Նյութեր սեմինար պարապմունքների համար

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակում-ը, որը տեղի ունեցավ ծանր պատմական պայմաններում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ի ավարտի, Հայոց ցեղասպանություն-ի հետևանքների և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Վիրաբյանը մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ավերված, գաղթականներով լեցուն և տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող երկիրը կարողացավ ձևավորել պետական կառույցներ և փորձել կազմակերպել իր քաղաքական ու հասարակական կյանքը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում պետական կառավարման համակարգի ձևավորմանը՝ խորհրդարանի, կառավարության և վարչական մարմինների գործունեությանը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի դժվարություններով էին ուղեկցվում պետականաշինության գործընթացները՝ ներքին քաղաքական պայքարներ, կուսակցական հակասություններ, ռեսուրսների սակավություն և արտաքին ճնշումներ։ Միևնույն ժամանակ ներկայացվում է, թե ինչպես էին այդ պայմաններում փորձ արվում ստեղծել իրավական պետություն և կազմակերպել կրթություն, առողջապահություն և տնտեսություն։ Արտաքին քաղաքականությունը գրքի առանցքային թեմաներից է։ Վիրաբյանը վերլուծում է նորաստեղծ հանրապետության հարաբերությունները հարևան երկրների՝ Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, ինչպես նաև մեծ տերությունների հետ կապերը։ Նա անդրադառնում է սահմանային հակամարտություններին, դիվանագիտական բանակցություններին և այն փորձերին, որոնց միջոցով Հայաստանը փորձում էր միջազգային ճանաչում և աջակցություն ստանալ։ Այս համատեքստում հատկապես կարևոր է նաև Սևրի պայմանագիր-ի քննարկումը, որը, թեև մեծ հույսեր էր ներշնչում, իրականում չիրագործվեց։ Գիրքը նաև մանրամասն անդրադառնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակին՝ սով, համաճարակներ, գաղթականների խնդիրներ և տնտեսական քայքայում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ անկախ պետականության պահպանումը ոչ միայն քաղաքական, այլև կենսական խնդիր էր՝ կապված բնակչության գոյատևման հետ։ Այս իրողությունները հաճախ որոշիչ էին քաղաքական որոշումների ընդունման մեջ։

Գեղարվեստական հայ․

«Իմ գրադարանը» (Հովհաննես Թումանյան) հավաքածուն ներառում է Թումանյանի լավագույն ստեղծագործությունները՝ ամբողջական կամ ընտրովի ձևով, որոնք ներկայացնում են նրա բազմազան գրական աշխարհը։ Գիրքը մի յուրօրինակ «գրական տուփ» է, որտեղ ընթերցողը կարող է գտնել Թումանյանի քառյակներ, բանաստեղծություններ, պատմվածքներ և մանկական ստեղծագործություններ։ Թումանյանը իր գրականությամբ արտահայտում է հայրենասիրությունը, մարդկային բարությունն ու արդարությունը, մարդու հոգու խորը զգացմունքները և հասարակական խնդիրները։ Այս ժողովածուն հատկապես արժեքավոր է, որովհետև թույլ է տալիս տեսնել, թե ինչպես է Թումանյանը զարգացել որպես հեղինակ՝ տարբեր ժանրերով և ոճերով։ Նրա լեզուն պարզ է, հասկանալի, բայց միևնույն ժամանակ շատ պատկերավոր և երաժշտական, ինչը ընթերցողին հեշտությամբ կպցնում է տողերին։ Գիրքը ներառում է նաև Թումանյանի հումորային և հեգնական ստեղծագործությունները, որոնք արտացոլում են ժողովրդի առօրյան և մարդու թերությունները՝ առանց վիրավորանքի։ Միևնույն ժամանակ՝ Թումանյանի լուրջ ստեղծագործությունները խոսում են կյանքի, մահվան, ճակատագրի, սիրո և մարդկային արժեքների մասին։ «Իմ գրադարանը» մի հրաշալի ուղեցույց է Թումանյանի աշխարհ մտնելու համար՝ հատկապես նրանց համար, ովքեր նոր են ծանոթանում նրա գրականությանը։ Այս ժողովածուն հարմար է և՛ դպրոցականներին, և՛ մեծահասակներին, քանի որ Թումանյանի ստեղծագործությունները հավերժական են՝ առանց տարիքային սահմանափակումների։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է Թումանյանին որպես հայ գրականության մեծագույն քնարականին, whose ստեղծագործությունները շարունակ են տպավորել ու ներշնչել։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ 2011 ISBN - 978-9939-52-464-1

