Ռենադոս

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունների, դրա վրա ազդող տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոնների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են ներդրումային գործունեության զարգացման նախադրյալները, ներքին և օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման հնարավորությունները, ինչպես նաև տնտեսության տարբեր ոլորտներում ներդրումային ակտիվության վրա ազդող պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական տնտեսական քաղաքականության, օրենսդրական կարգավորման, հարկային համակարգի, ֆինանսական շուկայի, գործարար միջավայրի և ենթակառուցվածքների ազդեցությանը ներդրումային գործընթացների վրա։ Քննարկվում են ներդրողների գործունեությանը խոչընդոտող հիմնական խնդիրները, ներդրումային ռիսկերի ձևավորման պատճառները և տնտեսության մրցունակության բարձրացման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրվում են ներդրումների խթանման, գործարար պայմանների կատարելագործման, պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման և ներդրողների համար առավել կանխատեսելի ու բարենպաստ պայմանների ստեղծման հնարավոր ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման նշանակությանը, ներդրումային ծրագրերի իրականացման արդյունավետությանը և ներդրումների դերին տնտեսական աճի, արտադրության զարգացման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման ու տեխնոլոգիական առաջընթացի ապահովման գործում։ Ներկայացված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել Հայաստանի ներդրումային միջավայրի զարգացման հիմնական միտումների և դրա բարելավման համար անհրաժեշտ տնտեսական ու կազմակերպական մոտեցումների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական և ներդրումային ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Գրականություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելով տարբեր թեմաներով լույս տեսած գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրատարակությունների մասին։ Նյութն ընդգրկում է արվեստագիտության, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, մշակութային ժառանգության և հարակից բնագավառների աղբյուրներ՝ նպաստելով մասնագիտական տեղեկատվության որոնման և գիտահետազոտական աշխատանքների կազմակերպմանը։ Մատենագիտական ցանկը ծառայում է որպես գործնական տեղեկատու՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության հայտնաբերումը, թեմատիկ ուսումնասիրությունների իրականացումը և գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, ուսանողներին, հետազոտողներին և մշակույթի ու արվեստի ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Կենսաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է գլիօքսալի բիոկատալիտիկ ստացման գործընթացին էթիլենգլիկոլից՝ ընդգծելով կենսատեխնոլոգիայի, օրգանական քիմիայի և արդյունաբերական կենսակատալիզի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել էթիլենգլիկոլի օքսիդատիվ փոխակերպման կենսաբանական ուղիները և մշակել արդյունավետ ֆերմենտային կամ միկրոօրգանիզմային համակարգեր, որոնք թույլ են տալիս բարձր ելքով ստանալ գլիօքսալ՝ որպես կարևոր միջանկյալ միացություն քիմիական արդյունաբերության համար։ Ուսումնասիրվում են բիոկատալիտիկ ռեակցիաների մեխանիզմները, ֆերմենտների ընտրողականությունը, ռեակցիայի կինետիկան, ինչպես նաև գործընթացի օպտիմալացման պայմանները՝ pH, ջերմաստիճան, սուբստրատի կոնցենտրացիա և թթվածնի մատչելիություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոօրգանիզմների՝ բակտերիաների և սնկերի, օքսիդազային և դեհիդրոգենազային համակարգերի կիրառմանը, որոնք կարող են ապահովել էթիլենգլիկոլի վերահսկվող օքսիդացում մինչև գլիօքսալ՝ նվազագույն կողմնակի արտադրանքներով։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է բիոտեխնոլոգիական գործընթացների առավելությունները ավանդական քիմիական օքսիդացման մեթոդների նկատմամբ՝ ներառյալ ավելի մեղմ պայմանները, բարձր սելեկտիվությունը և էկոլոգիական անվտանգությունը։ Միաժամանակ վերլուծվում են արդյունաբերական մասշտաբավորման հնարավորությունները և գործընթացի տնտեսական արդյունավետությունը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է կենսատեխնոլոգիայի և արդյունաբերական քիմիայի ոլորտում՝ նպաստելով գլիօքսալի ստացման ավելի արդյունավետ և էկոլոգիապես մաքուր տեխնոլոգիաների զարգացմանը։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է XX դարի սկզբի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վերլուծությանը Կովկասի մի տարածաշրջանում, մասնավորապես ուշադրություն դարձնելով բնակչության կենսապայմաններին, գյուղատնտեսական արտադրության վիճակին և պարենային անվտանգության խաթարմանը 1906–1907 թվականների սովի ժամանակաշրջանում։ Աշխատությունում դիտարկվում են տնտեսական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, հողօգտագործման ձևերը, հարկային և վարչական բեռը, ինչպես նաև բնական և սոցիալական գործոնների համակցված ազդեցությունը սննդամթերքի պակասի առաջացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական տնտեսությունների խոցելիությանը, շուկաների խափանումներին և մատակարարման շղթաների անկայունությանը, որոնք խորացրել են ճգնաժամի սոցիալական հետևանքները։ Քննարկվում են նաև օգնության կազմակերպման փորձերը, տեղական և արտաքին կառույցների արձագանքը, ինչպես նաև ճգնաժամի ազդեցությունը բնակչության ժողովրդագրական և սոցիալական կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է քննադատական պատմա-տնտեսագիտական վերլուծություն՝ հիմնված աղբյուրների և վիճակագրական տվյալների համադրության վրա։

