Ժամանակակից հայ պոեզիան (1990-2005թթ.)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ստոմատոլոգիայում նոր կառուցվածքի ցանգային (collet-type) իմպլանտատի կիրառման արդյունավետության գնահատմանը՝ հիմնված փորձարարական և կլինիկական հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է իմպլանտատի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, նախագծման սկզբունքները և այն առավելությունները, որոնք կարող են նպաստել ատամնային իմպլանտացիայի հաջողության բարձրացմանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են իմպլանտատի կենսամեխանիկական հատկությունները, ոսկրային հյուսվածքի հետ ինտեգրման գործընթացները և ծանրաբեռնվածության պայմաններում դրա կայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական հետազոտություններին, որոնց միջոցով գնահատվել են նոր կոնստրուկցիայի ամրությունը, կենսահամատեղելիությունը և ֆունկցիոնալ ցուցանիշները։ Կլինիկական հատվածում վերլուծվում են հիվանդների բուժման արդյունքները, հետվիրահատական ընթացքը, բարդությունների հաճախականությունը և իմպլանտատի երկարաժամկետ արդյունավետությունը։ Հեղինակը համեմատում է նոր մոդելը ավանդական իմպլանտացիոն համակարգերի հետ՝ ներկայացնելով դրա կիրառման հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ատամնաբուժական իմպլանտոլոգիայի զարգացման համար և օգտակար է ստոմատոլոգների, բերանի խոռոչի վիրաբույժների և բժշկական հետազոտողների համար։

Literature

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Եվգինե» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է կնոջ ճակատագրի, սիրո և հասարակական միջավայրի բախումը։ Կենտրոնական կերպարը՝ Եվգինեն, ապրում է այնպիսի պայմաններում, որտեղ անձնական զգացմունքները հաճախ սահմանափակվում են սոցիալական կարծիքով, նյութական հաշվարկներով և շրջապատի ճնշումներով։ Շիրվանզադեն նրա կերպարի միջոցով բացահայտում է կնոջ ներքին ապրումները, հոգեբանական տառապանքները և այն դժվար ընտրությունները, որոնց նա բախվում է սիրո ու պարտականության, զգացմունքի ու հասարակական պահանջների միջև։ Ստեղծագործությունը նաև քննադատում է այն հասարակական բարքերը, որտեղ կնոջ ազատությունը սահմանափակված է և նրա ճակատագիրը հաճախ որոշվում է ոչ թե անձնական կամքով, այլ արտաքին պայմաններով՝ ընդգծելով մարդու երջանկության ու հասարակության կոշտ կանոնների հակասությունը։

Other Subjects

Հայաստանի Հանրապետության ռազմական կամ պաշտպանության բյուջեն պետական բյուջեի կարևոր բաղադրիչներից է, որը նախատեսված է երկրի անվտանգությունն ապահովող կառույցների՝ հիմնականում զինված ուժերի և պաշտպանության համակարգի ֆինանսավորման համար։ Այն ներառում է պաշտպանության նախարարության, զինված ուժերի զարգացման, ռազմական տեխնիկայի ձեռքբերման և սպասարկման, զինծառայողների աշխատավարձերի, սոցիալական ապահովության, ենթակառուցվածքների պահպանման, վարժական ծրագրերի և այլ պաշտպանական նպատակների համար կատարվող ծախսերը։ Պաշտպանության ծախսերի հիմնական նպատակն է ապահովել երկրի տարածքային ամբողջականությունը, ազգային անվտանգությունը և ռազմական պատրաստվածության բարձր մակարդակը՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերներն ու աշխարհաքաղաքական իրավիճակը։ Պաշտպանության բյուջեի ձևավորումը կախված է մի շարք գործոններից, ինչպիսիք են երկրի տնտեսական հնարավորությունները, անվտանգության սպառնալիքների մակարդակը, միջազգային պարտավորությունները և պետական ռազմավարական առաջնահերթությունները։ Բյուջետային գործընթացում պաշտպանության ծախսերը պլանավորվում են պետական ընդհանուր ֆինանսական քաղաքականության շրջանակում և հաստատվում են պետական բյուջեի օրենքով՝ օրենսդիր մարմնի կողմից վերահսկողության ներքո։ Ռազմական ծախսերը սովորաբար դասակարգվում են ընթացիկ և կապիտալ ծախսերի, որտեղ ընթացիկ ծախսերը վերաբերում են զինվորական անձնակազմի պահպանումին, սննդին, ապահովմանը և ամենօրյա գործունեությանը, իսկ կապիտալ ծախսերը ներառում