Հովհաննես Թադևոսի Թումանյան - Կենսագրություն

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է դպրոց-ընտանիք համագործակցության կազմակերպման և արդյունավետ իրականացման հիմնախնդիրներին ընդհանուր ներառական կրթության պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում է դպրոցի և ընտանիքի միջև փոխադարձ վստահության, հաղորդակցության և գործընկերային հարաբերությունների ձևավորումը՝ որպես յուրաքանչյուր երեխայի կրթական, սոցիալական և անձնային զարգացման կարևոր նախապայման։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր կրթական կարիքներ ունեցող երեխաների ներառմանը, նրանց անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը և կրթական գործընթացում ընտանիքի ակտիվ մասնակցության ապահովմանը։ Աշխատանքում քննարկվում են ծնողների, ուսուցիչների, դպրոցի վարչակազմի, հոգեբանների և աջակցող մասնագետների համագործակցության ձևերն ու մեխանիզմները, ինչպես նաև համատեղ աշխատանքի ընթացքում առաջացող հնարավոր դժվարություններն ու դրանց հաղթահարման ուղիները։ Կարևորվում է ծնողների իրազեկվածության բարձրացումը, նրանց մանկավարժական և հոգեբանական աջակցության տրամադրումը, երեխայի առաջընթացի վերաբերյալ շարունակական տեղեկատվության փոխանակումը և անհատական կրթական խնդիրների համատեղ լուծումը։ Ուսումնասիրությունը ներառականությունը դիտարկում է որպես ոչ միայն կրթական, այլև սոցիալական գործընթաց, որի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է դպրոցի, ընտանիքի և համայնքի փոխհամագործակցությամբ։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են նպաստել կրթական միջավայրի մատչելիության, հավասարության և մասնակցայնության բարձրացմանը, ինչպես նաև երեխաների սոցիալական հարմարմանը և լիարժեք զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, հատուկ մանկավարժներին, ուսուցիչներին, դպրոցական հոգեբաններին, սոցիալական աշխատողներին, կրթության կազմակերպիչներին, ծնողներին, հետազոտողներին և ներառական կրթության ոլորտում մասնագիտացող ուսանողներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է պտտվող զանգվածային մարմինների կողմից տարածաժամանակի կառուցվածքի վրա առաջացվող ազդեցությունների ուսումնասիրությանը և դրանց դրսևորմանը գրավիտացիայի ընդհանրացված կամ փոփոխված տեսություններում։ Հետազոտության առանցքում ընդհանուր հարաբերականության շրջանակում հայտնի շրջանակի քարշման երևույթն է, ըստ որի պտտվող զանգվածը կարող է ազդեցություն ունենալ իրեն շրջապատող տարածաժամանակի երկրաչափության վրա և առաջացնել մոտակայքում շարժվող մարմինների ուղեծրային պարամետրերի ու գիրոսկոպների կողմնորոշման լրացուցիչ փոփոխություններ։ Քննվում է այս ազդեցության մաթեմատիկական նկարագրությունը թույլ գրավիտացիոն դաշտի մոտավորությամբ և պտտվող զանգվածային աղբյուրների դեպքում տարածաժամանակի համապատասխան հատկությունների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուղեծրերի պրեցեսիային, անկյունային մոմենտի ազդեցությանը և գրավիտացիոն դաշտի գրավիտոմագնիսական բաղադրիչի ֆիզիկական մեկնաբանությանը։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը վերաբերում է ընդհանուր հարաբերականությունից տարբերվող կամ այն ընդլայնող գրավիտացիոն մոդելներին։ Դիտարկվում է, թե դաշտային հավասարումների, գրավիտացիոն գործողության կամ տարածաժամանակի երկրաչափական նկարագրության փոփոխությունները ինչպես կարող են անդրադառնալ պտտվող մարմնի շուրջ ձևավորվող գրավիտացիոն դաշտին և համապատասխան պրեցեսիոն երևույթներին։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է գնահատել, թե տարբեր տեսական մոդելներում ինչպիսի շեղումներ կարող են առաջանալ դասական հարաբերականության կանխատեսումներից և որ ֆիզիկական մեծություններն են առավել զգայուն նման փոփոխությունների նկատմամբ։ Կարևորվում է թույլ դաշտի սահմանում ստացվող արդյունքների ուսումնասիրությունը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տեսական արտահայտությունները կապել աստղաֆիզիկական և ճշգրիտ գրավիտացիոն չափումների հետ։ Քննարկվում է նաև այն հարցը, թե պտտման հետ կապված գրավիտացիոն ազդեցությունների չափումները որքանով կարող են ծառայել տարբեր գրավիտացիոն տեսությունների սահմանափակման կամ դրանց կանխատեսումների համեմատության համար։ Տեսական ուսումնասիրության մեջ նշանակություն ունեն տարածաժամանակի մետրիկական հատկությունները, մարմնի զանգվածը և անկյունային մոմենտը, փորձնական մասնիկի շարժման բնութագրերը և դիտարկվող համակարգի երկրաչափական պայմանները։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կապ է ստեղծում հարաբերականության ընդհանուր տեսության, դիֆերենցիալ երկրաչափության, երկնային մեխանիկայի և ժամանակակից աստղաֆիզիկայի միջև։ Աշխատությունը նպաստում է պտտվող գրավիտացիոն աղբյուրների շուրջ տեղի ունեցող ռելյատիվիստական երևույթների ավելի