Մկների ու մարդկանց մասին

Պատմություն

Նյութը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են Հայաստանի Հանրապետությունը և հայ սփյուռքը փոխկապակցվել տարբեր պատմական փուլերում՝ սկսած 1918 թվականի առաջին անկախությունից մինչև ժամանակակից շրջան։ Այն ընդգծում է, որ հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունները ձևավորվել են տարբեր քաղաքական, սոցիալական և մշակութային պայմաններում և մշտապես ունեցել են փոփոխվող բնույթ։ Հիմնական ժամանակաշրջաններ 1918–1920 թթ. (Առաջին Հանրապետություն) Սփյուռքը սկսում է ավելի ակտիվ կապեր հաստատել նորաստեղծ պետության հետ՝ աջակցելով պետականաշինության և օգնության ծրագրերին։ Խորհրդային շրջան Կապերը սահմանափակվում են քաղաքական պատճառներով, սակայն սփյուռքը շարունակում է պահպանել ազգային ինքնությունը, մշակույթը և երբեմն աջակցել Հայաստանին տարբեր ուղիներով։ 1991 թվականից հետո (անկախություն) Հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունները նոր որակ են ստանում․ ձևավորվում են պետական կառույցներ, համագործակցության ծրագրեր, ներդրումային և մարդասիրական նախաձեռնություններ։ Նյութի կարևոր գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունները ոչ միայն պատմական, այլև շարունակական գործընթաց են, որոնք կարևոր դեր են խաղում ազգային ինքնության պահպանման, զարգացման և պետության ամրապնդման գործում։

Գեղարվեստական հայ․

«Վերջին խոսք» Եղիշե Չարենցի անպարտելի ու դրամատիկ ստեղծագործություններից է։ Այս բանաստեղծությունը մելանխոլիկ և խորիմաստ խոսք է՝ լի զգացմունքներով, հայ ժողովրդի գոյատևման ու պայքարի պատմությամբ։ Չարենցը իր ստեղծագործություններում հաճախ բացահայտում է կյանքը ոչ միայն որպես անհատական գոյություն, այլ նաև որպես ազգային, պատմական դառնություն, որը նրա մեջ բազմաթիվ խորհրդանիշներ ու ընկալումներ է պարունակում։ «Վերջին խոսք»-ը առաջին հերթին վերաբերելով Չարենցի սեփական կյանքի փորձառություններին, արտահայտում է գաղափարներ, որոնք կապվում են մահվան, կորուստների, տառապանքների և հայրենիքին տրված պարտավորության հետ։ Դա մաքրում է իրարանցման, ապրելու և դարավոր պատմության հետ կապված ամեն ինչ։ Բանաստեղծությունն իր բովանդակությամբ հանդես է գալիս որպես վերջին դրվագ՝ անձնական կամ ազգային կյանքի համար՝ դեպի մահ, դեպի անհուսություն կամ նոր սկիզբ։ Չարենցը մշտապես որոնում է իր վերջին խոսքը՝ խոսքը, որը դեռ պիտի տրվեր իր գոյության մեջ, բայց միևնույն ժամանակ, նա բախվում է նրա ծանրաբեռնվածության հետ՝ հասկանալով, որ պատմության մի զգալի մասը արդեն կկտրվի այն գաղափարներից, որոնք նա կուզեր հայտարարված լինեն։ Նրա վերջին խոսքը այս դեպքում կարող է լինել խորաթափանց հայացք դեպի սեր, հայրենիք, ինքնություն, իր մոլորակից դուրս՝ իր գոյության իրականությունը հասկանալու փորձ։ Չարենցը այս բանաստեղծության մեջ ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդը կարող է մնալ հավատարիմ իր արժեքներին և երկրի նկատմամբ ունեցած սիրուն՝ նույնիսկ եթե այդ ճանապարհը ծանր, խորտակված և դժվարանցանելի է։ «Վերջին խոսք»-ը նաև միստիկ, պոետիկ արտահայտություն է, որն արտացոլում է Չարենցի ներաշխարհը՝ դրամատիկ անցյալով, պայքարներով ու հայացքներով դեպի ապագա։ Դա նրա մխիթարանքը՝ թեեւ խորամանկ և ցավոտ, բայց երբեմն անխուսափելի։ Հրատարակիչ - Հայագիտակ Հրատ. տարեթիվ - 2007 ISBN - 978-99941-980-5-4

Մանկական

«Պապն ու շաղգամը․Ոսկե ձվիկը» պատմվածքը Հովհաննես Թումանյանի գրական ժառանգության մի մասն է, որը խորը寓ական իմաստ ունի։ Պատմվածքում պապը՝ գլխավոր հերոսը, մի կերպ հաջողության է հասնում մատակարարելով շաղգամներ ու ոսկե ձվիկներ, ինչը նրա կյանքը դարձնում է ավելի հեշտ ու ապահով։ Սակայն Թումանյանն ընդգծում է, որ գերբացատրված հաջողությունները, չնայած իրադարձությունների տեսանելի բարելավմանը, երբեմն կարող են վերածվել վտանգավոր հետևանքների։ Պատմվածքը ներկայացնում է ավանդական ու առասպելական մոտեցումներ՝ բացահայտելով մարդկային սթափության, համբերության ու հոգու բարությունը։ Թումանյանը, իր usual իդեալիստական ոճով, ցույց է տալիս, թե ինչպես են մարդիկ փորձում ամեն կերպ գլուխ հանել իրենց դժվարություններից, սակայն հաճախ դա կապված է նրանց սխալ պատկերացումներից ու երազանքներից։ Ստորադրված խորհրդանիշներով ու խորհրդավոր տողերով Թումանյանը փորձում է դիտարկել մարդկային բնույթի բազմաբնույթ կողմերը, միաժամանակ ընդգծելով արդարությունը, մաքրությունը և այնպիսի արժեքները, որոնք մեզ պետք է օգնական լինեն իրական կյանքում։ Այս գործը իդեալական է ամեն տարիքում ընթերցողների համար՝ ոչ միայն հուզական խորությամբ, այլ նաև մտորումների վրա մտածելու հիանալի հնարավորություն է ընձեռում։ Հրատարակիչ - Պարմա-պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-9184-6-4