են ռազմական տեխնիկայի գնում, ենթակառուցվածքների զարգացում և արդիականացում։ Պաշտպանության բյուջեն ունի նաև կարևոր սոցիալ-տնտեսական ազդեցություն, քանի որ այն ազդում է պետական ընդհանուր ծախսերի կառուցվածքի վրա և կարող է փոխկապակցված լինել կրթության, առողջապահության և այլ ոլորտների ֆինանսավորման հետ։ Ժամանակակից պայմաններում պաշտպանության ծախսերի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է թափանցիկություն, հաշվետվողականություն և վերահսկողության մեխանիզմների կիրառություն, որպեսզի ապահովվի միջոցների նպատակային օգտագործումը և կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցումը։ Բացի այդ, ռազմական բյուջեի պլանավորումը պետք է հաշվի առնի երկարաժամկետ ռազմավարական զարգացումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը և միջազգային անվտանգության համագործակցությունը։ Այսպիսով, Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության բյուջեն հանդիսանում է պետական ֆինանսական համակարգի ռազմավարական կարևոր հատված, որը ուղղված է ազգային անվտանգության ապահովմանը, պետական կայունության պահպանմանը և երկրի պաշտպանական կարողությունների զարգացմանը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում ապոզիտիվային կառուցվածքների կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական կառույցներն են, որոնցում երկու կամ ավելի անվանական միավորներ գտնվում են փոխադարձ կապի մեջ, և դրանցից մեկը լրացուցիչ կերպով բնութագրում, հստակեցնում կամ վերանվանում է մյուսին։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է ապոզիտիվային կառուցվածքների տեղը անգլերենի շարահյուսական համակարգում, դրանց ձևավորման սկզբունքները և նախադասության մեջ կատարած գործառույթները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են ապոզիտիվային հարաբերությունները դրսևորվում տարբեր կառուցվածքային ձևերով և ինչպիսի իմաստային կապեր են առաջանում հիմնական և հավելյալ անվանական բաղադրիչների միջև։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ապոզիտիվային կառույցների դասակարգումը՝ հաշվի առնելով դրանց կառուցվածքային կազմակերպումը, բաղադրիչների հարաբերությունը, շարահյուսական դիրքը և հաղորդակցական նշանակությունը։ Քննության են առնվում ինչպես սահմանափակող, այնպես էլ չսահմանափակող բնույթի կառուցվածքները, որոնց միջոցով խոսողը կարող է կամ նույնականացնել տվյալ անձը կամ առարկան, կամ պարզապես հավելյալ տեղեկություն հաղորդել դրա մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կետադրության և ինտոնացիայի դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ անգլերենում ապոզիտիվային կառուցվածքի առանձնացումը կամ չառանձնացումը կարող է կապված լինել դրա իմաստային և հաղորդակցական գործառույթի հետ։ Աշխատության մեջ կառուցվածքային վերլուծությունը զուգակցվում է իմաստաբանական ուսումնասիրության հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ապոզիտիվային կապերի տարբեր տեսակները, դրանցում առկա նույնականացման, բնութագրման, պարզաբանման և լրացման հարաբերությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև այդ կառույցների գործածությունը տարբեր խոսքային և ոճական միջավայրերում՝ գրական, գիտական, հրապարակախոսական և առօրյա խոսքում, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց կիրառական բազմազանությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ապոզիտիվային կառույցների և շարահյուսական այլ հարակից երևույթների սահմանազատման խնդիրը, քանի որ արտաքին կառուցվածքով նման ձևերը միշտ չէ, որ ունեն նույն քերականական կամ իմաստային բնույթը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը նպաստում է ժամանակակից անգլերենի անվանական բառակապակցությունների և նախադասության կառուցվածքի ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել անգլերենի քերականությամբ և տեսական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին, անգլերենի