խորքային ըմբռնմանը և հնարավորություն է տալիս տեսական մակարդակում ուսումնասիրել, թե փոփոխված գրավիտացիոն մոտեցումները ինչպիսի նոր առանձնահատկություններ կարող են ներմուծել տարածաժամանակի դինամիկայի և դիտելի գրավիտացիոն ազդեցությունների նկարագրության մեջ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ապակեպարունակ հրաբխային ապարների կիրառմամբ ստացված ալկալային կապակցանյութերի հիման վրա պատային շինանյութերի մշակման, հատկությունների և արտադրական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են հումքային բաղադրիչների ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, կապակցանյութերի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա պատրաստված շինանյութերի կառուցվածքային, մեխանիկական և շահագործման հատկությունները։ Քննարկվում են նյութերի ամրության, երկարակեցության, ջերմամեկուսիչ և այլ տեխնիկական ցուցանիշների բարելավման ուղիները, ինչպես նաև արտադրության արդյունավետության և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական հումքային ռեսուրսների օգտագործման հնարավորություններին, նոր շինանյութերի որակի գնահատման մեթոդներին և դրանց կիրառմանը ժամանակակից շինարարության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է շինանյութագիտության, շինարարական ճարտարագիտության, նյութագիտության և արդյունաբերական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Agriculture

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հուզանիշ բայական դարձվածքներում հույզերի կարգայնացման (կատեգորիզացման) ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով լեզվի միջոցով հուզական փորձի արտացոլման և կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է այն դարձվածքային միավորները, որոնցում բայերը ծառայում են մարդու հուզական վիճակների, զգացմունքների և հոգեկան արձագանքների արտահայտմանը՝ դիտարկելով դրանց իմաստաբանական, կառուցվածքային և գործառական հատկանիշները։ Գրքում ուսումնասիրվում են տարբեր հույզերի՝ ուրախություն, տխրություն, զայրույթ, վախ, զարմանք, ամոթ և այլ զգացմունքների լեզվական ներկայացման ձևերը, ինչպես նաև դրանց դասակարգման սկզբունքները հայերեն դարձվածաբանական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոգնիտիվ լեզվաբանության մոտեցումներին, որոնց միջոցով բացահայտվում են հուզական փորձի հիմքում ընկած հասկացութային մոդելները, փոխաբերությունները և մշակութային պատկերացումները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես են հուզանիշ դարձվածքները արտահայտում ոչ միայն անհատի հոգեվիճակը, այլև ազգային լեզվամշակութային մտածողության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարևոր է հայերենի դարձվածաբանության, իմաստաբանության և կոգնիտիվ լեզվաբանության ուսումնասիրության համար և օգտակար է լեզվաբանների, բանասերների ու հոգելեզվաբանության ոլորտի հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը սկսվում է Խորհրդային իշխանության հաստատումը Հայաստանում-ի պատմական հանգամանքների ներկայացմամբ։ Հեղինակները ցույց են տալիս, թե ինչպես քաղաքական, ռազմական և սոցիալական գործոնների համակցությամբ ավարտվեց Առաջին Հանրապետության գոյությունը և ձևավորվեց նոր՝ խորհրդային պետական համակարգ։ Այս փուլը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իշխանափոխություն, այլ նաև որպես արմատական փոփոխություն հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում 1920–1930-ական թվականների սոցիալ-տնտեսական վերափոխումներին՝ հողային բարեփոխումներ, արդյունաբերության զարգացում, կոլեկտիվացում։ Հեղինակները վերլուծում են այդ գործընթացների ազդեցությունը գյուղացիության և քաղաքային բնակչության վրա՝ ցույց տալով ինչպես առաջընթացը, այնպես էլ դժվարությունները և հակասությունները։ Այս համատեքստում անդրադարձ է կատարվում նաև քաղաքական բռնաճնշումներին, հատկապես Ստալինյան ռեպրեսիաներ-ին, որոնք ծանր հետևանքներ ունեցան հասարակության տարբեր շերտերի համար։ Աշխատության կարևոր բաժիններից մեկը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ-ին և Հայաստանի մասնակցությանը դրան։ Ներկայացվում է ինչպես ռազմաճակատում հայերի դերը, այնպես էլ թիկունքում կատարվող աշխատանքները՝ արդյունաբերության վերակազմակերպում, մարդկային և նյութական ռեսուրսների մոբիլիզացում։ Պատերազմը դիտարկվում է որպես շրջադարձային փուլ, որը մեծ ազդեցություն ունեցավ երկրի հետագա զարգացման վրա։ Հետպատերազմյան շրջանում գիրքը անդրադառնում է տնտեսական վերականգնմանը, արդյունաբերական աճին, գիտության և կրթության զարգացմանը։ Հեղինակները ցույց են տալիս, թե ինչպես խորհրդային համակարգը նպաստեց որոշ ոլորտներում առաջընթացի՝ հատկապես գիտության, տեխնիկայի և մշակույթի բնագավառներում, միաժամանակ պահպանելով խիստ վերահսկողություն հասարակական կյանքի նկատմամբ։