ՄԻՆԱՍ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ- ՀՀ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀՀ ԱԶԳԱՅԻՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆ

Культура

«Ձայնագրեալ մանկական երգարանը» մանկական երգեցողությանն ու երաժշտական կրթությանն առնչվող հրատարակություն է, որը նախատեսված է երեխաներին երգերի միջոցով երաժշտական աշխարհին ծանոթացնելու և նրանց գեղագիտական դաստիարակությանը նպաստելու համար։ Վերնագրում գործածված «ձայնագրեալ» բառը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունը կապված է երգերի ձայնային կամ երաժշտական գրառման հետ։ Այդ առանձնահատկությունը կարող էր նպաստել երգերի մեղեդիների պահպանմանը, ճիշտ կատարման ուսուցմանը և երաժշտական նյութի փոխանցմանը երեխաներին ու նրանց ուսուցանողներին։ Մանկական երգարանները կարևոր դեր են ունեցել կրթական միջավայրում, քանի որ երգեցողությունը երեխաների համար ոչ միայն ժամանցի ձև է, այլև լսողության, ռիթմի զգացողության, հիշողության, խոսքի և երաժշտական արտահայտչականության զարգացման միջոց։ Երգերի ուսուցման միջոցով երեխաները կարող են սովորել տարբերակել մեղեդիները, հետևել ռիթմին, զարգացնել ձայնային կարողությունները և մասնակցել խմբային երաժշտական գործունեությանը։ Նման հրատարակությունները կարող էին կիրառվել դպրոցներում, ուսումնական հաստատություններում և մանկական հավաքույթների ընթացքում՝ նպաստելով երաժշտության ուսուցման կազմակերպմանը։ Հայկական կրթական ու մշակութային միջավայրում մանկական երգարանների նշանակությունը կապված էր նաև հայերենով ուսուցման, ազգային երգեցողության տարածման և երեխաներին հայրենի մշակութային ժառանգությանը ծանոթացնելու հետ։ Երգը կարող է փոխանցել լեզվական արտահայտություններ, ժողովրդական պատկերացումներ, բարոյական արժեքներ և հասարակական կյանքի տարբեր կողմեր՝ դրանք մատչելի դարձնելով մանկական տարիքին համապատասխան ձևով։ Վաղարշապատում՝ Սուրբ Էջմիածնի տպարանում, հրատարակված այս գիրքը տեղավորվում է 19-րդ դարի հայ հոգևոր և կրթական կենտրոններում գրահրատարակչության զարգացման համատեքստում։ Սուրբ Էջմիածինը կարևոր դեր է ունեցել հայերեն գրքերի հրատարակության, կրթական գործունեության և մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Մանկական երգարանի տպագրությունը վկայում է երեխաների երաժշտական կրթության համար նախատեսված նյութերի հրատարակման կարևորության մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ երաժշտական կրթության, մանկավարժության, մանկական երգեցողության և 19-րդ դարի հայ տպագրության պատմությամբ զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Միայն վերնագրի և մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել երգարանի կոնկրետ երգերի ցանկը, դրանց հեղինակությունը կամ այն, թե ձայնագրության ինչ համակարգ է օգտագործվել, ուստի գրքի բովանդակության վերաբերյալ առավել մանրամասն պնդումները պահանջում են հենց հրատարակության ուսումնասիրություն։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է մասնակի ածանցյալներով հիպոէլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների տեսական ուսումնասիրությանը բազմաանիզոտրոպ Սոբոլևի տարածությունների շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի դիֆերենցիալ օպերատորների և հավասարումների հատկություններն են, որոնց համար լուծումների հարթությունը և կանոնավորությունը պայմանավորված են հավասարման աջ մասի համապատասխան հատկություններով, սակայն տարբեր փոփոխականների ուղղություններով ածանցյալների դերն ու կարգը կարող են էապես տարբերվել։ Բազմաանիզոտրոպ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր փոփոխականի կամ փոփոխականների խմբի նկատմամբ սահմանել կանոնավորության տարբեր պահանջներ՝ դրանով ավելի ճշգրիտ նկարագրելով ուսումնասիրվող հավասարումների կառուցվածքը։ Քննության են առնվում համապատասխան Սոբոլևի տարածությունների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ հատկությունները, տարբեր կարգի ընդհանրացված ածանցյալների գոյությունը և դրանց նորմերի