Ածխաջրեր

Գեղարվեստական հայ․

«Կոմիտասի հիշատակին»՝ Եղիշե Չարենցի այս բանաստեղծությունը հանդիսանում է խորը հուզական ու փիլիսոփայական հարգանքի տուրք Կոմիտաս Վարդապետի հիշատակին՝ հայ մշակույթի ու երաժշտության մեծագույն տիտանիներից մեկին։ Չարենցը, լինելով հայրենասիրական և մշակութային արժեքների մեծ երկրպագու, իր ստեղծագործության մեջ արտահայտում է այն սերն ու հարգանքը, որ կոմիտասյան արվեստն ու անձը ներշնչել են հայ ժողովրդի համար։ Այս բանաստեղծությունը գրվել է Կոմիտասի մահից հետո, երբ նրա արվեստի արժեքը դառնում էր անքննարկելի մի հատկանիշ հայ ժողովրդի մշակութային կյանքում։ Չարենցը, իր բնորոշ պոետիկ ոճով, մարմնավորում է Կոմիտասի կերպարը՝ որպես հայ երաժշտության, արվեստի ու մշակույթի մի բացառիկ խորհրդանիշ։ Եղիշե Չարենցի բանաստեղծության մեջ Կոմիտասը ներկայացվում է ոչ միայն որպես երաժիշտ կամ վարդապետ, այլև որպես ժողովրդի խորհրդանիշ, որի երաժշտությունը վերածվեց ազգային ինքնության, պայքարի ու գոյության լեզվի։ Բանաստեղծությունն անցնում է հայ ժողովրդի մշակութային անցյալով՝ ընդգծելով այն կարևորությունը, որը Կոմիտասը ունեցել է հայության համար՝ ոչ միայն որպես երաժիշտ, այլ նաև որպես ազգային արժեքների պահապան։ Չարենցը մասնավորապես նշում է Կոմիտասի չխափանվող հավատը դեպի հայ ժողովրդի մշակութային ավանդները՝ հատկապես նրա ներաշխարհում գտնվող կապը ժողովրդական արվեստի և սուրբ երաժշտության միջև։ Արտահայտելով խոր գնահատանք ու երկրպագություն Կոմիտասի կերպարին, Չարենցը չի մոռանում, որ Կոմիտասի ստեղծագործությունները կապված էին նաև չարչարանքների, դժվարությունների ու պատմական ողբերգությունների հետ։ Այն մի բանաստեղծություն է, որը զուգահեռում է արվեստի ու քաղաքական, մշակութային խոչընդոտների մասին հիշողությունները՝ Կոմիտասի անձի վերակենդանացման և նրա ժառանգության շարունակականության մասին։ «Կոմիտասի հիշատակին» ծառայում է ոչ միայն որպես մշակութային պոեզիա, այլ նաև որպես հայ ժողովրդի հիշողության մի տարր, որտեղ երաժշտությունը, արվեստը և ազգային ինքնությունը միավորվում են՝ հպարտորեն կանգնած պատմության մեջ։ Հրատարակիչ - ԳԱԹ հրատ. Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-1-0936-7

Բնապահպանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էկոլոգիական անվտանգության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն վերլուծում է բնապահպանական իրավիճակը երկրում և այն գործոնները, որոնք ազդում են բնական միջավայրի կայունության վրա։ Աշխատությունում ընդգրկված են՝ Էկոլոգիական անվտանգության հիմնական հասկացությունները Բնական ռեսուրսների օգտագործման և պահպանության խնդիրներ Օդի, ջրի և հողի աղտոտման աղբյուրներ Արդյունաբերական և գյուղատնտեսական ազդեցություններ շրջակա միջավայրի վրա Կլիմայական փոփոխությունների ազդեցությունը Հայաստանի վրա Բնապահպանական քաղաքականության և կառավարման մոտեցումներ Գիրքը կարևոր է որպես վերլուծական աղբյուր, որը օգնում է հասկանալ Հայաստանի էկոլոգիական խնդիրները և դրանց լուծման հնարավոր ուղիները։

Հոգեբանություն

«Սիրելու արվեստը» գիրքը փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական և հոգեբանական աշխատանք է, որտեղ Էրիխ Ֆրոմը ուսումնասիրում է սիրո էությունը՝ որպես ակտիվ գործողություն, որը պահանջում է ուսուցում, ջանք և գիտելիք։ Ֆրոմը պնդում է, որ սերը չի կարող լինել միայն մի զգացմունք կամ էմոցիա, այլ այն պետք է դիտվի որպես արվեստ՝ նման արվեստի, որը պահանջում է խորապես մտորել, զարգացնել մտավոր կարողությունները և բարոյական խոհեմություն։ Գիրքը բաժանվում է տարբեր սերերի տեսակների՝ սիրո ծնողից մինչև ռոմանտիկ սեր և սիրո ձևեր՝ ինչպես ընտանիքում, այնպես էլ սիրահարվածության մեջ։ Ֆրոմը բացատրում է, թե ինչպես հասարակությունը հաճախ սխալ կերպով վերաբերվում է սիրուն, և թե ինչու շատ մարդիկ չեն կարող իրական սեր հայտնաբերել։ Ֆրոմը նշում է, որ սիրելու համար պետք է զարգացնել ինքնագիտակցություն, համբերություն, անկեղծություն և պատասխանատվություն։ Նա նաև խոսում է այն խոչընդոտների մասին, որոնք շեղում են մարդկանց սերը՝ առօրյա անջատվածություն, անհանգստություն և մակերեսային շահեր։ Գիրքը ազդում է ոչ միայն սիրո վերլուծության վրա, այլև մարդու հոգեբանության, անձնական աճի և հասարակության մեջ համերաշխության դերի մասին։ «Սիրելու արվեստը» ոգեշնչում է ընթերցողներին մտածել, թե ինչպես կարող են ստեղծել ավելի առողջ և ազնիվ հարաբերություններ՝ սկսած իրենց ներսից։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-5-17-084593-4

