Գուրգեն Խանջյան - Նամակներ ընթացքից /պատմվածք. էսսե, կոլաժ/

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնությունում դատական որոշումների բողոքարկման իրավունքի սահմանադրաիրավական հիմքերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է դատական պաշտպանության իրավունքի սահմանադրական երաշխիքները, բողոքարկման ինստիտուտի իրավական բնույթը, դրա նշանակությունը արդար դատաքննության ապահովման և մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են վերաքննիչ և վճռաբեկ վարույթների իրավական կարգավորումները, դատական ակտերի վերանայման ընթացակարգերը, ազգային օրենսդրության և միջազգային իրավական չափանիշների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դատական պրակտիկայում առկա հիմնախնդիրներն ու դրանց լուծման հնարավորությունները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների, հետազոտողների և սահմանադրական ու դատավարական իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Political Science

Այս գիտական-քաղաքագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական վարչաձևի ձևափոխման և զարգացման գործընթացների վերլուծությանը անցումային շրջանում՝ կենտրոնանալով պետական կառավարման համակարգի ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների, իշխանությունների բաժանման սկզբունքի իրագործման և քաղաքական համակարգի կայունացման հիմնախնդիրների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ժողովրդավարական անցման առանձնահատկությունները, սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությունը քաղաքական ինստիտուտների վրա, ինչպես նաև կուսակցական համակարգի, ընտրական գործընթացների և քաղաքացիական հասարակության զարգացման դինամիկան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական իշխանության կենտրոնացման և ապակենտրոնացման միտումներին, պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին և քաղաքական մասնակցության ընդլայնման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը հիմնված է համեմատական քաղաքագիտության մոտեցումների վրա՝ դիտարկելով Հայաստանի փորձը այլ անցումային պետությունների համատեքստում։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների և քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների, հալածանքների և զանգվածային կոտորածների վերաբերյալ պատմական իրադարձությունների ներկայացմանն ու վերլուծությանը։ Նյութում լուսաբանվում է հայերի դրությունը Օսմանյան կայսրության քաղաքական և հասարակական պայմաններում, ներկայացվում են հայկական բնակավայրերի ու համայնքների նկատմամբ իրականացված ճնշումները և դրանց հետևանքները բնակչության կյանքի ու անվտանգության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի իրադարձություններին, երբ հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունները ստացան լայնածավալ բնույթ և հանգեցրին մարդկային ու նյութական ծանր կորուստների։ Դիտարկվում են այդ իրադարձությունների քաղաքական և հասարակական նախադրյալները, պետական քաղաքականության ազդեցությունը, ինչպես նաև միջազգային հանրության արձագանքները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում պատմական վկայությունները, հաղորդագրությունները և ժամանակակիցների արձանագրությունները, որոնց միջոցով ներկայացվում են հայկական համայնքների վիճակը և տեղի ունեցած իրադարձությունների մասշտաբները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բնակչության բռնի տեղաշարժերին, բնակավայրերի ավերմանը, ունեցվածքի կորստին և հայկական հասարակության բնականոն կյանքի խաթարմանը՝ առանց ողբերգական իրադարձությունների մանրամասն կամ պատկերավոր նկարագրությունների։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այդ ժամանակաշրջանը ոչ միայն առանձին դեպքերի, այլև Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցող ավելի լայն քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Միաժամանակ այն կարևոր սկզբնաղբյուրային և պատմագիտական նշանակություն կարող է ունենալ հայերի նկատմամբ իրականացված բռնությունների, Հայկական հարցի և հետագայում Հայոց ցեղասպանությանը հանգեցրած պատմական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, ցեղասպանագիտությամբ և 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող հետազոտողների, պատմաբանների և ընթերցողների համար։

