More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Աշըղ Ջիվանու երգերը

    Ժողովածուն ներկայացնում է հայ աշուղական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչ Ջիվանու երգաստեղծության ընտրանին՝ արտացոլելով նրա ստեղծագործական մտածողության, բանաստեղծական լեզվի և երաժշտական արտահայտչաձևերի առանձնահատկությունները։ Ջիվանու երգերում միահյուսվում են անձնական ապրումները, սիրային զգացմունքները, մարդկային հարաբերությունների նկարագրությունը և հասարակական կյանքի վերաբերյալ խորհրդածությունները։ Նրա ստեղծագործություններին բնորոշ են ժողովրդին հասկանալի լեզուն, պատկերավոր խոսքը, հուզական անմիջականությունն ու երգեցիկ կառուցվածքը, որոնք նպաստել են դրանց տարածմանը և պահպանմանը ժողովրդական միջավայրում։ Երգերի թեմատիկ շրջանակը կապված է սիրո, կարոտի, հավատարմության, ուրախության, վշտի, մարդկային արժանապատվության, բարության և արդարության գաղափարների հետ։ Աշուղական ավանդույթի շրջանակում բանաստեղծական խոսքը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գրական ստեղծագործություն, այլև որպես երաժշտական կատարման և բանավոր փոխանցման միջոց։ Ջիվանու արվեստը կարևոր դեր ունի հայ ժողովրդական երգարվեստի զարգացման պատմության մեջ՝ միավորելով անհատական ստեղծագործական ձիրքը և ժողովրդի կենսափորձից սնվող գեղարվեստական մտածողությունը։ Ժողովածուն արժեքավոր աղբյուր է աշուղական պոեզիայի, հայ ժողովրդական երաժշտության, 19-րդ դարի գրական լեզվի և ազգային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-04
    Աշըղ Ջիվանու երգերը
    Online

    History

    1905-1906 թթ. հայ-թաթարական կռիվների պատճառները և ընթացքը

    Այս աշխատությունը նվիրված է 1905–1906 թվականներին Ռուսական կայսրության Անդրկովկասում տեղի ունեցած հայ-թաթարական զինված ընդհարումների պատճառների, զարգացման ընթացքի և հետևանքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դեպքերը դիտարկում է ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ անդրադառնալով հատկապես Ռուսական առաջին հեղափոխության ազդեցությանը, ցարական իշխանությունների ազգային քաղաքականությանը, Անդրկովկասում հայերի և տեղի մահմեդական բնակչության միջև գոյություն ունեցող սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական հակասություններին և ազգամիջյան լարվածության խորացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է 1905 թվականի փետրվարին Բաքվում բռնկված արյունալի ընդհարումների վերլուծությունը, որոնցից հետո բախումները տարածվեցին Անդրկովկասի բազմաթիվ բնակավայրերում՝ ընդգրկելով Երևանի նահանգը, Նախիջևանը, Զանգեզուրը, Ղարաբաղը, Շուշին, Գանձակը, Թիֆլիսը և այլ շրջաններ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ոչ միայն ռազմական բախումների ընթացքին, այլև դրանց նախադրյալներին, իշխանությունների վարքագծին, տեղական վարչական մարմինների դերակատարությանը, բնակչության ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը և հայկական քաղաքական ուժերի գործունեությանը։ Առանձին կարևորություն է տրվում հայկական ինքնապաշտպանական կառույցների ձևավորմանն ու գործողություններին, ինչպես նաև այն գործիչների գործունեությանը, որոնք տարբեր շրջաններում կազմակերպեցին բնակչության պաշտպանությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև բախումների աշխարհագրական տարածումը, առանձին քաղաքներում և գյուղերում տեղի ունեցած իրադարձությունները, բնակչության կրած մարդկային և նյութական կորուստները, ավերածությունները, տեղահանությունները և տնտեսական հետևանքները։ Միաժամանակ աշխատությունը փորձում է ցույց տալ, որ հակամարտությունը չի կարելի բացատրել միայն առանձին կենցաղային կամ տեղային միջադեպերով․ այն կապված էր կայսրության քաղաքական ճգնաժամի, հեղափոխական շարժման, ազգային հարաբերությունների սրման և տարածաշրջանում իշխանության պահպանման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև նրանով, որ ներկայացնում է 1905–1906 թվականների իրադարձությունները պատմական ավելի լայն գործընթացների շրջանակում և հնարավորություն է տալիս հասկանալու դրանց ազդեցությունը հետագա հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների, ազգային քաղաքականության և հայկական ինքնապաշտպանության պատմության վրա։ Աշխատանքը հիմնված է պատմագիտական ուսումնասիրության սկզբունքների վրա և հատկապես արժեքավոր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել XX դարի սկզբի Անդրկովկասի քաղաքական ու ազգային պատմությունը։ Հեղինակը՝ Գրիգոր Ա. Թարխանյանը, աշխատանքը ներկայացրել է որպես պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտում։