Աշխարհագրություն

Գրքում ընդգրկված են Ասիայի ռելիեֆի հիմնական ձևերը, կլիմայական պայմանները, ջրային համակարգերը, հողերի և հանքային ռեսուրսների բաշխումը, ինչպես նաև բուսականության և կենդանական աշխարհի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են տեղական էկոհամակարգերի համապարփակ նկարագրություններ, երկրաբանական գործընթացների ազդեցությունը բնության ձևավորման վրա և կլիմայական գործոնների դերը շրջակա միջավայրի ձևավորման գործում։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության ուսանողների, դասախոսների և հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով ամբողջական գիտելիքներ Ասիայի ֆիզիկական աշխարհագրության մասին և օգնելով համեմատական ուսումնասիրություններ իրականացնել աշխարհի տարբեր աշխարհամասերի բնության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Արտասահմանյան գրականություն

Պաուլո Կոելյոյի համաշխարհային հայտնիությամբ գրքերից մեկն է, որը պարունակում է խորը խորհրդանշական և փիլիսոփայական գաղափարներ։ Գիրքը պատմում է իսպանացի մի երիտասարդ հովիվ Սանթյագոյի մասին, ով երազում է գտնել իր կյանքի իսկական նպատակը՝ կատարելու «ինքնադարձերի որոնման ուղի»։ Նրա ճանապարհը բերում է նրան դեպի Եգիպտոս՝ որտեղ նա ցանկանում է գտնել թաքնված treasures (բերանող աղյուսակներ) և իր ճակատագիրը։ Գիրքն խորը խորհրդանիշներ է պարունակում՝ կապված ոսկու որոնման և կյանքի իրական արժեքները բացահայտելու հետ։ Կոելյոն այստեղ խոսում է մարդկային ձգտումների մասին, ապրելու անհավատալի երազանքները, ու հավանաբար նրա հիմնական ուղերձն այն է, որ յուրաքանչյուր մարդու կյանքում իր «երազանքներն ու նպատակները» վերածվում են հիմնական ուղի, եթե մարդը վստահում է ինքն իրեն ու աստվածային ուղեցույցներին։ **«Ալքիմիկոսը»**-ը ընթերցողին դրդում է փնտրել սեփական ուղին, սովորել ինքնադիտարկման ու կյանքի ճշմարտության մասին։ Գրքում Պաուլո Կոելյոն ներկայացնում է ոչ միայն մի մարդ, այլ ամբողջ աշխարհի փնտրողին՝ դեպի ինքնաճանաչում, դեպի երազանքի իրականություն դարձնելը։ Ներկայումս «Ալքիմիկոսը» համարվում է ժամանակակից գրականության դասականներից մեկը, որը վավերացրեց Կոելյոյի հեղինակությունը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-51-582-3

Գեղարվեստական հայ․

«Հանճարների գիրքը» (Հարություն Ղուկասյան) մի յուրօրինակ հավաքածու է, որտեղ ներկայացվում են տարբեր դարերի և տարբեր ոլորտների հանճարավոր մարդկանց կյանքի հետաքրքիր փաստեր և նրանց մտքերը։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին ցույց տալ, որ հանճարները ոչ միայն մեծ հայտնագործություններ են արել, այլև իրենց կյանքում ունեցել են նույնպիսի դժվարություններ, հիասթափություններ և մարդկային թերություններ։ Ղուկասյանը ներկայացնում է հանճարների ստեղծագործական ճանապարհը՝ սկսած մանկությունից, մինչև մեծ հաջողությունների ու մարտահրավերների փուլեր։ Գիրքը հետաքրքիր է նաև նրանով, որ յուրաքանչյուր անձի կյանքը ցուցադրվում է հետաքրքիր ու պատկերավոր՝ գրեթե որպես փոքրիկ պատմություն։ Հեղինակը առանձնացնում է հանճարների մտքերը, խոսքերը և հայտնի արտահայտությունները, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր ընթերցողի համար։ «Հանճարների գիրքը» նաև սովորեցնում է, որ հաջողությունը գալիս է ոչ միայն տաղանդից, այլև հաստատակամությունից, համբերությունից և սխալներից սովորելու կարողությունից։ Գիրքը հարմար է ինչպես ուսանողների, այնպես էլ մեծահասակների համար, ովքեր ցանկանում են ոգեշնչվել և ավելի լավ հասկանալ հաջողության և ստեղծագործության մանտրաները։ Այս հավաքածուն կարող է օգնել ընթերցողին գտնել իր ճանապարհը, քանի որ շատ հանճարների կյանքեր ցույց են տալիս, որ մարդը կարող է հաղթահարել դժվարությունները։ Ղուկասյանի ոճը պարզ է և մատչելի, ուստի գիրքը ընթերցվում է արագ, բայց թողնում է խոր տպավորություն։ Ընդհանուր առմամբ՝ «Հանճարների գիրքը» հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են ինքնազարգացում, պատմական-մարդաբանական թեմաներ և ուժեղ օրինակներ։ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9202-8-3