Термокислотная обработка серпентинизированных ультраосновных пород и выявление структурных особенностей серпентинов

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է XVIII դարի երկրորդ կեսին Երևանի խանության պատմության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով Մատենադարանում պահպանվող պարսկերեն վավերագրերի վրա՝ որպես առաջնային աղբյուրային նյութի, որը հնարավորություն է տալիս վերականգնել տարածաշրջանի քաղաքական, վարչական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը։ Հեղինակը վերլուծում է խանության վարչական կառուցվածքը, տեղական իշխանության համակարգը և Օսմանյան ու Պարսկական ազդեցությունների փոխազդեցությունը՝ ընդգծելով Երևանի խանության ռազմավարական նշանակությունը Հարավային Կովկասում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարսկերեն փաստաթղթերում արտացոլված հարկային քաղաքականությանը, հողային հարաբերություններին և բնակչության սոցիալական կազմին, որոնք կարևոր տեղեկություններ են տալիս ժամանակաշրջանի ներքին կյանքի մասին։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է տեղական վարչական էլիտայի և կենտրոնական իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի քաղաքական անկայունության պատճառները XVIII դարի երկրորդ կեսին։ Ներկայացվում է աղբյուրների քննադատական վերլուծության մեթոդաբանությունը՝ շեշտելով փաստաթղթերի լեզվաբանական, պատմական և համատեքստային մեկնաբանության կարևորությունը։ Շեշտվում է, որ Մատենադարանի պարսկերեն վավերագրերը բացառիկ արժեք ունեն Երևանի խանության պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել տարածաշրջանի իրական պատմական պատկերը և լրացնել հայ և արևելյան աղբյուրների միջև առկա տեղեկատվական բացերը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը պատմական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է միջնադարյան եվրասիական տափաստաններում ձևավորված մոնղոլական քաղաքական ու ռազմական կառույցների, հատկապես Ոսկե Հորդայի պատմական զարգացման, իշխանական համակարգի և տարածաշրջանային ազդեցության վրա։ Նյութի առանցքում մոնղոլական նվաճումներից հետո ստեղծված քաղաքական աշխարհն է, որտեղ քոչվորական ավանդույթները, կայսերական կառավարման սկզբունքները և տեղական հասարակությունների հետ փոխհարաբերությունները ձևավորեցին յուրահատուկ պետական ու սոցիալական համակարգ։ Քննվում են իշխանության կազմակերպման մեխանիզմները, խաների և վերնախավի դերակատարությունը, ժառանգականության ու քաղաքական մրցակցության խնդիրները, ինչպես նաև կենտրոնական իշխանության և ենթակա տարածքների հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տափաստանային քաղաքական մշակույթին, դիվանագիտական կապերին և տարբեր ժողովուրդների ու կրոնական համայնքների համակեցությանը։ Ուսումնասիրվում է նաև առևտրի կարևոր նշանակությունը, քանի որ Հորդայի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները կապված էին Եվրոպան, Սևծովյան ավազանը, Կովկասը, Կենտրոնական Ասիան և ավելի հեռավոր արևելյան շրջանները միավորող առևտրային ճանապարհների հետ։ Քաղաքների, շուկաների և հաղորդակցության ուղիների զարգացումը ներկայացվում է որպես քաղաքական իշխանության և տնտեսական կյանքի փոխկապակցվածության կարևոր դրսևորում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական իշխանությունների, իսլամական աշխարհի, Բյուզանդիայի ժառանգորդ քաղաքական կենտրոնների և եվրասիական այլ ուժերի հետ հարաբերություններին՝ ցույց տալով տափաստանային պետությունների նշանակությունը միջնադարյան միջազգային հարաբերություններում։ Կարևոր թեմաներից է նաև կրոնական և մշակութային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ իսլամի տարածումը և դրա ազդեցությունը իշխանության ու հասարակության վրա։ Քննվում են ներքին հակամարտությունները, քաղաքական մասնատումը և այն երկարաժամկետ գործընթացները, որոնք հանգեցրին միասնական իշխանական համակարգի թուլացմանն ու նոր քաղաքական կազմավորումների առաջացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս եվրասիական տափաստանի պատմությունը դիտարկել ոչ թե որպես հարակից քաղաքակրթությունների պատմության երկրորդական դրվագ, այլ որպես ինքնուրույն քաղաքական, տնտեսական և մշակութային համակարգ, որը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել միջնադարյան Եվրասիայի զարգացման վրա։