Մշակույթ

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում միջին բրոնզի դարաշրջանում ձևավորված և զարգացած ոսկերչական արվեստի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի նյութական և գեղարվեստական մշակույթի կարևոր բաղադրիչ։ Միջին բրոնզի դարը Հայկական լեռնաշխարհում բնութագրվում է մշակութային նշանակալի փոփոխություններով, իսկ այդ շրջանի դամբարանային համալիրներից հայտնաբերված ոսկյա և արծաթյա առարկաները վկայում են մետաղի մշակման և զարդերի պատրաստման բարձր մակարդակի մասին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել միջին բրոնզի դարի ոսկերչական իրերի ձևաբանական, գեղարվեստական, տեխնոլոգիական և գործառութային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց տեղը ժամանակաշրջանի մշակութային համակարգում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պեղումների ընթացքում հայտնաբերված զարդերի տարբեր տեսակները՝ մատանիներ, ականջօղեր, ուլունքներ, կախիկներ, վզնոցների բաղադրիչներ, ապարանջաններ և այլ առարկաներ, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ հասարակության գեղագիտական ճաշակի, սոցիալական հարաբերությունների և նյութական հնարավորությունների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի զարդերի պատրաստման տեխնիկաների ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ձուլումը, դրվագումը, կռումը, փորագրումը, հատիկազարդումը, թելքաշային և այլ տեխնոլոգիական եղանակներ, ինչպես նաև դրանց համադրությունը մեկ առարկայի ստեղծման ընթացքում։ Ոսկերչական արտադրանքի տեխնիկական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հին վարպետների մասնագիտական հմտությունները և հասկանալու, թե ինչպիսի արտադրական գիտելիքներ էին ձևավորվել տարածաշրջանում։ Ոսկերչական արվեստի զարգացումը կապված էր նաև Հայկական լեռնաշխարհի մետաղական հումքի և մետաղագործական ավանդույթների հետ։ Ժամանակակից մասնագիտական ուսումնական նյութերում Հայաստանի բրոնզի դարի մետաղագործության ուսումնասիրության շրջանակում առանձնացվում են ոսկերչության տեխնիկան, զարդերի տեսականին և մետաղական առարկաների մշակման եղանակները։ Կարևոր ուղղություն է նաև զարդերի ձևերի և զարդանախշերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող են արտահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողությունը, խորհրդանշական պատկերացումները և կրոնածիսական աշխարհընկալումը։ Միջին բրոնզի դարի մշակույթին բնորոշ դամբարանային համալիրներում հայտնաբերված շքեղ զարդերն ու այլ արժեքավոր իրերը կարող են նաև վկայել հասարակության սոցիալական տարբերակվածության և որոշ խմբերի առանձնահատուկ դիրքի մասին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր հնագիտական մշակույթների և տարածաշրջանների միջև զարդերի ձևերի ու տեխնոլոգիաների ընդհանրություններին և տարբերություններին՝ փորձելով պարզել տեղական ավանդույթների և արտաքին մշակութային կապերի հարաբերակցությունը։ Այս համատեքստում ոսկերչական իրերը դիտարկվում են ոչ միայն որպես գեղեցիկ առարկաներ, այլև որպես պատմական աղբյուրներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել բնակչության մշակութային փոխազդեցությունները, առևտրական կապերը և տեխնոլոգիական գիտելիքների տարածումը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև ոսկերչական առարկաների գործառույթի բացահայտումը՝ պարզելու համար, թե դրանք ծառայել են որպես անձնական զարդեր, սոցիալական կարգավիճակի ցուցիչներ, ծիսական առարկաներ, պաշտամունքային խորհրդանիշներ, թե ունեցել են միաժամանակ մի քանի նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպաստում է Հայաստանի միջին բրոնզի դարի արվեստի և նյութական մշակույթի ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով, որ ոսկերչությունը տվյալ ժամանակաշրջանում ոչ միայն արհեստագործական գործունեություն էր, այլև բարձր զարգացած գեղարվեստական արտահայտության ձև։ Մատենագիտական տվյալներով՝ Սամվել Գ. Հովհաննիսյանի աշխատանքը պաշտպանվել է 2003 թվականի մայիսի 23-ին ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտում՝ «Կերպարվեստ. դեկորատիվ և կիրառական արվեստ, դիզայն» մասնագիտությամբ (ԺԷ.00.03), իսկ հրատարակության մատենագիտական նկարագրությունը նշում է 21 էջ ծավալ և 17–18-րդ էջերում տեղադրված մատենագիտություն։