միջոցով ֆունկցիաների կանոնավորության գնահատման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիպոէլիպտիկության պայմաններին, լուծումների գոյության և միակության խնդիրներին, ինչպես նաև այն ապրիորի գնահատականներին, որոնք հնարավորություն են տալիս հավասարման տվյալների միջոցով վերահսկել լուծման հատկությունները։ Վերլուծվում են դիֆերենցիալ օպերատորի սիմվոլի առանձնահատկությունները և դրանց կապը հավասարման կանոնավորության հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր ուղղություններով ածանցյալների անհավասար կարգերի ազդեցությանը, քանի որ նման անիզոտրոպ կառուցվածքը բնորոշ է բազմաթիվ բարդ մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների։ Ուսումնասիրվում են նաև ֆունկցիոնալ տարածությունների միջև ներդրման և շարունակականության հատկությունները, ընդհանրացված լուծումների վարքը և դրանց լրացուցիչ հարթության ստացման պայմանները։ Տեսական վերլուծության ընթացքում կիրառվում են ֆունկցիոնալ անալիզի, Ֆուրիեի անալիզի, բաշխումների տեսության և մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների ժամանակակից մեթոդներ։ Հետազոտությունը նպաստում է հիպոէլիպտիկ օպերատորների վերաբերյալ տեսության ընդլայնմանը այն դեպքերի համար, երբ խնդրի տարբեր ուղղություններ ունեն տարբեր աստիճանի կանոնավորություն։ Աշխատության արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների որակական տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի և ընդհանրացված ֆունկցիաների ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև կարող են տեսական հիմք հանդիսանալ անիզոտրոպ հատկություններով տարբեր մաթեմատիկական ու ֆիզիկական մոդելների հետազոտման համար։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է արձակ ստեղծագործությունների վերլուծությանը, որոնք առանձնանում են հոգեբանական խորությամբ, սոցիալական դիտարկումների ճշգրտությամբ և մարդու ներաշխարհի բազմաշերտ պատկերումով։ Աշխատությունում քննության են առնվում պատմվածքների թեմատիկ բազմազանությունը՝ ներառյալ գյուղական և քաղաքային կյանքի հակադրությունները, մարդկային հարաբերությունների բարոյահոգեբանական կոնֆլիկտները, ինչպես նաև անհատի և հասարակության փոխազդեցության բարդ մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների կառուցվածքին, պատմողական տեխնիկաներին և լեզվական արտահայտչամիջոցներին, որոնք նպաստում են իրականության գեղարվեստական վերարտադրությանն ու գաղափարական խորացմանը։ Վերլուծվում է նաև ազգային մտածողության և մշակութային ինքնության արտացոլումը արձակ գործերում՝ ընդգծելով հեղինակի ներդրումը հայ գրականության զարգացման մեջ։ Այս համատեքստում դիտարկվում է նաև Դերենիկ Դեմիրճյան ստեղծագործական ժառանգության տեղն ու նշանակությունը գրական գործընթացներում։

Культура

Ժողովածուն նվիրված է Սիսիանի շրջանի գյուղական գրադարանների գործունեությանը, դրանց կազմակերպչական առանձնահատկություններին, մշակութային և կրթական նշանակությանը, ինչպես նաև գյուղական բնակչության շրջանում գրքի և ընթերցանության տարածման հիմնախնդիրներին։ Հրատարակությունը լուսաբանում է գյուղական գրադարանների դերը հասարակության մշակութային զարգացման, բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացման և ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորման գործում։ Ժողովածուի թեմատիկ շրջանակն առնչվում է գրադարանային սպասարկման կազմակերպմանը, գրքային ֆոնդերի համալրմանը, ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքներին, գրականության հանրահռչակմանը և գյուղական համայնքներում մշակութային կյանքի ակտիվացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Սիսիանի շրջանի գյուղական բնակավայրերում գրադարանային համակարգի ձևավորման և զարգացման պատմությունը, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանի շրջանային և գյուղական մշակութային հաստատությունների գործունեության առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակության շրջանակում կարևորվում են գրադարանների՝ որպես հասարակական և