    Updated: 2026-09-23
    1905-1906 թթ. հայ-թաթարական կռիվների պատճառները և ընթացքը
    Online

    Pedagogy

    Տարրական դպրոցի ապագա ուսուցչի կոմբինատորային մտածողության զարգացման համակարգը

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է տարրական դպրոցի ապագա ուսուցչի կոմբինատորային մտածողության զարգացման համակարգին՝ այն դիտարկելով որպես մասնագիտական-մանկավարժական պատրաստության կարևոր բաղադրիչ, որը ձևավորում է խնդիրների բազմակողմանի վերլուծության և լուծման կարողություններ։ Նյութում վերլուծվում են կոմբինատորային մտածողության էությունը և կառուցվածքային բաղադրիչները՝ տարրերի համադրության, դասավորությունների, ընտրությունների և հնարավորությունների հաշվարկման տրամաբանական հիմքերը, որոնք կարևոր են ինչպես մաթեմատիկական, այնպես էլ մեթոդական գործունեության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացի կազմակերպման ձևերին՝ խնդիրների վրա հիմնված ուսուցում, խաղային մեթոդներ, իրավիճակային առաջադրանքներ և թվային մոդելավորման տարրեր, որոնք նպաստում են ապագա ուսուցչի ստեղծագործական և վերլուծական կարողությունների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը կոմբինատորային մտածողության ձևավորման վրա՝ ներառելով աստիճանական բարդացման և ինտեգրված մոտեցումների կիրառումը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ կոմբինատորային մտածողության զարգացումը կարևոր նախապայման է ժամանակակից տարրական դպրոցի ուսուցչի մասնագիտական որակների ձևավորման համար՝ ապահովելով ուսուցման գործընթացի արդյունավետություն, ճկունություն և ստեղծագործականություն։

    Updated: 2026-09-20
    Տարրական դպրոցի ապագա ուսուցչի կոմբինատորային մտածողության զարգացման համակարգը
    Online

    Informatics

    Разработка методов построения корневых годографов многомерных систем автоматического регулирования / Բազմաչափ ավտոմատ կառավարման համակարգերի արմատային հետագծերի կառուցման մեթոդների մշակումը

    Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերի համար արմատային տեղագծերի (root locus) կառուցման մեթոդների մշակման և կատարելագործման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով դինամիկ համակարգերի կայունության և անցումային գործընթացների վերլուծության մաթեմատիկական հիմքերը։ Քննարկվում են բազմափոփոխական համակարգերի վիճակային ներկայացման ձևերը, փոխանցման մատրիցների հատկությունները և դրանց սպեկտրալ վերլուծության միջոցով կայունության գնահատման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արմատային տեղագծերի ընդհանրացմանը բազմաչափ համակարգերի դեպքում, ինչպես նաև հաշվարկային ալգորիթմների արդյունավետության բարձրացմանը՝ կիրառելով թվային մոդելավորման և օպտիմալացման մոտեցումներ։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև կարգավորման պարամետրերի ազդեցության վերլուծություն համակարգի բևեռների տեղաշարժի վրա՝ նպատակ ունենալով ապահովել ավելի ճշգրիտ նախագծում և կայունության վերահսկում։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական և կիրառական լուծումների համադրություն, որոնք կարող են օգտագործվել ժամանակակից ավտոմատ կառավարման համակարգերի նախագծման և վերլուծության մեջ։

    Updated: 2026-09-20
    Разработка методов построения корневых годографов многомерных систем автоматического регулирования / Բազմաչափ ավտոմատ կառավարման համակարգերի արմատային հետագծերի կառուցման մեթոդների մշակումը
    Online

    Other Subjects

    Գրադարանների աշխատանքը պարտիայի XXII համագումարի նախօրյակին և նրանց մասնակցությունը ՍՄԿՊ կենտկոմի հունվարյան պլենումի որոշումների պրոպագանդման գործում (Մեթոդական նյութեր)

