Հակոբ Օշականի փոքր արձակը (հոգևորի և բնազդայինի խնդիրը)

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ընտրովի բեղմնավորման կենսաբանության և փոշոտման մեխանիզմների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը Lycopersicon Mill. ցեղի ներկայացուցիչների՝ Solanaceae ընտանիքի բույսերի օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բույսերի սեռական վերարտադրության գործընթացները, փոշեհատիկների տեղափոխման և ծլման առանձնահատկությունները, փոշոտումից հետո տեղի ունեցող գործընթացները և բեղմնավորման հաջողության վրա ազդող կենսաբանական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրովի բեղմնավորման երևույթին, որի դեպքում տարբեր արական գամետների կամ փոշեհատիկների միջև կարող են գոյություն ունենալ մրցակցային առավելություններ՝ պայմանավորված դրանց կենսունակությամբ, ծլման արագությամբ, ծաղկափոշու խողովակի աճով և իգական վերարտադրողական համակարգի հետ փոխազդեցությամբ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել փոշոտման տարբեր եղանակների ազդեցությունը բեղմնավորման արդյունքի վրա, ինչպես նաև փոշեհատիկի և սերմնարանի հյուսվածքների փոխհարաբերությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գենետիկական և ֆիզիոլոգիական գործոններին, որոնք կարող են պայմանավորել որոշակի փոշեհատիկների նախընտրելի մասնակցությունը բեղմնավորման գործընթացին։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր խաչասերումների և փոշոտման պայմանների համեմատական ուսումնասիրություն՝ պարզելու համար ընտրովի բեղմնավորման դրսևորումները և դրանց կապը բույսի գենոտիպի ու ֆիզիոլոգիական վիճակի հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև այն մեխանիզմների բացահայտումը, որոնց միջոցով բույսի վերարտադրողական համակարգը կարող է տարբերակել և ընտրել տարբեր ծագում կամ հատկություններ ունեցող փոշեհատիկներ։ Ստացված տվյալները կարող են նպաստել բույսերի վերարտադրողական կենսաբանության, խաչասերման գենետիկայի և փոշոտման կենսաբանական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ունենալ նաև կիրառական նշանակություն սելեկցիայի և սերմնաբուծության համար, քանի որ փոշոտման և բեղմնավորման օրինաչափությունների բացահայտումը կարող է օգնել նպատակային խաչասերումների արդյունավետության բարձրացմանը և ցանկալի հատկանիշներով սերունդ ստանալուն։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բուսաբաններին, գենետիկներին, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և սելեկցիայի մասնագետներին, կենսաբաններին, սերմնաբուծության հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Other Subjects

Գրքում անդրադարձ է կատարվում ինֆլյացիայի հիմնական տեսություններին՝ պահանջարկի և առաջարկի տեսություն, փողի պրոցեսներ, թե ինչպես այդ տեսությունները բացատրում են ինֆլյացիայի առաջացումը տարբեր պայմաններում։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև ինֆլյացիայի դրսևորման հիմնական ձևերը՝ սպառողական, ներդրումային, աշխատավարձի, բարեփոխումների և գնաճի տարբեր տեսակներ՝ իրենց առանձնահատկություններով ու պատճառներով։ Նա վերլուծում է, թե ինչպես է յուրաքանչյուր ձևի արտահայտությունը ազդում տնտեսության վրա, ինչպիսի խնդիրներ է առաջացնում և ինչ լուծումներ կարող են լինել կառավարելու համար։ Աշխատությունում ներկայացված է նաև ինֆլյացիայի ազդեցությունը բնակչության սոցիալ-տնտեսական վիճակի վրա՝ հատկապես սպառողների գնողունակության, աշխատավարձերի ու եկամուտների փոփոխությունները և դրանք ինչ ազդեցություն ունեն տնտեսական զարգացման վրա։ Հեղինակը շեշտում է, որ եթե ինֆլյացիան չափազանց բարձր է, դա կարող է հանգեցնել տնտեսական անկայունության, իսկ չափազանց ցածր ինֆլյացիան՝ տնտեսական դանդաղում։ Գրքում ծավալվում են նաև պայքարի մեթոդներ՝ պետության, կենտրոնական բանկերի և ֆինանսական հաստատությունների կողմից, ինչպես նաև մակրոտնտեսական քաղաքականություն, դրամավարկային գործիքներ, գնաճի նվազեցման ռազմավարություններ։ Այս մեթոդներն ընդգրկում են ինչպես ֆինանսական կարգավորումները, այնպես էլ տոկոսադրույքների քաղաքականությունը, և դրանց նպատակն է բարելավել տնտեսության կայունությունը և կանխարգելել ինֆլյացիոն ճգնաժամեր։ Աշխատությունը կարևոր է տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի, մակրոտնտեսական քաղաքականության և ինֆլյացիայի վերահսկման ոլորտներում գործող մասնագետների ու ուսանողների համար։

