Հայոց լեզու և հայ գրականություն շտեմարան 5

Linguistics

Грамматика в упражнениях աշխատությունը լեզվական ուսուցման գործնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է քերականական կառուցվածքների համակարգված յուրացման համար վարժությունների միջոցով, այն ընդգրկում է լեզվի հիմնական բաժինները՝ ձևաբանություն և շարահյուսություն, ինչպես նաև քերականական ժամանակների, հոլովների, համաձայնության և կառույցների կիրառական առանձնահատկությունները, գիրքը կառուցված է աստիճանական բարդության սկզբունքով՝ սկսնակ մակարդակից մինչև ավելի առաջադեմ, և յուրաքանչյուր թեմայի համար առաջարկում է բազմազան առաջադրանքներ՝ լրացում, վերափոխում, թարգմանություն և ինքնաստուգում, միաժամանակ նպաստելով լեզվական կանոնների ավտոմատացմանը և ճիշտ խոսքի ձևավորմանը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվի ուսուցման և գործնական քերականության ամրապնդման համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է կանոնավոր և պատահականորեն մոդուլացված իմպուլսների սպեկտրալ կոմպրեսիայի և ինքնակոմպրեսիայի առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ոչգծային օպտիկական միջավայրերում իմպուլսային դինամիկայի ֆիզիկական մեխանիզմների բացահայտման նպատակով։ Վերլուծվում են խմբային արագության դիսպերսիայի, ինքնաֆազային մոդուլյացիայի և ոչգծային փոխազդեցությունների ազդեցությունը իմպուլսների ժամանակային և սպեկտրալ կառուցվածքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանոնավոր և ստոխաստիկ մոդուլացիաներով իմպուլսների վարքագծային տարբերություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը կոմպրեսիայի արդյունավետության և կայունության վրա։ Ուսումնասիրությունը համադրում է թվային մոդելավորման և անալիտիկ մոտեցումները՝ բացահայտելով սպեկտրալ էներգիայի վերաբաշխման մեխանիզմները և սոլիտոնանման կառուցվածքների ձևավորման պայմանները։ Աշխատությունը նաև քննարկում է կիրառական նշանակությունը՝ բարձր ինտենսիվության լազերային համակարգերում, օպտիկական հաղորդակցություններում և ուլտրակարճ իմպուլսների գեներացման տեխնոլոգիաներում։

Literature

Littérature Progressive du Français աշխատությունը ֆրանսերեն լեզվի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ուսանողների համար՝ զարգացնելու ընթերցանության, լեզվական ըմբռնման և գրական վերլուծության հմտությունները՝ ֆրանսիական գրականության միջոցով, այն ներկայացնում է տարբեր դարաշրջանների հեղինակների կարճ և աստիճանաբար բարդացող տեքստեր՝ ուղեկցված բառապաշարի բացատրություններով, հասկացման հարցերով և վարժություններով, որոնք օգնում են խորացնել լեզվի կառուցվածքային և իմաստային ընկալումը, գիրքը միաժամանակ համադրում է լեզվի ուսուցումը և գրական մշակույթի ուսումնասիրությունը՝ ընդգծելով, թե ինչպես են տարբեր գրական ժանրերը, ոճերը և թեմաները զարգացել ֆրանսիական գրական ավանդույթում, և ինչպես կարող են ուսանողները դրանց միջոցով բարելավել իրենց խոսքային և գրավոր արտահայտչականությունը իրական հաղորդակցության իրավիճակներում։

Literature

Ժողովածուն ներառում է հայ դասական արձակագիր Ակսել Բակունց-ի մի շարք առավել խորհրդանշական պատմվածքներ, որոնք համարվում են նրա ստեղծագործական բարձրագույն նվաճումներից։ Այս պատմվածքներում Բակունցը ներկայացնում է հայ գյուղաշխարհի և լեռնային բնության խորքային պատկերը՝ միաժամանակ բացահայտելով մարդու ներաշխարհը, նրա մենակությունը, երազանքները և հաճախ նաև սոցիալական ծանր իրականությունը։ «Անձրևը» պատմվածքում զգացվում է մարդկային զգացմունքների նուրբ լարվածություն և բնության ու մարդու հոգեվիճակի զուգահեռ պատկերում, «Ալպիական մանուշակ»-ում կենտրոնը տեղափոխվում է գեղեցկության, սիրո և անցողիկության խորհրդանշական ընկալման վրա, իսկ «Մթնաձոր»-ը առանձնանում է իր մռայլ, լեգենդային մթնոլորտով, որտեղ բնությունն ու մարդկային ճակատագիրը միահյուսվում են դրամատիկ կերպով։ Բակունցի լեզուն այստեղ չափազանց պատկերավոր է, հագեցած բնության մանրակրկիտ նկարագրություններով և հոգեբանական խորությամբ, ինչը ստեղծում է և՛ իրական, և՛ խորհրդանշական աշխարհ։ Այս ժողովածուն համարվում է հայ արձակի կարևոր մասերից մեկը, քանի որ այն միավորում է բնության գեղարվեստական ընկալումը և մարդու կյանքի փիլիսոփայական մեկնաբանությունը։

