Րաֆֆի գրաքննադատը և հրապարակախոսը

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հատուկ դասարանների գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթը, որը կարևոր աղբյուր է XIX դարի ռուսական կրթական և արևելագիտական հաստատությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթուղթը սահմանում է հատուկ դասարանների կազմակերպական կառուցվածքը, կրթական նպատակները, ուսումնական գործընթացի հիմնական սկզբունքները և դասավանդվող առարկաների շրջանակը՝ արտացոլելով արևելյան լեզուների մասնագիտական ուսուցման կազմակերպման տվյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումները։ Կանոնադրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել հաստատության ներքին կառավարման համակարգի, դասախոսների և սովորողների կարգավիճակի, նրանց իրավունքների ու պարտականությունների, ինչպես նաև ուսումնական կարգապահության և կրթական գործընթացի վերահսկման ձևերի մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի արևելյան լեզուների ուսուցման կազմակերպումը, քանի որ նման կրթական ծրագրերը կապված էին ոչ միայն լեզվական պատրաստության, այլև Արևելքի երկրների պատմության, մշակույթի և հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորման հետ։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այն չափանիշներն ու պահանջները, որոնք սահմանվել էին հատուկ դասարաններում սովորողների ընդունելության, ուսուցման և առաջադիմության գնահատման համար։ Միաժամանակ այն կարող է տեղեկություններ պարունակել ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքի, դասընթացների հաջորդականության, քննությունների, ուսումնական ժամերի և հաստատության վարչական վերահսկողության վերաբերյալ։ Կանոնադրական բնույթի այսպիսի նյութերը կարևոր են նաև կրթական հաստատությունների իրավական կարգավիճակի և պետական կառավարման համակարգում դրանց ունեցած տեղի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Լազարյան ինստիտուտի պատմության, արևելագիտության զարգացման և Ռուսաստանի կրթական քաղաքականության ուսումնասիրության համար, քանի որ պաշտոնական կանոնադրական դրույթները հնարավորություն են տալիս վերականգնել հաստատության գործունեության կազմակերպչական և կրթական առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտագործվել նաև XIX դարի կրթական բարեփոխումների, օտար լեզուների մասնագիտացված ուսուցման, արևելագիտական կրթության և գիտական հաստատությունների ձևավորման պատմությունը հետազոտելիս։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, լեզվաբաններին, գրականագետներին, արխիվագետներին և բարձրագույն կրթության պատմության հետազոտողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի կրթական համակարգի և արևելագիտական մասնագիտական պատրաստության մասին անմիջական պատկերացում տվող պատմական փաստաթուղթ։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Կուրի ավազանի Հայաստանի Հանրապետության տարածքով անցնող գետերի ջրաքիմիական հետազոտությանը և դրանց որակի համալիր գնահատմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է գետերի ջրերի ֆիզիկո-քիմիական բաղադրիչների կառուցվածքը, ջրի որակի ինդիկատորների վերլուծությունը, ինչպես նաև բնական և антրոպոգեն գործոնների ազդեցությունը ջրային ռեսուրսների որակի վրա։ Աշխատությունում իրականացվում է ջրի հիմնական աղտոտիչների հայտնաբերման և չափման գործընթացի վերլուծություն, ներկայացվում են ջրի հիդրոքիմիական ցուցանիշների համեմատական գնահատականներ, առաջարկվում են համալիր մեթոդներ՝ ջրի որակի դասակարգման, պոտենցիալ ռիսկերի գնահատման և շրջակա միջավայրի պահպանության համար։ Գիտական արդյունքները թույլ են տալիս ձևավորել արդյունավետ հիդրոէկոլոգիական կառավարման և ջրային ռեսուրսների պահպանության ռազմավարություններ՝ ապահովելու անվտանգ, առողջարար և կայուն ջրային մատակարարում բնակչության և գյուղատնտեսության համար։ Գիրքը օգտակար է հիդրոլոգների, բնապահպանների, ջրային կառավարման մասնագետների, գիտնականների, ուսանողների և պետական մարմինների համար, ովքեր զբաղվում են ջրային ռեսուրսների պահպանությամբ և վերլուծությամբ։