    Գրադարանագիտական և պատմական բնույթի այս մեթոդական հրատարակությունը վերաբերում է խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանների գործունեության կազմակերպմանը և նրանց գաղափարաքաղաքական աշխատանքին կարևոր կուսակցական միջոցառումների նախապատրաստման պայմաններում։ Ներկայացվում են գրադարաններում համապատասխան գրականության ընտրության, թեմատիկ ցուցադրությունների, գրքային ցուցահանդեսների, մատենագիտական ցանկերի, ընթերցողական հանդիպումների և տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպման մեթոդական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական մարմինների ընդունած որոշումների և դրանց հետ կապված տնտեսական ու հասարակական խնդիրների վերաբերյալ նյութերի տարածմանը։ Քննարկվում են ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ աշխատանքի ձևերը, զանգվածային միջոցառումների կազմակերպումը և պարբերական մամուլի ու քաղաքական գրականության օգտագործումը։ Հրատարակությունը նաև պատմական աղբյուր է խորհրդային գրադարանների գործունեության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պետական գաղափարախոսության և գրադարանային աշխատանքի փոխկապակցվածությունը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին գրադարանները ներգրավվում հասարակական-քաղաքական տեղեկատվության տարածման և պաշտոնական որոշումների ներկայացման գործընթացներում։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, խորհրդային շրջանի պատմության, մշակութային քաղաքականության և քարոզչության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Գրադարանների աշխատանքը պարտիայի XXII համագումարի նախօրյակին և նրանց մասնակցությունը ՍՄԿՊ կենտկոմի հունվարյան պլենումի որոշումների պրոպագանդման գործում (Մեթոդական նյութեր)
    Online

    Political Science

    Политико-экономические проблемы оптимизации общественного развития

    Աշխատությունը նվիրված է հասարակական զարգացման արդյունավետ կազմակերպման քաղաքական և տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ պետության, տնտեսության և հասարակական ինստիտուտների փոխազդեցության համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն գործոնների վրա, որոնք պայմանավորում են սոցիալ-տնտեսական համակարգերի կայուն զարգացումը, հասարակական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և տնտեսական ու քաղաքական կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Քննության են առնվում տնտեսական աճի, արտադրության արդյունավետության, սոցիալական բարեկեցության, եկամուտների բաշխման և հասարակական պահանջմունքների բավարարման միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում է պետության տնտեսական քաղաքականության դերը զարգացման առաջնահերթությունների սահմանման, ռեսուրսների վերաբաշխման, սոցիալական խնդիրների կարգավորման և երկարաժամկետ տնտեսական նպատակների իրականացման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քաղաքական որոշումների և տնտեսական գործընթացների փոխադարձ ազդեցությանը՝ ցույց տալով, որ հասարակական զարգացման արդյունքները պայմանավորված են ոչ միայն տնտեսական հնարավորություններով, այլև կառավարման համակարգի արդյունավետությամբ, ինստիտուցիոնալ միջավայրով և հասարակական շահերի համաձայնեցման մեխանիզմներով։ Ուսումնասիրվում են տնտեսական և սոցիալական արդյունավետության չափանիշները, դրանց գնահատման տեսական մոտեցումները, ինչպես նաև հասարակության տարբեր ոլորտների միջև հավասարակշռված զարգացման ապահովման խնդիրները։ Վերլուծվում են արտադրական ներուժի, աշխատանքի, ներդրումների և այլ տնտեսական ռեսուրսների նպատակահարմար օգտագործման հնարավորությունները՝ հասարակական զարգացման առավել արդյունավետ ուղղությունների ընտրության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական քաղաքականության, զբաղվածության, կենսամակարդակի, հասարակական ծառայությունների և տնտեսական բարեփոխումների նշանակությանը։ Հասարակական զարգացման օպտիմալացումը դիտարկվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի ընթացքում անհրաժեշտ է համադրել տնտեսական արդյունավետությունը, սոցիալական նպատակները և պետական կառավարման հնարավորությունները։ Տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել զարգացման տարբեր մոդելների առավելություններն ու սահմանափակումները և բացահայտել քաղաքական ու տնտեսական որոշումների միջև գոյություն ունեցող համակարգային կապերը։ Աշխատությունն ունի նաև պատմագիտական նշանակություն, քանի որ դրանում արտահայտված մոտեցումները կարող են ներկայացնել տվյալ ժամանակաշրջանում գերակշռող տնտեսական և հասարակական զարգացման հայեցակարգերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել քաղաքատնտեսության, տնտեսագիտության, հասարակագիտության, պետական կառավարման, սոցիալական քաղաքականության և տնտեսական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Политико-экономические проблемы оптимизации общественного развития