Գրականություն

Աշխատանքը նվիրված է հայրենիքի գաղափարի և ճակատագրի գեղարվեստական արտացոլմանը հայ պոեզիայում 1950-ականներից մինչև 1990-ական թվականները՝ ընդգրկելով հայ գրականության զարգացման մի քանի կարևոր փուլեր։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայրենիքի, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության, ժողովրդի ճակատագրի և ապագայի վերաբերյալ բանաստեղծական պատկերացումներն են, որոնք տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում արտահայտվում են բազմազան գեղարվեստական ու գաղափարական ձևերով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են քաղաքական, հասարակական և մշակութային փոփոխություններն ազդել հայրենիքի թեմայի ընկալման վրա և ինչպես է այդ թեման փոխակերպվել տարբեր տասնամյակների ընթացքում։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հայրենիքի՝ որպես պատմական տարածքի, հոգևոր արժեքի, ազգային հիշողության և ինքնության խորհրդանիշի տարբեր մեկնաբանությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական անցյալի և ներկայի փոխհարաբերությանը, ազգային կորուստների հիշողությանը, ժողովրդի գոյության ու պահպանման խնդիրներին, հայրենի հողի նկատմամբ կապվածությանը և ազգային ապագայի հանդեպ պատասխանատվության գաղափարին։ 1950-ականներից սկսած պոեզիայի մեջ հայրենիքի թեման կարող էր արտահայտվել ինչպես ուղղակի հայրենասիրական պատկերներով, այնպես էլ անձնական ապրումների, բնության, քաղաքի, գյուղի, ընտանեկան հիշողությունների և պատմական կերպարների միջոցով։ Հետագա տասնամյակներում թեմատիկ դաշտը ընդլայնվում է՝ ընդգրկելով ազգային ինքնագիտակցության խորացումը, պատմական ճակատագրի վերաիմաստավորումը և հասարակական փոփոխությունների նկատմամբ բանաստեղծական արձագանքը։ 1980-1990-ականների սահմանագծին հայրենիքի գաղափարը ձեռք է բերում նաև նոր քաղաքական և հասարակական բովանդակություն՝ կապված ազգային զարթոնքի, անկախության ձգտումների և պատմական նոր իրողությունների հետ։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել տարբեր սերունդների բանաստեղծների ստեղծագործությունների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, նրանց կիրառած գեղարվեստական միջոցները, խորհրդանիշները, հայրենիքի կերպավորման եղանակները և ազգային գաղափարների արտահայտման առանձնահատկությունները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բանաստեղծական «ես»-ի և հավաքական ազգային «մենք»-ի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ հայրենիքի ճակատագիրը հաճախ ներկայացվում է անհատի կենսափորձի, հիշողության և հոգեբանական ապրումների միջոցով։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի հայ պոեզիայի գաղափարական բազմազանությունը և հասկանալու, թե ինչպես է գրականությունը մասնակցել ազգային հիշողության պահպանմանն ու հասարակական ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, մշակութաբաններին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ պոեզիայի զարգացման ու ազգային թեմատիկայի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքի կարևորագույն ինստիտուտներից մեկի՝ արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքների տեսական և գործնական ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այն իրավական պայմանները, որոնց առկայության դեպքում արտաքինից հանցագործության հատկանիշներ պարունակող արարքը չի համարվում քրեորեն պատժելի՝ իր իրավաչափ բնույթի պատճառով։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է անհրաժեշտ պաշտպանությանը, ծայրահեղ անհրաժեշտությանը, հանցագործություն կատարած անձին վնաս պատճառելով բռնելուն, իրավաչափ մասնագիտական կամ ծառայողական գործունեությանը, հիմնավորված ռիսկին և օրենքով նախատեսված այլ հանգամանքներին՝ ներկայացնելով դրանց կիրառման չափանիշներն ու սահմանները։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է քրեական օրենսդրության, իրավական տեսության, դատական պրակտիկայի և համեմատական իրավունքի վերլուծության վրա՝ նպաստելով իրավակիրառական խնդիրների առավել հստակ ընկալմանը և քրեական իրավունքի նորմերի արդյունավետ կիրառմանը։