Culture

Հրատարակությունը մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր հրատարակված ու գրադարանային հավաքածու մուտք գործած գրականությունը։ Այն նախատեսված է գիտնականների, մշակույթի և արվեստի ոլորտի մասնագետների, գրադարանավարների, մատենագետների, համապատասխան կազմակերպությունների և ընթերցողների լայն շրջանակի համար՝ հնարավորություն տալով պարբերաբար տեղեկանալ տվյալ ոլորտներում հրապարակվող նոր նյութերի մասին։ Տեղեկատուում ընդգրկվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև հանրապետությունում հրատարակվող ամսագրերում ու թերթերում և մի շարք կենտրոնական պարբերականներում տպագրված հոդվածների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Նյութերը համակարգվում են թեմատիկ և դասակարգման սկզբունքներով, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ հրապարակումների որոնումը և հնարավորություն տալիս հետևելու մշակույթի ու արվեստի առանձին ճյուղերի վերաբերյալ գրականության համալրմանը։ Յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են որոշակի կարգով՝ առանձնացնելով հայերեն և ռուսերեն նյութերը, իսկ գրքերի վերաբերյալ գրառումներում տրվող գրադարանային շիֆրները նպաստում են համապատասխան հրատարակությունները գրադարանային ֆոնդերում արագ գտնելուն։ Հերթական թողարկումների նյութերի համարակալման շարունակականությունը հնարավորություն է տալիս տարվա ընթացքում հրատարակված մատենագիտական տեղեկատվությունը դիտարկել որպես միասնական համակարգ։ Բովանդակային առումով տեղեկատուն ընդգրկում է մշակութային կյանքի և արվեստի բազմաթիվ ուղղություններ՝ երաժշտություն, թատրոն, կերպարվեստ, ճարտարապետություն, ժողովրդական ստեղծագործություն, մշակութային հաստատությունների գործունեություն և հարակից ոլորտներ։ Այսպիսի պարբերական մատենագիտական տեղեկատվությունը կարևոր դեր է կատարում մասնագիտական գրականության տարածման, գիտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերման և գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման գործում։ Միաժամանակ այն ունի պատմական աղբյուրի նշանակություն, քանի որ հաջորդական թողարկումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությունը, թեմատիկ հետաքրքրությունների փոփոխությունները և մասնագիտական մամուլում շրջանառվող նյութերի շրջանակը։ Այս առումով հրատարակությունը ոչ միայն գործնական որոնողական միջոց է, այլև խորհրդային Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության մատենագիտական պատկերը վերականգնելու համար արժեքավոր տեղեկատվական շտեմարան։

Sociology

Այս սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունը նվիրված է ծերացման սոցիալական ասպեկտներին Հայաստանի հասարակության մեջ՝ ընդգրկելով ժողովրդագրական փոփոխությունները, տարեցների սոցիալական վիճակը և հասարակական աջակցության համակարգերի արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ծերացման գործընթացի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ բնակչության կյանքի տևողության աճը, միգրացիոն գործընթացները, ընտանիքի կառուցվածքի փոփոխությունները և սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տարեց մարդկանց սոցիալական ինտեգրման, առողջապահական և սոցիալական ծառայությունների հասանելիության, կենսաթոշակային ապահովության և միայնության խնդիրները՝ որպես ժամանակակից հասարակական մարտահրավերներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջսերնդային հարաբերություններին, ընտանեկան աջակցության նվազմանը և համայնքային սոցիալական քաղաքականության դերին տարեցների կյանքի որակի բարելավման գործում։ Աշխատությունը համադրում է սոցիոլոգիական տեսություններ, վիճակագրական տվյալների վերլուծություն և սոցիալական քաղաքականության գնահատում՝ առաջարկելով ծերացման խնդիրների լուծման հնարավոր մոտեցումներ։ Այն օգտակար է սոցիոլոգների, սոցիալական աշխատողների, հանրային քաղաքականության մասնագետների և ժողովրդագրության հետազոտողների համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական առաջնորդի իմիջի ձևավորման գործընթացում առասպելի՝ որպես սոցիալ-հոգեբանական գործոնի, դերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են քաղաքական առասպելների ծագումը, կառուցվածքը և գործառույթները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հասարակական գիտակցության, քաղաքական ընկալումների և առաջնորդի հանրային կերպարի ձևավորման վրա։ Հեղինակը քննարկում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով քաղաքական գործիչների շուրջ ստեղծվում և տարածվում են խորհրդանշական պատկերացումներ, հերոսական կամ բացառիկ հատկանիշների մասին պատմություններ և հանրային ընկալումները ձևավորող նարատիվներ։ Ուսումնասիրվում են զանգվածային հաղորդակցության միջոցների, քաղաքական քարոզչության, մշակութային ավանդույթների և հասարակական սպասումների ազդեցությունը առաջնորդի կերպարի կառուցման գործընթացում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական առաջնորդության հոգեբանական ընկալման առանձնահատկություններին, հասարակության կողմից լեգիտիմության ձևավորմանը և քաղաքական առասպելների կիրառմանը իշխանության ամրապնդման ու հանրային աջակցության ապահովման նպատակով։ Գիրքը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել քաղաքագետների, հոգեբանների, հաղորդակցության մասնագետների, սոցիոլոգների և քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։