գրականության հիմունքների ուսուցման համար և ընդգրկում է լեզվական կառուցվածքի, ուղղագրության, քերականության և գրական վերլուծության հիմնական թեմաները։ Գրքում ներկայացվում են հայոց լեզվի բառային կազմը, խոսքի մասերը, նախադասության կառուցվածքը, ինչպես նաև ուղղագրական և կետադրական կանոնները՝ մատչելի և համակարգված ձևով։ Գրականության բաժնում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններից հատվածներ, որոնց միջոցով աշակերտները ծանոթանում են հայ գրականության հիմնական ուղղություններին, կերպարներին և գաղափարներին։ Աշխատության նպատակն է զարգացնել լեզվական գրագիտությունը, ընթերցանության հմտությունները և վերլուծական մտածողությունը՝ միաժամանակ ամրապնդելով ազգային մշակույթի և գրական ժառանգության իմացությունը։ Դասագիրքը կարևոր կրթական աղբյուր է դպրոցական ծրագրի շրջանակում հայերեն լեզվի և գրականության ուսուցման համար։