մշակութային կենտրոնների գործառույթները, դրանց մասնակցությունը բնակչության կրթական, տեղեկատվական և գեղագիտական պահանջմունքների բավարարմանը, ինչպես նաև գրքի միջոցով գիտելիքների տարածման գործընթացին։ Գյուղական գրադարանների գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու գրադարանավարների մասնագիտական աշխատանքին, ընթերցողների ներգրավման ձևերին, գրքային ցուցահանդեսների, գրական քննարկումների, թեմատիկ միջոցառումների և մշակութային հանդիպումների կազմակերպման նշանակությանը։ Ժողովածուի թեմատիկան կապված է նաև գյուղական բնակչության ազատ ժամանակի բովանդակալից կազմակերպման, երիտասարդության ընթերցողական մշակույթի զարգացման և տարբեր սերունդների միջև գիտելիքների ու մշակութային արժեքների փոխանցման հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրադարանների համագործակցությունը դպրոցների, մշակույթի տների, տեղական հասարակական կազմակերպությունների և կրթական այլ հաստատությունների հետ, ինչը նպաստում է գյուղական համայնքներում մշակութային գործունեության ընդլայնմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Հայաստանի գրադարանային գործի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ գյուղական գրադարանների գործունեությունը սերտորեն կապված է հանրապետության մշակութային քաղաքականության, կրթական համակարգի և տեղական ինքնակազմակերպման պատմական զարգացման հետ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման ավանդական մեթոդները, ընթերցողների սպասարկման սկզբունքները և գրադարանների հասարակական նշանակությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Ժողովածուի առաջին համարը կարելի է դիտարկել որպես Սիսիանի շրջանի գրադարանային կյանքի փաստագրման և մասնագիտական փորձի ներկայացմանն ուղղված հրատարակություն, որը կարող է հիմք ծառայել հետագա ուսումնասիրությունների և համեմատական վերլուծությունների համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, կրթության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև Սիսիանի տարածաշրջանի պատմությամբ, գյուղական համայնքների մշակութային կյանքով և Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն ունի պատմամշակութային և ճանաչողական նշանակություն՝ նպաստելով գյուղական գրադարանների գործունեության, տեղական մշակութային ժառանգության և ընթերցանության տարածման ավանդույթների ուսումնասիրությանը։

Другие предметы

Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի ամենամյա տեղեկատու է, որը նախատեսված է տվյալ տարվա ընթացքում նշվող կարևոր հոբելյանների, պատմական իրադարձությունների, մշակութային տարելիցների և նշանավոր անձանց հիշատակի օրերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Այն Հայաստանի ազգային գրադարանի երկարամյա պարբերական հրատարակություններից է և ծառայում է որպես օժանդակ աղբյուր գրադարանների, կրթական ու մշակութային հաստատությունների, զանգվածային լրատվամիջոցների և տարբեր կազմակերպությունների համար՝ հոբելյանական միջոցառումների, ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, թեմատիկ հանդիպումների և այլ նախաձեռնությունների կազմակերպման ընթացքում։ Տեղեկատուի կառուցվածքը սովորաբար հիմնված է օրացուցային սկզբունքի վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս տարվա ամիսների և համապատասխան ամսաթվերի հաջորդականությամբ ներկայացնել հիշարժան իրադարձություններն ու տարելիցները։ Նյութերում կարող են ընդգրկվել հայ և համաշխարհային մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի ներկայացուցիչների ծննդյան կամ գործունեության նշանակալի տարեդարձերը, ինչպես նաև պատմական ու մշակութային կարևոր իրադարձությունների տարելիցները։ Անձանց և իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է ուղեկցվել համառոտ կենսագրական, պատմական կամ տեղեկատու տվյալներով, որոնք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ հոբելյանի նշանակության մասին։ Մատենագիտական բաղադրիչը կարևոր նշանակություն ունի թեմայի հետագա ուսումնասիրման համար՝ ուղղորդելով