Medicine

Գիրքը նվիրված է պարբերական հիվանդությամբ տառապող հիվանդների ենթաստամոքսային գեղձի ախտահարման կլինիկա-մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդության պաթոգենեզի հիմնական մեխանիզմները, բորբոքային և կառուցվածքային փոփոխությունների զարգացումը ենթաստամոքսային գեղձում, ինչպես նաև դրանց կապը կլինիկական դրսևորումների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է կլինիկական դիտարկումների, լաբորատոր տվյալների և հիստոմորֆոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները՝ բացահայտելով օրգանի ախտահարման ձևերը, ծանրության աստիճանները և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Գրքում քննարկվում են նաև դիֆերենցիալ ախտորոշման խնդիրները, բարդությունների զարգացման ռիսկերը և հիվանդների վարարման մոտեցումները՝ հիմնված ժամանակակից բժշկական գիտելիքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաթոլոգիական փոփոխությունների վաղ հայտնաբերմանը և դրանց կլինիկական նշանակությանը՝ հիվանդության ընթացքի կանխատեսման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նախատեսված է պաթոլոգների, գաստրոէնտերոլոգների, կլինիկական բժիշկների, գիտահետազոտողների, բժշկական ուսանողների և ենթաստամոքսային գեղձի հիվանդություններով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Geography

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետություն-ի գյուղական բնակչության և բնակավայրերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գյուղական բնակչության ձևավորման, տեղաբաշխման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները՝ հաշվի առնելով ինչպես պատմական, այնպես էլ ժամանակակից սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Գրքում վերլուծվում են գյուղական բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները, միգրացիոն գործընթացները, բնակչության տարիքային և սոցիալական կազմը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գյուղական բնակավայրերի տեսակներին, դրանց կառուցվածքին և տեղաբաշխմանը՝ կախված բնական պայմաններից, տնտեսական գործունեությունից և տարածաշրջանային առանձնահատկություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության դերին՝ որպես գյուղական բնակչության հիմնական զբաղմունք, ինչպես նաև գյուղերի զարգացման խնդիրներին՝ աշխատատեղերի պակաս, արտագաղթ, ենթակառուցվածքների զարգացում և սոցիալական պայմաններ։ Գիրքը նաև քննարկում է գյուղական բնակավայրերի զարգացման հեռանկարները՝ ներկայացնելով հնարավոր լուծումներ և ռազմավարական մոտեցումներ՝ ուղղված գյուղերի կայուն զարգացմանը և բնակչության կյանքի որակի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ուսումնասիրության համար և օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների ու ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Բնապահպանական կրթության կազմակերպումը Հայաստանի Հանրապետությունում նպատակ ունի ձևավորել հասարակության էկոլոգիական գիտակցություն, պատասխանատու վերաբերմունք շրջակա միջավայրի նկատմամբ և կայուն զարգացման սկզբունքների ըմբռնում։ Այն կարևոր ուղղություն է կրթական համակարգում, քանի որ բնապահպանական խնդիրները՝ օդի և ջրի աղտոտումը, անտառահատումները, կենսաբազմազանության կորուստը և կլիմայական փոփոխությունները, անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու կյանքի որակի վրա։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթությունը իրականացվում է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն և ոչ ֆորմալ կրթական մակարդակներում։ Դպրոցներում այն ներառված է տարբեր առարկաների շրջանակում, հատկապես «Բնագիտություն», «Կենսաբանություն» և «Աշխարհագրություն» առարկաներում, որտեղ աշակերտները ծանոթանում են բնության պահպանության հիմնական սկզբունքներին և էկոլոգիական խնդիրներին։ Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում բնապահպանական կրթությունը խորացվում է մասնագիտական ծրագրերի միջոցով՝ պատրաստելով էկոլոգներ, բնապահպաններ և հարակից ոլորտների մասնագետներ։ Բացի պաշտոնական կրթությունից, կարևոր դեր ունեն նաև հասարակական կազմակերպությունները, որոնք իրականացնում են տարբեր ծրագրեր, սեմինարներ և արշավներ՝ ուղղված բնապահպանական իրազեկության բարձրացմանը։ Մեծ նշանակություն ունեն նաև բնապահպանական արշավները, ծառատունկի ծրագրերը և դպրոցական էկոակումբները, որոնք նպաստում են գործնական հմտությունների ձևավորմանը։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթության զարգացման գործում ներգրավված են նաև պետական կառույցներ, մասնավորապես շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում գործող նախարարությունները, որոնք մշակում են քաղաքականություն և ծրագրեր էկոլոգիական կրթության խթանման համար։ Միջազգային համագործակցությունը նույնպես կարևոր դեր ունի, քանի որ տարբեր ծրագրերի միջոցով Հայաստան են ներմուծվում ժամանակակից փորձ և կրթական մեթոդներ։ Այսպիսով, բնապահպանական կրթության կազմակերպումը ՀՀ-ում ուղղված է հասարակության էկոլոգիական մտածողության զարգացմանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։