դասավանդողներին, թարգմանիչներին, լեզվաբանության ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է ապոզիտիվային կառուցվածքների կառուցվածքային կազմակերպման, իմաստային բովանդակության և հաղորդակցական գործառույթի փոխկապակցվածությունը՝ ներկայացնելով դրանց դերը ժամանակակից անգլերենի շարահյուսական համակարգում և լեզվական հաղորդակցության մեջ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է թոքերի տարբեր հիվանդությունների հայտնաբերման և տարբերակման գործընթացում բջջաբանական հետազոտության նշանակության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով շնչառական համակարգից ստացված բջջային նյութի ձևաբանական գնահատման հիմնական սկզբունքները։ Հետազոտության առանցքում բջիջների կառուցվածքային փոփոխությունների և տարբեր ախտաբանական գործընթացների միջև կապի բացահայտումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս բջջային մակարդակում գնահատել բորբոքային, վարակային, նախաուռուցքային և ուռուցքային բնույթի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորմալ շնչառական էպիթելի բջիջների և հիվանդությունների ժամանակ փոփոխված բջջային տարրերի տարբերակմանը, դրանց ձևաբանական առանձնահատկությունների համակարգմանը և ախտորոշիչ նշանակության գնահատմանը։ Քննվում են բջջային կազմի, կորիզի և ցիտոպլազմայի առանձնահատկությունների, բջիջների դասավորության և ուղեկցող բորբոքային ֆոնի ընդհանուր փոփոխությունները՝ որպես տարբեր հիվանդությունների վերաբերյալ լրացուցիչ տեղեկություն տրամադրող ցուցանիշներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բարորակ և չարորակ գործընթացների տարբերակման խնդիրը, ինչպես նաև այն սահմանափակումները, որոնց պատճառով բջջաբանական պատկերը պետք է գնահատվի կլինիկական, պատկերային և անհրաժեշտության դեպքում հյուսվածաբանական տվյալների հետ համադրությամբ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր տեսակի բջջաբանական նյութերի տեղեկատվական արժեքին, դրանց որակի ազդեցությանը հետազոտության արդյունքների վրա և ոչ բավարար կամ ոչ բնորոշ նմուշների դեպքում հնարավոր ախտորոշիչ դժվարություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է բջջաբանական մեթոդի դերը որպես համեմատաբար արագ և տեղեկատվական լաբորատոր մոտեցում, որը կարող է նպաստել հետագա հետազոտությունների ուղղության որոշմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կեղծ դրական և կեղծ բացասական մեկնաբանությունների հնարավոր պատճառներին, բջջային ռեակտիվ փոփոխությունների և չարորակության նշանների տարբերակման բարդություններին, ինչպես նաև մասնագետի փորձի ու ստանդարտացված գնահատման չափանիշների նշանակությանը։ Բջջաբանական տվյալների համակարգված ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հիվանդությունների դասակարգման, ախտաբանական գործընթացի բնույթի ճշգրտման և կլինիկական որոշումների համար անհրաժեշտ լրացուցիչ տեղեկատվության ապահովման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բջջաբանության, ախտաբանական անատոմիայի, թոքաբանության և կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման մոտեցումները՝ ներկայացնելով բջջաբանական հետազոտությունը որպես թոքային հիվանդությունների համալիր ախտորոշման կարևոր բաղադրիչ։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է XVI–XVII դարերի ռուսական վարքագրական գրականության լեզվի ուսումնասիրությանը՝ ավանդական լեզվական ու ոճական համակարգի պահպանման և նոր արտահայտչամիջոցների ձևավորման փոխհարաբերության տեսանկյունից։ Հետազոտության նյութ են ծառայում Միխայիլ Կլոպսկու վարքի Տուչկովյան խմբագրությունը, Յուլիանիա Լազարևսկայայի, Եպիֆանիոսի և ավագերեց Ավվակումի վարքերը, որոնց համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս հետևել ռուսական վարքագրության լեզվի զարգացման միտումներին և բացահայտել տարբեր ժամանակաշրջանների ու հեղինակային ոճերի առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն բանի