Իրավաբանություն

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գործարար շրջանառության շրջանակում էլեկտրոնային եղանակով իրականացվող գործարքների իրավական կարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցով պայմանագրերի կնքման առանձնահատկությունները, կողմերի կամահայտնության արտահայտման ձևերը, գործարքների վավերության պայմանները և դրանց իրավական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրոնային փաստաթղթերի, էլեկտրոնային ստորագրության, կողմերի նույնականացման և գործարքի կնքման պահի ու վայրի որոշման իրավական խնդիրներին։ Վերլուծվում են տարբեր իրավական համակարգերում ձևավորված կարգավորման մոտեցումները և դրանց համադրման հնարավորությունները գործարար հարաբերությունների զարգացման պայմաններում։ Քննարկվում են նաև էլեկտրոնային գործարքների ապացուցողական նշանակության, տեղեկատվության պահպանման, կողմերի իրավունքների պաշտպանության և իրավական անվտանգության ապահովման հարցերը։ Իրավահամեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր կարգավորումների ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները և գնահատելու համապատասխան իրավական մեխանիզմների կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, առևտրային իրավունքի, էլեկտրոնային առևտրի և թվային իրավահարաբերությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականություն

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է կապիտան Պետրոս-Բեկ Մադաթյանցի հեղինակած երկասիրության երկրորդ մասը՝ շարունակելով հեղինակի ստեղծագործական շարքը և ընթերցողին ծանոթացնելով երկի հետագա բովանդակությանը։ Վերնագրում հիշատակված «Սեյյադի» անվանումը և հեղինակի զինվորական կոչումը հուշում են ստեղծագործության հնարավոր կապը անձնական փորձառության, պատմական միջավայրի կամ որոշակի անձի ու իրադարձությունների գեղարվեստական կամ վավերագրական ներկայացման հետ, սակայն միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հաստատապես որոշել դրա ժանրային բնույթը և սյուժեի մանրամասները։ Երկասիրության ձևաչափը մատնանշում է հեղինակի կողմից նյութի հետևողական շարադրման և թեմայի որոշակի ամբողջականության ձգտումը։ Երկրորդ մասի առկայությունը կարևոր է ստեղծագործության կառուցվածքը և հրատարակման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ այն վկայում է նյութի՝ առանձին մասերով ներկայացման մասին։ 19-րդ դարի հայ գրական ու հասարակական կյանքում երկասիրությունները կարող էին ընդգրկել պատմական իրադարձությունների նկարագրություններ, անձնական հիշողություններ, կենսագրական նյութեր, ուղեգրական դիտարկումներ կամ գեղարվեստական պատումներ։ Նման աշխատությունները նպաստել են տարբեր անհատների գործունեության, ժամանակի հասարակական հարաբերությունների և պատմամշակութային միջավայրի մասին տեղեկությունների տարածմանը։ Հեղինակի՝ կապիտանի կոչումով հիշատակվելը հրատարակությանը հաղորդում է կենսագրական և պատմական ուսումնասիրության տեսանկյունից հետաքրքրություն, թեև դրա բովանդակության ճշգրիտ բնույթը պարզելու համար անհրաժեշտ է ծանոթանալ բուն տեքստին։ Երկը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, 19-րդ դարի հայ հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությամբ, Բաքվի հայկական տպագրական միջավայրով և ժամանակաշրջանի գրական երկերի հրատարակման ձևերով զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև մատենագիտական արժեք ունի՝ որպես հայերեն տպագիր ժառանգության օրինակ, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գրական արտադրության աշխարհագրությունը, հեղինակների ներկայացման ձևերը և բազմամաս հրատարակությունների տարածումը։