Բժշկություն

Աշխատությունը, դատելով վերնագրից, վերաբերում է ջերմային հիվանդությունների և տենդային վիճակների ժամանակ հիվանդին ցուցաբերվող օգնությանը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տրամադրել առողջության պահպանման և հիվանդության ընթացքում խնամքի վերաբերյալ օգտակար տեղեկություններ։ Ջերմությունը տարբեր հիվանդությունների ուղեկցող ախտանշաններից է, և դրա առաջացման պատճառների, ընթացքի ու հնարավոր հետևանքների ճանաչումը կարևոր նշանակություն է ունեցել բժշկական գիտելիքների տարածման գործում։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար ուշադրություն է դարձվում հիվանդի ընդհանուր վիճակի դիտարկմանը, հանգստի և սննդի կազմակերպմանը, հեղուկների օգտագործմանը, խնամքի պայմաններին և հիվանդության ընթացքի ժամանակ անհրաժեշտ զգուշավորությանը։ Կարող են ներկայացվել նաև ջերմային վիճակների տարբեր դրսևորումների նկարագրություններ, ժողովրդական բուժական պատկերացումներ և տվյալ ժամանակաշրջանում կիրառվող բժշկական մոտեցումներ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում բժշկության պատմության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին ժամանակի հայերեն գրավոր միջավայրում ներկայացվում հիվանդությունների մասին գիտելիքները և առողջապահական խորհուրդները։ Այն նաև վկայում է հայերեն բժշկական գրականության զարգացման, բժշկական հասկացությունների տարածման և առողջության վերաբերյալ տեղեկությունները ընթերցող լայն շրջանակին հասանելի դարձնելու ձգտման մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել բժշկության պատմությամբ, հայերեն գիտական գրականությամբ և առողջապահական մտքի պատմական զարգացմամբ հետաքրքրվողների համար։