վրա, թե ինչպես են միջնադարյան գրական ավանդույթին բնորոշ լեզվական կաղապարները, եկեղեցական-գրքային բառապաշարը, կայուն արտահայտությունները և պատումային կառուցվածքները փոխազդում կենդանի խոսքի, կենցաղային բառապաշարի և անհատական հեղինակային արտահայտչաձևերի հետ։ Վարքագրական ժանրը դիտարկվում է որպես կանոնական սկզբունքներով ձևավորված գրական համակարգ, որի հիմնական նպատակներից էր սրբի կյանքի, բարեպաշտության, հոգևոր փորձառության և բարոյական կերպարի ներկայացումը։ Այդ պատճառով տեքստերում ավանդաբար կիրառվում էին որոշակի թեմատիկ կառուցվածքներ, բնորոշ խոսքային բանաձևեր և բարձր գրքային ոճին համապատասխան լեզվական միջոցներ։ Միաժամանակ XVI–XVII դարերի ստեղծագործություններում նկատվող փոփոխությունները վկայում են ժանրի աստիճանական վերափոխման և իրական կյանքի, անձնական փորձի ու անհատական խոսքի առավել ակտիվ ներթափանցման մասին։ Քննության են առնվում բառապաշարային, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, եկեղեցասլավոնական ու արևելասլավոնական լեզվական տարրերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև խոսակցական և ժողովրդական արտահայտությունների գործածությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատմողի կերպարին և հեղինակային խոսքի անհատականացմանը։ Տարբեր տեքստերի համեմատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է ավանդական անանձնական կամ կանոնական պատումը աստիճանաբար ձեռք բերել ավելի ընդգծված հեղինակային բնույթ, հուզականություն և ինքնակենսագրական երանգներ։ Այս տեսանկյունից հատկապես նշանակալի է XVII դարի գրական մշակույթում առաջին դեմքով պատմելու, անձնական ապրումների ներկայացման և կենդանի խոսքին մոտ լեզվական կառուցվածքների տարածումը։ Ուսումնասիրվում են նաև ուղիղ խոսքի, երկխոսությունների, կրկնությունների, դիմումների, հուզական արտահայտությունների, գնահատողական բառապաշարի և պատկերավոր միջոցների գործառույթները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս բացահայտել, թե ինչպես է վարքագրական պատումը դուրս գալիս խիստ կանոնական սահմաններից և ձեռք բերում գեղարվեստական ու ոճական նոր հատկանիշներ։ Կարևորվում է կենցաղային իրականության նկարագրությունների ընդլայնումը, քանի որ առօրյա կյանքի մանրամասների ներմուծումը տեքստերին հաղորդում է պատմական և սոցիալական լրացուցիչ բովանդակություն։ Ավանդույթի և նորույթի հարաբերակցությունը դիտարկվում է ոչ թե որպես հին ձևերի պարզ փոխարինում նորերով, այլ որպես շարունակական փոխազդեցություն, որի ընթացքում ժանրային կանոնը պահպանվում է՝ միաժամանակ հարմարվելով լեզվի, գրականության և հասարակական գիտակցության փոփոխություններին։ Առանձին ստեղծագործությունների լեզվական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս որոշել տարբեր հեղինակների և խմբագրությունների մոտ ավանդական տարրերի պահպանման աստիճանը, ինչպես նաև բացահայտել նոր լեզվաոճական միտումների տարածման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև ռուս գրական լեզվի պատմության տեսանկյունից, քանի որ ուսումնասիրվող նյութը ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանը, երբ գրքային և կենդանի խոսքային լեզվական տարրերի փոխազդեցությունն առավել նկատելի էր դառնում և նախադրյալներ էր ստեղծում հետագա գրական լեզվի զարգացման համար։ Լեզվական նյութի քննությունը միաժամանակ հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ միջնադարյան ռուսական գրականության ժանրային համակարգի փոփոխությունները, հեղինակային ինքնագիտակցության զարգացումը և ավանդական հոգևոր գրականությունից դեպի առավել անհատականացված պատում անցնելու գործընթացը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի պատմության, պատմական ոճագիտության, հին ռուսական գրականության, տեքստաբանության, վարքագրության և միջնադարյան գրական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող բանասերների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։