համապատասխան գրականության և տեղեկատվական աղբյուրների որոնումը։ Հրատարակությունն առանձնապես օգտակար է գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման տեսանկյունից, քանի որ դրա հիման վրա հնարավոր է նախապես ծրագրել տարվա մշակութային և կրթական միջոցառումները, ձևավորել թեմատիկ ցուցադրություններ ու գրքային ցուցահանդեսներ և պատրաստել տեղեկատվական նյութեր։ Միաժամանակ այն նպաստում է ազգային և համաշխարհային մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը, պատմական հիշողության պահպանմանը և նշանակալի գործիչների գործունեության վերաբերյալ հանրային իրազեկվածության բարձրացմանը։ Տարբեր տարիների թողարկումների համադրական ուսումնասիրությունը կարող է նաև ցույց տալ, թե ժամանակի ընթացքում ինչպիսի պատմական ու մշակութային տարելիցներ են ընդգրկվել գրադարանային տեղեկատվական աշխատանքի շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է օրացուցային, տեղեկատվական, մատենագիտական և մշակութային-լուսավորչական գործառույթները՝ ծառայելով որպես գործնական տեղեկատու տարվա հիշարժան իրադարձությունների ներկայացման և դրանց նվիրված աշխատանքների կազմակերպման համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը Հայաստանի՝ համաշխարհային տնտեսությանը ինտեգրվելու գործընթացում։ Հետազոտության առանցքում միջազգային խոշոր ընկերությունների գործունեության ազդեցությունն է ազգային տնտեսության կառուցվածքի, արտաքին տնտեսական կապերի, ներդրումային գործընթացների և միջազգային շուկաներում երկրի մասնակցության վրա։ Վերազգային կորպորացիաները դիտարկվում են որպես համաշխարհային տնտեսության կարևոր դերակատարներ, որոնք կապիտալի, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի, արտադրական կապերի և միջազգային բաշխման ցանցերի միջոցով կարող են նպաստել տարբեր երկրների տնտեսությունների փոխկապակցվածության խորացմանը։ Հայաստանի պարագայում առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավմանը, միջազգային ընկերությունների տեղական գործունեությանը և դրանց մասնակցությանը տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են երկրի գրավչությունը միջազգային կապիտալի համար՝ ներառյալ տնտեսական և իրավական միջավայրը, շուկայի առանձնահատկությունները, մարդկային կապիտալը, ենթակառուցվածքները և արտաքին տնտեսական հարաբերությունները։ Կարևոր ուղղություն է վերազգային ընկերությունների գործունեության հնարավոր տնտեսական ազդեցությունների համակողմանի գնահատումը։ Մի կողմից՝ միջազգային ներդրումները կարող են նպաստել նոր տեխնոլոգիաների և կառավարման փորձի տարածմանը, աշխատատեղերի ստեղծմանը, արտադրողականության բարձրացմանը և արտաքին շուկաների հետ կապերի ընդլայնմանը, մյուս կողմից՝ դրանց ազդեցությունը կախված է ազգային տնտեսության կառուցվածքից, մրցակցային միջավայրից և պետական կարգավորման արդյունավետությունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղական ձեռնարկությունների և միջազգային ընկերությունների միջև ձևավորվող արտադրական ու առևտրային կապերին՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը հայկական կազմակերպությունների միջազգային արժեշղթաներում ներգրավման տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրության առարկա կարող են լինել ներդրումային քաղաքականության, մրցակցության պաշտպանության և ազգային տնտեսական շահերի ապահովման հարցերը։ Համաշխարհային տնտեսական ինտեգրումը ներկայացվում է որպես բազմակողմ գործընթաց, որը չի սահմանափակվում միայն արտաքին առևտրի ընդլայնմամբ, այլ ներառում է կապիտալի միջազգային շարժը, տեխնոլոգիական համագործակցությունը, արտադրական մասնագիտացումը և միջազգային տնտեսական կառույցների հետ փոխգործակցությունը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, ներդրումային քաղաքականության և կորպորատիվ գործունեության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով վերազգային կորպորացիաների հնարավոր դերակատարությունը Հայաստանի և համաշխարհային տնտեսության միջև տնտեսական կապերի ձևավորման ու խորացման գործընթացներում։