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գիտահետազոտական հաստատությունների (ԳԿՀ-երի) գործունեության վերլուծությանը 1979 թվականին՝ ընդգծելով դրանց գիտական ուղղությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և մեթոդական աշխատանքի առանձնահատկությունները խորհրդային գիտական համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության մեջ ԳԿՀ-երը դիտարկվում են որպես գիտական արտադրության հիմնական օղակներ, որոնք ապահովում էին թե՛ հիմնարար, թե՛ կիրառական հետազոտությունների իրականացումը՝ համապատասխան պետական պլանավորման պահանջներին։ Աշխատությունը վերլուծում է տվյալ ժամանակաշրջանում գերակշռող գիտական ուղղությունները՝ տեխնիկական գիտություններ, ֆիզիկա, քիմիա, երկրաբանություն, կենսաբանություն և հումանիտար ոլորտներ, ինչպես նաև դրանց միջև համագործակցության մակարդակը և արդյունքների կիրառական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ թեմատիկ պլանավորումը, հաշվետվողականության համակարգը, փորձարարական աշխատանքների ընթացակարգերը և արդյունքների վավերացման ձևերը։ Միաժամանակ ներկայացվում են մեթոդական հանձնարարականներ, որոնք ուղղված են գիտահետազոտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը՝ ընդգծելով պլանավորման ճշգրտությունը, փորձարարական տվյալների մշակման միասնական մոտեցումները և միջհաստատային համագործակցության ընդլայնումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է գիտության և արտադրության կապին, որը խորհրդային մոդելում դիտարկվում էր որպես գիտական արդյունքների ներդրման հիմնական ուղի։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ 1979 թվականի Հայաստանի գիտահետազոտական համակարգը բնութագրվում էր բարձր կազմակերպվածությամբ, սակայն միևնույն ժամանակ ենթակա էր կենտրոնացված պլանավորման սահմանափակումներին՝ ինչը ազդեց գիտական նորարարությունների զարգացման արագության վրա։

Արտասահմանյան գրականություն

«Բասքերվիլների շունը» (Արթուր Կոնան Դոյլ) Շերլոք Հոլմսի ամենահայտնի դեպքերից մեկն է, որտեղ հեղինակն իր վարպետությամբ միավորում է հանցագործության հանելուկը և գոթական սարսափի մթնոլորտը։ Պատմությունը սկսվում է, երբ Հոլմսը և Վոթսոնը ստանում են դիմում Բասքերվիլների տոհմից՝ մի արտասովոր և հնագույն ընտանիքի մասին, որի վրա կա մի լեգենդ՝ դևային շան մասին։ Ըստ լեգենդի, բասքերվիլների ընտանիքը դատապարտված է «շան»–ի հարձակումից, որը լուռ, բայց մահացու կերպով հետապնդում է նրանց։ Հոլմսը ու Վոթսոնը ուղևորվում են Մորֆորդհեյթ՝ անտառապատ, խավարոտ և մռայլ հովիտ՝ պարզելու, թե արդյոք սա իսկական ուրվական է, թե՞ մարդու կողմից կազմակերպված խարդախություն։ Գիրքը շոշափում է լեգենդի, գիտության և իրականության միջև գոյություն ունեցող սահմանը, որտեղ մի կողմում՝ վախն է, մյուս կողմում՝ բանականությունն ու հետախուզական մեթոդները։ Վոթսոնը, որպես պատմիչ, ստեղծում է սթափ, բայց զգացմունքային մթնոլորտ՝ ընթերցողին թողնելով անընդհատ սպասման մեջ։ Հոլմսը իր տրամաբանությամբ և մանրակրկիտ դիտարկումներով բացահայտում է, որ սարսափը հաճախ սոսկ քարացած մարդկանց տագնապն է, ոչ թե ինչ-որ գերբնական ուժ։ Գիրքը նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդը կարող է օգտագործել «շուն» լեգենդը մարդկանց վրա ահազանգածություն ու վերահսկողություն ստեղծելու համար։ «Բասքերվիլների շունը» հիանալի է՝ որպես դետեկտիվ վեպ, որտեղ յուրաքանչյուր մանրուք կարևոր է, և ամեն մի բացահայտում՝ ավելի է սրում լարվածությունը։ Այս պատմությունը հարմար է բոլոր նրանց համար, ովքեր սիրում են հանելուկներ, սարսափի հոտ և լուրջ, բանական հետախուզական ոճ։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2022 ISBN - 978-9939-9195-4-6

Քիմիա

Սա ֆիզիկական քիմիայի ոլորտի գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է լիթիումի աղերի սուլֆօքսիդային լուծույթների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների և վարքագծի փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են լուծույթներում իոնների փոխազդեցությունները, լուծման և սոլվատացման գործընթացները, էլեկտրահաղորդականության, մածուցիկության, խտության և այլ ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի փոփոխությունները՝ կախված լուծույթի բաղադրությունից և արտաքին պայմաններից։ Քննարկվում է սուլֆօքսիդային լուծիչների ազդեցությունը լիթիումի աղերի կառուցվածքային և թերմոդինամիկական հատկությունների վրա, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը էլեկտրաքիմիական և տեխնոլոգիական գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական տվյալների տեսական մեկնաբանությանը, մոլեկուլային մակարդակում ընթացող փոխազդեցությունների բացահայտմանը և լուծույթների կառուցվածքային առանձնահատկությունների գնահատմանը։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ֆիզիկական քիմիայի, լուծույթների քիմիայի և էլեկտրաքիմիայի ոլորտներում՝ ապահովելով գիտական հիմք լիթիում պարունակող համակարգերի հետագա կիրառությունների, այդ թվում՝ ժամանակակից էներգակուտակիչների և այլ էլեկտրաքիմիական տեխնոլոգիաների զարգացման համար։