Linguistics

Այս աշխատանքը նվիրված է հայկական կրոնաեկեղեցական բառապաշարի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա ձևավորման, զարգացման և պատմական դինամիկայի առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում են կրոնական տերմինների, աղոթաբանական, ծիսական և աստվածաշնչյան արտահայտությունների ծագումն ու էվոլյուցիան, ինչպես նաև դրանց տեղը հայոց լեզվի տարբեր շրջանների բառապաշարում։ Աշխատությունը դիտարկում է միջնադարյան և նոր ժամանակների հայ եկեղեցական գրականության ազդեցությունը բառապաշարի զարգացման վրա, ընդգծելով լեզվաբանական, սոցիալական և մշակութային գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի շարադասական, իմաստային և ոճաբանական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև քրիստոնեական տերմինների ներմուծման և հարմարվողականության գործընթացին։ Նյութը կարևոր է լեզվաբանների, կրոնագետների, պատմաբանների և հայոց լեզվի զարգացման հետազոտողների համար՝ նպաստելով հայ կրոնական լեզվական ժառանգության ամբողջական պատկերացմանը և նրա հետազոտման նոր հնարավորությունների բացմանը։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է հիմնական շղթայում տրիազենային և ազոխումբ պարունակող զուգորդված պոլիարիլենների սինթեզին, կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նմանատիպ պոլիմերների ստացման սկզբունքները, մոլեկուլային կառուցվածքի ձևավորման օրինաչափությունները և սինթեզի պայմանների ազդեցությունը ստացվող նյութերի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պոլիարիլենային հիմնական շղթայում տրիազենային և ազոխմբերի ներմուծմանը, դրանց փոխազդեցությանը արոմատիկ կառուցվածքային հատվածների հետ և այդ խմբերի դերին պոլիմերների էլեկտրոնային, օպտիկական ու այլ ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ստացված միացությունների կառուցվածքն ու կազմը, մոլեկուլային բնութագրերը, ջերմային կայունությունը, սպեկտրային և օպտիկական հատկությունները, ինչպես նաև կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես կարող են պոլիմերային շղթայի կառուցվածքի, ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթի և դրանց փոխդասավորության փոփոխությունները ազդել նյութերի ֆիզիկական ու քիմիական վարքագծի վրա։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ուսումնասիրվող պոլիմերների կիրառական ներուժը և դրանց օգտագործման հնարավոր ուղղությունները ժամանակակից նյութագիտության ու բարձրամոլեկուլային միացությունների քիմիայի բնագավառներում։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև ֆունկցիոնալ պոլիմերների ստացման և նոր հատկություններով նյութերի նախագծման տեսանկյունից, քանի որ զուգորդված պոլիմերային համակարգերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել օպտոէլեկտրոնիկայի, սենսորային տեխնոլոգիաների, ֆոտոնային նյութերի և այլ առաջադեմ կիրառությունների համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել օրգանական և պոլիմերային քիմիայի, նյութագիտության և ֆիզիկական քիմիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող կրտսեր դպրոցականների ինքնասպասարկման հմտությունների ձևավորման և զարգացման համար անհրաժեշտ մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխաների առօրյա ինքնուրույնության աստիճանական բարձրացումն է՝ հաշվի առնելով նրանց անհատական հնարավորությունները, զարգացման տեմպը, կրթական կարիքները և արդեն ձևավորված կարողությունները։ Քննվում է ինքնասպասարկումը որպես երեխայի սոցիալականացման, ինքնուրույնության և առօրյա կյանքին մասնակցության կարևոր բաղադրիչ, որը ներառում է անձնական խնամքի, հագնվելու, սնվելու, սեփական իրերը կազմակերպելու, ուսումնական և կենցաղային միջավայրում համապատասխան գործողություններ կատարելու կարողությունների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսուցման հետևողականությանը, գործողությունների հասկանալի և փոքր փուլերի բաժանմանը, պարբերական կրկնությանը, տեսողական ու գործնական աջակցության կիրառմանը և ձեռք բերված հմտությունների ամրապնդմանը տարբեր առօրյա իրավիճակներում։ Ուսումնասիրվում է մանկավարժի դերը երեխայի ակտիվ մասնակցությունը խթանելու, անհրաժեշտ աջակցությունը աստիճանաբար նվազեցնելու և ինքնուրույն գործողությունների նկատմամբ դրական վերաբերմունք ձևավորելու գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անհատականացված մոտեցումը, քանի որ նույն տարիքի երեխաների ճանաչողական, շարժողական, հաղորդակցական և սոցիալական հնարավորությունները կարող են էապես տարբեր լինել։ Դիտարկվում են խաղային, գործնական և իրավիճակային առաջադրանքների կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով առօրյա գործողությունների յուրացումը կարող է դառնալ կրթական գործընթացի բնական մասը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել ինքնասպասարկման սկզբնական և հետագա կարողությունները՝ պարզելու կիրառված մանկավարժական պայմանների արդյունավետությունը և յուրաքանչյուր երեխայի առաջընթացը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դպրոցի և ընտանիքի համագործակցության նշանակությանը, քանի որ տարբեր միջավայրերում միասնական և հետևողական աջակցությունը նպաստում է սովորած հմտությունների ամրապնդմանն ու իրական կյանք տեղափոխմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հատուկ մանկավարժության, տարրական կրթության, զարգացման հոգեբանության և սոցիալական հարմարման մոտեցումները՝ երեխաների հնարավորինս ինքնուրույն և ակտիվ առօրյա գործունեությունը խթանող կրթական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է Էրիվանի փոխադարձ վարկային ընկերության գործունեության տարեկան հաշվետվությունը՝ ընդգրկելով 1905 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 1906 թվականի հունվարի 1-ը ընկած ժամանակահատվածը։ Այն մանրամասնորեն արտացոլում է հաստատության ֆինանսական վիճակը, վարկային գործառնությունների ծավալը, անդամների ներգրավվածությունը, եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, ինչպես նաև ընդհանուր տնտեսական գործունեության արդյունքները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Նյութում ներկայացվում են նաև հաշվառման և կառավարման սկզբունքները, վարկերի տրամադրման քաղաքականությունը և ռիսկերի գնահատման մոտեցումները՝ բնորոշ տվյալ դարաշրջանի ֆինանսական ինստիտուտներին։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է Երևանի տնտեսական կյանքի, բանկային համակարգի ձևավորման պատմության և փոխադարձ վարկային կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի հետազոտողների և արխիվային նյութերով զբաղվող մասնագետների համար։