Գրականություն

Ստեղծագործության վերնագիրը արդեն իսկ ընդգծում է կենտրոնական կառուցվածքային տարրը՝ «առեղծված»-ը, ինչը ենթադրում է սյուժեի զարգացում՝ հիմնված գաղտնիքի բացահայտման, անսպասելի իրադարձությունների և տրամաբանական վերլուծության վրա։ Նման բնույթի գործերում սովորաբար կարևոր դեր ունեն ինտրիգը, պատճառահետևանքային կապերի աստիճանական բացահայտումը և ընթերցողի հետաքրքրությունը պահող լարվածությունը։ «Շահմարի» անվանումը կարող է դիտարկվել որպես կենտրոնական կերպար, տեղանուն կամ խորհրդանշական հղում, որը ձևավորում է պատմության առանցքը։ Այսպիսի կառուցվածք ունեցող ստեղծագործություններում հաճախ միահյուսվում են իրականության և ենթադրությունների շերտերը՝ ստեղծելով իրավիճակ, որտեղ ընթերցողը աստիճանաբար բացահայտում է գաղտնիքի իրական էությունը գլխավոր հերոսի հետ միասին։

Տնտեսագիտություն

Բնակչության եկամուտների ձևավորման աղբյուրները այն միջոցներն են, որոնցից մարդիկ ստանում են դրամական կամ նյութական եկամուտներ՝ իրենց կենսապահովման և ծախսերի համար։ Եկամուտների հիմնական աղբյուրներից մեկը աշխատանքային վարձատրությունն է, այսինքն՝ աշխատավարձը, որը մարդը ստանում է իր կատարած աշխատանքի դիմաց պետական կամ մասնավոր հատվածում։ Երկրորդ կարևոր աղբյուրը ձեռնարկատիրական եկամուտներն են, որոնք ձևավորվում են բիզնես գործունեությունից ստացված շահույթից՝ ապրանքների արտադրության կամ ծառայությունների մատուցման արդյունքում։ Բնակչության եկամուտների մեջ կարևոր տեղ ունեն նաև սեփականությունից ստացվող եկամուտները, օրինակ՝ վարձակալությունից ստացված գումարը, շահաբաժինները բաժնետոմսերից և տոկոսները բանկային ավանդներից։ Բացի այդ, գոյություն ունեն նաև սոցիալական փոխանցումները, որոնք պետությունը տրամադրում է բնակչությանը՝ նպաստների, կենսաթոշակների, օգնությունների և այլ սոցիալական վճարների տեսքով։ Եկամուտների աղբյուր կարող են լինել նաև արտերկրից ստացվող փոխանցումները, հատկապես այն դեպքերում, երբ քաղաքացիները աշխատում են արտասահմանում և գումար են ուղարկում իրենց ընտանիքներին։ Բնակչության եկամուտների ձևավորման կառուցվածքը կարևոր է երկրի տնտեսական վիճակը գնահատելու համար, քանի որ այն ցույց է տալիս ոչ միայն մարդկանց կենսամակարդակը, այլև եկամուտների բաշխման արդարությունը։ Տարբեր երկրներում եկամուտների աղբյուրների հարաբերակցությունը տարբեր է՝ կախված տնտեսական զարգացման մակարդակից, զբաղվածության կառուցվածքից և սոցիալական քաղաքականությունից։ Եկամուտների բազմազան աղբյուրները նպաստում են տնտեսական կայունությանը և նվազեցնում են բնակչության սոցիալական ռիսկերը։

Գրականություն

James Joyceը 20-րդ դարի մոդեռնիստական գրականության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները փոխեցին վեպի կառուցվածքի և լեզվի ավանդական ընկալումը․ նա ծնվել է Իռլանդիայում և իր ստեղծագործական ուղին կապել է Դուբլին քաղաքի հետ, որը դարձավ նրա գրական աշխարհի հիմնական տարածքը՝ թե՛ իրական, թե՛ խորհրդանշական իմաստով․ Ջոյսը առանձնանում է «գիտակցության հոսք» (stream of consciousness) տեխնիկայի կիրառմամբ, որի միջոցով փորձում է հնարավորինս անմիջականորեն ներկայացնել մարդու ներաշխարհը՝ մտքերի, հիշողությունների և զգացմունքների անընդհատ հոսքի ձևով․ նրա ամենահայտնի գործերից են Dubliners պատմվածքների ժողովածուն, որտեղ նա պատկերում է դուբլինցիների հոգեբանական և սոցիալական փակվածությունը, և Ulysses վեպը, որը համարվում է մոդեռնիստական գրականության գլուխգործոցներից մեկը՝ կառուցված Հոմերոսի «Ոդիսականի» կառուցվածքային զուգահեռներով և մեկ օրվա ընթացքում տեղի ունեցող իրադարձությունների միջոցով բացահայտելով մարդու մտքի անսահման բարդությունը․ Ջոյսի լեզուն բազմաշերտ է, հարուստ բառախաղերով, ակնարկներով և մշակութային հղումներով, ինչը նրա ստեղծագործությունները դարձնում է պահանջկոտ, բայց նաև խորքային ընթերցանության նյութ․ ընդհանուր առմամբ, Ջոյսը համարվում է այն հեղինակը, որը գրականությունը տեղափոխեց նոր մակարդակ՝ կենտրոնանալով ոչ թե միայն իրադարձությունների, այլ մարդու ներքին աշխարհի և գիտակցության կառուցվածքի վրա։