History

Ազգերի լիգան միջազգային կազմակերպություն է, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո 1920 թվականին՝ նպատակ ունենալով կանխարգելել պատերազմները, ապահովել միջազգային խաղաղություն և համագործակցություն, կարգավորել տնտեսական, քաղաքական և սոցիալական հակասությունները երկրների միջև, ինչպես նաև զարգացնել համագործակցություն կրթության, առողջապահության և մշակույթի ոլորտներում։ Լիգան նախաձեռնեց հակամարտությունների լուծման խաղաղ միջոցներ, դիտորդական առաքելություններ և միջնորդություն էր իրականացնում միջազգային վիճելի հարցերի լուծման համար, սակայն նրա ուժերի և իրավական լիազորությունների սահմանափակ լինելու պատճառով մեծ խնդիրներ ունեին՝ հատկապես վճռորոշ ուժի կիրառման հարցում։ Ազգերի լիգան նշանակալի ազդեցություն ունեցավ միջազգային իրավունքի և դիվանագիտության զարգացման վրա, թեև չի կարողացել կանխարգելել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումը։ Այն ծառայեց որպես փորձագիտական և կազմակերպչական հարթակ՝ հետագայում հիմք հանդիսանալով ՄԱԿ-ի ստեղծման համար՝ ավելի հզոր միջազգային կազմակերպության ձևավորման նպատակով։ Այսպիսով, Ազգերի լիգան ժամանակակից միջազգային կազմակերպությունների զարգացման պատմական և գաղափարական նախադեպ է, որը նպաստեց միջազգային համագործակցության և խաղաղապահ մեխանիզմների ձևավորմանը։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է ծննդօգնության ստացիոնարում վարակների տարածման համաճարակաբանական առանձնահատկությունների, դրանց առաջացման ռիսկային գործոնների և կանխարգելման արդյունավետ միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ ծննդատներում միաժամանակ առկա են վարակների նկատմամբ տարբեր աստիճանի զգայունությամբ պացիենտներ, նորածիններ և բուժանձնակազմ, իսկ բժշկական բազմաթիվ միջամտություններ կարող են ստեղծել վարակի փոխանցման լրացուցիչ ռիսկեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վարակների աղբյուրներին, փոխանցման հնարավոր մեխանիզմներին և ուղիներին, վարակի տարածմանը նպաստող պայմաններին, ինչպես նաև ստացիոնարի տարբեր բաժանմունքներում համաճարակաբանական իրավիճակի ձևավորման օրինաչափություններին։ Հատուկ կարևորություն է տրվում մայրերի և նորածինների շրջանում վարակային բարդությունների կանխարգելմանը, քանի որ այս խմբերի համար վարակի հետևանքները կարող են լինել առավել ծանր։ Աշխատանքում վերլուծվում են վարակի հսկողության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները՝ հիվանդների և բուժանձնակազմի համաճարակաբանական հսկողությունը, վարակի դեպքերի վաղ հայտնաբերումը, անհրաժեշտ մեկուսացման միջոցառումները, ախտահանման և մանրէազերծման պատշաճ իրականացումը, ձեռքերի հիգիենան, բժշկական գործիքների անվտանգ կիրառումը և ստացիոնարի սանիտարահիգիենիկ ռեժիմի պահպանումը։ Այսպիսի միջոցառումները կարևոր բաղադրիչ են բուժօգնության հետ կապված վարակների կանխարգելման համակարգում, որի շրջանակում անհրաժեշտ է ոչ միայն արձագանքել արդեն առաջացած վարակային դեպքերին, այլև մշտապես գնահատել հնարավոր ռիսկերը և կանխել վարակի տարածումը։ Հայաստանի ազգային առողջապահական համակարգում նույնպես առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարակի հսկողությանը և բժշկական միջամտություններով պայմանավորված վարակների կանխարգելմանը։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ համաճարակաբանական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել վարակի տարածման առավել վտանգավոր օղակները, գնահատել կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությունը և մշակել ստացիոնարի պայմաններին համապատասխան կազմակերպչական ու հակահամաճարակային մոտեցումներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել համաճարակաբանների, մանկաբարձ-գինեկոլոգների, բուժքույրերի, հիգիենիստների, վարակների հսկողության մասնագետների, բժշկական բուհերի ուսանողների և բուժհաստատությունների կազմակերպման ու վարակի կանխարգելման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Աշխատանքը մատենագիտական աղբյուրներում ներկայացված է որպես Մ. Մ. Տեր-Ստեփանյանի դոկտորական ատենախոսություն՝ բժշկական գիտությունների բնագավառում, 2017 թվականին, 38 էջ ծավալով։